راهنماتو- بیمارستانها پروتکلهای سختگیرانهای برای بهداشت و نظافت دارند که هدفشان محافظت از بیماران در مقابل باکتریهایی است که بهندرت باعثِ بیماری افراد سالم میشوند اما میتوانند برای افرادی که به دلیلِ بیماریهای وخیم بستری شدهاند، مرگبار باشند.
به گزارش راهنماتو، تقریباً 100000نفر در سال در آمریکا به دلیل عفونتهای پسازبستری جان خود را از دست میدهند. اما علیرغم آنکه تلاشهای جدی برای کنترل عفونت در بیمارستانها انجام میشود، سویههای تازهای از باکتری، ظاهراً از ناکجا، پدیدار میشوند و افرادِ بستریشده در بیمارستان را در سراسر جهان بیمار میکنند.
محققان در مدرسه پزشکی سنتلویی در دانشگاه واشنگتن، شواهدی پیدا کردهاند که میتواند منشأ غیرمنتظره این بیماریها را نشان دهد: خودِ بیمارانِ بستری.
محققان با مطالعهای که روی موشها انجام دادهاند، کشف کردهاند که عفونتهای مجاری ادراری (UTIs) میتواند از طریق لولههای استریلشده، به نامِ سوند، که به داخلِ مجرای ادراری بیمار وارد میشوند، ایجاد شود. این عفونتها درحالی رخ میدهد که مثانه پیشازآن عاری از عفونت دیده شده است.
این لولهها معمولاً در بیمارستان برای خالی کردنِ مثانه افرادی استفاده میشود که تحت عملهای جراحی قرار گرفتهاند. به گفته محققان، در موشها، وارد کردنِ لولهها به داخلِ مثانه، نوعی باکتریِ خفته به نامِ Acinetobacter baumannii را که در سلولهای مثانه پنهان هستند، فعال میکرد و آنها را تحریک میکرد تا پدیدار و تکثیر شوند و عفونت مجاری ادراری را افزایش دهند.
این یافتهها در نشریه Science Translational Medicine منتشر شده و پیشنهاد میدهد که بررسی بیماران برای شناساییِ ذخایرِ پنهانِ باکتریهای خطرناک میتواند تلاشی تکمیلی برای پیشگیری از عفونتهای مرگبارِ بیمارستانی باشد.
دکتر ماریو فِلدمن، یکی از نویسندگان ارشد این مقاله که استاد میکروبشناسیِ مولکولی است، میگوید: «شما میتوانید تمام بیمارستان را استرلیزه کنید و باز هم سویههای جدیدی از Acinetobacter baumannii سروکلهاش پیدا شود. تمیز کردنِ بیمارستان کافی نیست و هیچکس واقعاً نمیداند چرا. این مطالعه نشان میدهد که بیماران ممکن است نادانسته حاملِ باکتریای باشند که با خودشان به داخلِ بیمارستان میآورند و این میتواند پیامدهایی برای کنترل عفونت در بیمارستان داشته باشد. اگر کسی میخواهد جراحی انجام دهد و باید سوند بگذارد، ما باید مشخص کنیم که آیا این بیمار حاملِ باکتریای که از آن نام برده شد، هست یا نه و قبل از عملِ جراحی باید آن عفونت درمان شود. این کار میتواند بیمار را از مرگ به دلیلِ عفونتهای خطرناک نجات دهد.»
باکتریِ A. baumannii تهدیدی جدی برای بیمارانِ بستری است و میتواند باعثِ عفونتهای مجاری ادراری در افرادی که سوندگذاری میکنند؛ باعثِ ذاتالریه در افرادی که به دستگاه ونتیلیتور وصل هستند و باعثِ عفونتِ جریان خون در افرادی که این لولهها به رگشان وصل است، بشوند.
این باکتریها در برابر طیفِ گستردهای از آنتیبیوتیکها مقاوم هستند، بنابراین درمانِ آنها چالشبرانگیز است و میتوانند مرگبار باشند. محققان در این پژوهش میخواستند بدانند که چرا بسیاری از عفونتهای مجاریِ ادراری ناشی از A. baumannii بعد از استفاده از سوند رخ میدهد.
بسیاری از عفونتهای مجاریِ ادراری در میانِ افراد سالم توسط باکتریِ Escherichia coli (E. coli) ایجاد میشود. این باکتری میتواند ماهها بعد از آنکه بهنظر میرسد عفونتِ مجاریِ ادراری درمان شده، در سلولهای مثانه مخفی بماند و دوباره با عفونتِ دیگری ظاهر شود.
محققان میخواستند بدانند که آیا A. baumannii هم مانند باکتریِ E.coli میتواند خودش را در مثانه پنهان کند یا نه. آنها از موشهایی با سیستمِ ایمنیِ ضعیفشده استفاده کردند زیرا درست مثلِ انسانها، موشهای سالم هم میتوانند از پسِ A. baumannii بربیایند.
بعد از آنکه عفونتها درمان شدند و موشها به مدتِ دوماه نشانی از عفونتِ مجرای ادراری نشان ندادند، محققان سوند را با تکنیکی بهداشتی به داخلِ مجرای ادراریِ موش فرو کردند. نیمی از موشها بعد از 24ساعت دچار عفونتِ مجاریِ ادراری شدند که توسطِ همانِ سویه A. baumannii که پیشازاین در آنها عفونت ایجاد کرده بود، ایجاد شده بود.
محققان نتیجهگیری کردند: «این باکتری احتمالاً تماممدت در محل بوده و در سلولهای مثانه خودش را مخفی کرده تا وقتیکه سوند دوباره به داخلِ مجاری ادراری وارد شده است. سوندگذاری باعثِ التهاب میشود و التهاب باعث میشود که این ذخایر باکتری فعال شوند و عفونت افزایش پیدا کند.»
ازآنجایی که باکتری A. baumannii به ندرت در افرادِ سالم نشانهای دارد، بسیاری ممکن است بدونِ آنکه خودشان بدانند این باکتری را حمل کنند. این تحقیق نشان داد که 2درصد از افراد سالم این باکتری را دارند.
دکتر فلدمن میگوید: «نمیخواهم روی درصدِ افرادی که این باکتری را حمل میکنند تأکید زیادی کنم، اما فکر میکنم که با قطعیت میتوانیم بگوییم که درصدی از جمعیت هستند که با این باکتری زندگی میکنند. تا وقتیکه که سالم هستیم، این باکتری کاری با ما ندارد. اما وقتی به دلیلی بستری میشویم، موضوع فرق میکند.»
نتایج این پژوهش ایدههای ما درباره عفونت بیمارستانی را تغییر میدهد. براساسِ این پژوهش نخستین گام پیدا کردنِ روشهایی برای آزمایش است که با دقت این باکتریهای مخفی را در افراد نشان دهد. و بعد باید راهی برای خلاصی از آنها پیدا کرد. این پژوهشگران تأکید میکنند که درحالِ بررسی این موضوع هستند که آیا باکتریهایی دیگری مثلِ Klebsiella که عفونتهای مرگبارِ بیمارستانی ایجاد میکنند هم خودشان را به طریقی مشابه در بدن مخفی میکنند یا خیر.
