وقتی صحبت از سفرهای طولانی بینشهری میشود، بیشتر ما سریع به سراغ چک کردن قیمت پروازها میرویم یا خودمان را برای ساعتها رانندگی در جادههای شلوغ آماده میکنیم. اما یک گزینه قدیمی و مطمئن وجود دارد که خیلی از مسافران حرفهای جابهجایی با آن را به هر چیز دیگری ترجیح میدهند.
ناوگان ریلی در ایران به دلیل تغییرات مثبت سالهای اخیر و ورود قطارهای مدرن، به یکی از بهترین، امنترین و البته اقتصادیترین روشها برای جابهجایی در مسیرهای طولانی تبدیل شده است. اگر تصمیم دارید برای سفرهای بعدی خود قطار را انتخاب کنید، این راهنمای قدمبهقدم به شما کمک میکند تا با تمام فوتوفنهای یک سفر ریلی راحت آشنا شوید و بلیط مناسب خود را راحتتر پیدا کنید.
چرا سفر با قطار در ایران محبوب است؟
مهمترین دلیلی که مسافران را به سمت ایستگاههای قطار میکشاند، فاکتور راحتی و امنیت بالا است. طبق آمارهای رسمی حملونقل، مسیرهای ریلی کمترین میزان حادثه را در میان تمام روشهای جابهجایی عمومی و خصوصی در کشور دارند؛ موضوعی که استرس جاده را برای خانوادهها به طور کامل از بین میبرد.
علاوه بر امنیت، آزادی عمل شما در قطار اصلاً قابل مقایسه با اتوبوس یا خودروی شخصی نیست. در قطار نیازی نیست ساعتها روی یک صندلی ثابت بنشینید؛ میتوانید هر زمان که خواستید بلند شوید، در راهروها قدم بزنید، به واگن رستوران سر بزنید یا برای استراحت، صندلی خود را به تخت تبدیل کنید. این ویژگی مانع از خستگی مفرط بدن و گرفتگی عضلات در مسیرهای طولانی میشود.
از طرف دیگر، قطار وابستگی چندانی به شرایط جوی مانند مه یا بارش شدید برفوباران ندارد و برنامهریزی سفر شما را به خاطر لغو پروازها یا مسدود شدن جادهها به هم نمیزند. در کنار همه اینها، قیمت مناسب بلیط باعث میشود تا این روش، بهویژه برای سفرهای گروهی، کاملاً بهصرفه باشد. به خاطر همین مزایا، بسیاری از مسافران قبل از چیدن برنامههای دیگر، اول وضعیت حرکت و قیمت بلیت قطار را چک میکنند تا متناسب با آن برای روزهای سفرشان تصمیم بگیرند.
انواع قطارها در ایران
به طور کلی قطارهای مسافربری در ایران به دو دسته اصلی سالنی (اتوبوسی) و کوپهای تقسیم میشوند که هر کدام امکانات و ویژگیهای خاص خودشان را دارند. برای اینکه در زمان خرید بلیط انتخاب درستی داشته باشید، این کلاسها و تفاوتهایشان را به صورت تفکیکشده بررسی کردهایم.
قطارهای کوپهای (۴ تخته و ۶ تخته)
اگر قرار است یک مسیر طولانی را طی کنید یا همسفرانتان اعضای خانواده هستند، قطارهای کوپهای بهترین انتخاب هستند. این قطارها با اتاقکهای جداگانهشان، یک فضای کاملاً شخصی به شما میدهند و صندلیهایشان هم موقع شب به تختخواب تبدیل میشوند تا بتوانید تا خود مقصد راحت استراحت کنید.
در بین این قطارها، واگنهای چهار تخته طرفداران خیلی بیشتری دارند چون فضای هر اتاق بازتر است و پایتان به جایی گیر نمیکند. این مدل قطارها معمولاً بر اساس خدماتی که داخلشان دریافت میکنید، کلاسبندیهای مختلفی مثل معمولی (اکونومی)، تجاری (بیزینس) و ویژه یا همان لوکس دارند تا بتوانید بسته به هزینهای که مدنظر دارید، یکی را انتخاب کنید.
در طرف مقابل، قطارهای شش تخته را داریم که در هر کوپه آنها شش نفر جا میگیرند و تختها در سه ردیف روی هم چیده شدهاند. طبیعتاً فضای این اتاقها کمی تنگتر و جمعوجورتر از مدلهای چهارنفره است، اما چون قیمت بلیط کمتری دارند، گزینهای عالی و ارزان برای سفرهای دستهجمعی، اکیپهای دانشجویی و جمعهای دوستانه به حساب میآیند.
قطارهای اتوبوسی یا سالنی
اگر مسیرتان کوتاه است یا خیلی عجله دارید، قطارهای اتوبوسی یا همان سالنی انتخاب بهتری هستند. در این قطارها خبری از کوپه و اتاقک خصوصی نیست؛ جایتان شبیه به صندلیهای هواپیما یا اتوبوسهای ویآیپی است که پشت سر هم چیده شدهاند. با اینکه در این قطارها نمیتوانید تختخواب داشته باشید، اما برای مسافتهای چندساعته هم سریعتر به مقصد میرسید و هم هزینه خیلی کمی پرداخت میکنید.
در میان قطارهای سالنی، مدلهای تندرویی وجود دارند که با سرعت بالا حرکت میکنند و خدمات و پذیرایی خیلی خوبی دارند؛ به طوری که متوجه گذر زمان در مسیر نمیشوید. مدلهای دیگری هم هستند که واگنهای دوطبقه دارند و بیشتر برای جابهجایی بین شهرهای نزدیک یا مسیرهای حومهای استفاده میشوند تا مسافران بیشتری را جابهجا کنند. در آخر، قطارهای سالنی معمولی قرار دارند که امکاناتشان خیلی ساده و استاندارد است اما بلیط آنها به شدت ارزان تمام میشود و برای یک سفر سریع و کمهزینه کاملاً کارتان را راه میاندازند.
مسیرهای محبوب قطار در ایران
شبکه ریلی ایران بخشهای زیادی از استانهای کشور را به هم متصل کرده است، اما چند مسیر به دلیل حجم بالای مسافر همیشه تقاضای بیشتری دارند. خط ریلی تهران به مشهد در رتبه اول پرترددترین مسیرها قرار دارد و در تمام روزهای سال، قطارهای مختلفی در این محور حرکت میکنند. البته این استقبال فقط محدود به پایتخت نیست و خطوط بینشهری دیگر نیز بسیار پرطرفدار هستند. بهعنوانمثال، در بخشهای جنوبی کشور بسیاری از افراد برای دوری از خستگی رانندگی در جادههای طولانی، به سراغ خرید بلیت قطار اهواز به مشهد میروند تا این مسافت را در کمال آرامش طی کنند. مسیرهایی مانند تهران به بندرعباس برای دسترسی به جزایر خلیجفارس و همچنین خطوط شیراز و اصفهان نیز از دیگر محورهای پرتردد ریلی هستند. در کنار این موارد، مسیر ریلی تهران به شمال به دلیل عبور از مناطق کوهستانی، پلهای تاریخی و مناطق جنگلی، بهعنوان یکی از زیباترین خطوط ریلی ایران شناخته میشود.
نکات مهم برای سفر راحت با قطار
نشستن طولانیمدت در قطار ناخودآگاه بدن را خسته میکند، به همین خاطر تعویض لباسهای رسمی و جین با یک ست نخی و آزاد، اولین قدمی است که کلافگی مسیر را از شما دور میکند؛ مخصوصاً اگر یک جفت دمپایی سبک هم کنار دستتان بگذارید تا برای هر بار رفتوآمد در واگنها مجبور به پوشیدن کفش نشوید.
وقتی خیالتان از لباس راحت شد، بهتر است چمدانهای بزرگ را همان اول زیر صندلی یا بالای کوپه مستقر کنید و در عوض، یک کیف کوچک دمدستی برای وسایل شخصی بردارید. قرار دادن اقلامی مثل مسواک، خمیردندان، داروهای ضروری و دستمال مرطوب داخل این کیف، شما را از باز و بسته کردن مداوم ساکهای بزرگ بینیاز میکند. با این کار فضای کوپه هم خلوت و مرتب میماند و در طول شب اگر خوابتان سبک باشد، میتوانید با استفاده از چشمبند و گوشگیر، خیلی راحتتر با صدای ریل و رفتوآمدهای راهرو کنار بیایید.
مقایسه سفر با قطار، هواپیما و اتوبوس
تأثیر انتخاب وسیله نقلیه روی هزینه و کیفیت سفر را اصلاً دستکم نگیرید؛ هواپیما سریعترین گزینه است اما بلیط گرانی دارد و بار اضافی در آن شامل جریمههای سنگین میشود، در حالی که اتوبوس باوجود قیمت ارزان و دسترسی همیشگی، به دلیل صندلیهای ثابت در مسافتهای طولانی بدن را به شدت خسته میکند. در این میان، قطار با فراهم کردن امکان استراحت به صورت خوابیده و فضای حرکتی بیشتر، تعادل بسیار خوبی میان قیمت اقتصادی و راحتی مسافران برقرار کرده است.
|
شاخص مقایسه |
قطار |
هواپیما |
اتوبوس |
|---|---|---|---|
|
سرعت و زمان سفر |
متوسط |
بسیار سریع |
طولانی |
|
هزینه و قیمت بلیط |
اقتصادی و مناسب |
گرانقیمت |
بسیار ارزان |
|
میزان راحتی و فضا |
بسیار زیاد (دارای تختخواب) |
متوسط و محدود |
کم و خستهکننده |
|
امنیت سفر |
بالاترین سطح امنیت |
امنیت بالا |
امنیت متوسط |
|
میزان مجاز بار |
بسیار زیاد و آزاد |
محدود (معمولاً ۲۰ کیلوگرم) |
محدود به صندوق بار |
|
امکانات رفاهی عمومی |
رستوران و سرویس بهداشتی |
سرویس بهداشتی محدود |
توقف در مجتمعهای بینراهی |
سفر خانوادگی با قطار؛ چرا انتخاب بهتری است؟
دربست کردن یک کوپه این امکان را به شما میدهد که در طول مسیر، به راحتی با همراهانتان گفتگو کنید، بازیهای گروهی انجام دهید و در کنار هم وقت بگذرانید. این فضا آزادی حرکت خوبی به کودکان میدهد و مانع از کلافگی آنها روی صندلیهای محدود ماشین یا اتوبوس میشود؛ چرا که بچهها میتوانند در طول راه رفتوآمد داشته باشند و کمتر خسته شوند.
از طرفی وجود میز وسط کوپه، شرایط را برای صرف غذاهای خانگی در کنار هم بسیار راحت میکند. با تاریک شدن هوا نیز، صندلیها به راحتی به تختخواب تبدیل میشوند تا شرایط خوبی برای استراحت فراهم شود و همه بدون خستگی ناشی از مسیر به مقصد برسند. به همین دلیل، بسیاری از خانوادهها در شهرهای مرکزی با تهیه بلیت قطار اراک به مشهد ترجیح میدهند جابهجایی خود را با قطار برنامهریزی کنند.
چگونه بلیط قطار رزرو کنیم؟
برای خرید بلیط دیگر نیازی به مراجعه حضوری نیست و کل فرایند آنلاین انجام میشود. شرکتهای ریلی صندلیهای خود را به صورت دورهای پیشفروش میکنند و زمان دقیق آن از قبل اعلام میشود. ازآنجاکه ظرفیت قطارها در مسیرهای پرتردد خیلی زود پر میشود، بهتر است خرید خود را در همان ساعتهای اولیه آغاز پیشفروش انجام دهید.
هنگام خرید اینترنتی، با وارد کردن مبدأ، مقصد و تاریخ حرکت، لیست قطارهای موجود به همراه ساعت حرکت و قیمتها به شما نشان داده میشود. شما میتوانید این لیست را بر اساس بودجه یا کیفیت قطار فیلتر کنید؛ همچنین اگر میخواهید کوپه کاملاً در اختیار خودتان باشد، میتوانید گزینه کوپه دربست را انتخاب کنید و هزینه صندلیهای خالی را بپردازید.
در مرحله آخر پس از وارد کردن مشخصات فردی و پرداخت آنلاین، فایل بلیط الکترونیکی برای شما پیامک میشود و روز حرکت نیز نشان دادن تصویر بلیط روی گوشی همراه با کارت شناسایی برای سوار شدن به قطار کافی است.
