راهنماتو- کوه های ایران مخازن ارزشمند انواع گیاهان معجزهگر دارویی هستند. گیاهانی که از جنس طبیعت هستند و از سازگاری و تناسب زیادی با بدن انسان برخوردارند. حتی می توان آنها را به عنوان یک بخش جدایی ناپذیر در زندگی بشر دانست که در پیشگیری و درمان بیماری ها موثر عمل می کنند. شاید برایتان پیش آمده باشد که در هنگام طبیعت گردی به گیاهی برخورد کرده باشید و ندانید چیست؟ در ادامه با معرفی معروف ترین گیاهان دارویی با ما همراه باشید:
1- آویشن
به گزارش راهنماتو، گیاه آویشن دارای ساختار بوتهای، ساقه مستقیم چوبی یا علفی و پر از شاخه است که برگهایی اغلب سبز بدون دمبرگ یا دارای دمبرگ بسیار کوتاه دارد. این گیاه دارای برگ های بیضی شکل و بسیار کوچک است و معمولا گل هایی به رنگ ارغوانی کمرنگ یا سفید و به شکل لولهای، دو لبه، صمغی و بسیار کوچک دارد. ارتفاع گیاه آویشن معمولا بین 10 الی 30 سانتی متر است و در برخی گونه ها به 40 سانتی متر نیز می رسد. آویشن حدود 350 گونه مختلف دارد که در ایران 14 گونه از آن وجود دارد. این گیاه به طور کلی در نواحی کوهستانی می روید و خاستگاه اصلی آن مناطق مدیترانه ای هستند. نوعی آویشن به نام آویشن شیرازی در کوهپایه های شهرستان فریدون شهر و شهرستان اقلید یافت می شود. از دیگر مناطقی که این گیاه در آن یافت می شود می توان به جلگه دشتهای میانی استان بوشهر، شهرستان بیجارگروس استان کردستان و نواحی کوهستانی سیستان بلوچستان اشاره کرد.
2- پونه کوهی
پونه کوهی گیاهی از خانواده نعناعیان است که با نام اوریگانوم ولگار نیز شناخته می شود. این گیاه برگهایی به شکل بیضی کوچک، نوک تیز و دندانه دار و گلهایی به رنگ سفید و یا صورتی دارد. برگ های این گیاه شبیه برگ های نعناع هستند، اما سبزتر و کوچکتر. این برگ ها تقریبا بدون دم برگ و به رنگ سبز تیره هستند. پونه عطر فوق العاده قوی ای دارد، به طوری که با فشردن برگ ها بوی قوی اسانس پونه از آن به مشام می رسد. خاستگاه اصلی این گیاه اروپا، آفریقای شمالی و آسیای میانه است. پونه کوهی در سواحل دریاها، دامنه کوهها و جنگلها و در شهرستان شمیران، در ارتفاعات پایین دامنه کوه هامیروید. مرغوبترین نوع پونه را می توان در اطراف چشمه ها پیدا کرد.کوههای دارآباد، منطقهای موسوم به چالپونه که آبشاری به همین نام نیز در آنجا جریان دارد، یکی از رویشگاههای عمده این گیاه است.
3- بابونه
بابونه گیاهی کوچک و خوشبو است که در چمنزارها و اراضی شنی می روید و ارتفاع آن تقریبا به 30 سانتی متر می رسد. این گیاه ساقه ای به رنگ سبز مایل به سفید و برگ هایی کوچک با بریدگی های باریک و نامنظم و پوشیده از کرک دارد. گلبرگ های این گیاه نیز سفید رنگ هستند. بابونه آلمانی و بابونه رومی دو گونه اصلی بابونه هستند که برای آنها خواص دارویی ذکر شده است. بابونه از گیاهان بومی منطقه مدیترانه بوده ولی منشأ آن را در آسیای صغیر گزارش کردهاند. این گیاه در آذربایجان، لرستان، فارس، خوزستان، اطراف تهران و دماوند و استان البرز و همچنین در مناطق وسیعی از چمنزارهای استان چهارمحال و بختیاری می روید.
4- اسطوخودوس
اسطوخودوس گیاهی چند ساله با گل های کوچک خوشهای آبی، قرمز سیر و بنفش است که ارتفاع آن به 30 الی 60 سانتی متر می رسد. این گیاه دارای برگهای کشیده و متقابل و پوشیده از کرک سفید پنبهای است و ساقه های 4 گوشه است. برگ های اسطوخودوس در بهار به رنگ بنفش تیره و به صورت سنبله و دارای کرکهای معطر هستند. این گیاه بومی منطقه معتدله و مدیترانه ای است و بیشتر در مناطقی که زمستان های سرد و تابستان های خنک دارد، می روید. این گیاه در مازندران، تهران، کرج، فارس، اراک و اصفهان کشت می شود.
5- نعناع فلفلی
نعناع فلفلی گیاهی سبز رنگ و معطر است که وجه تمایز آن با دیگر گونه های نعناع مربوط به طعم خنک و تند آن است. این گیاه بر خلاف نعناع آبدارتر است و خشکی نعنا را ندارد. برگ های آن نیز نسبت به نعناع ریزتر هستند. گیاه نعناع فلفلی از پیوند نعناع آبی و نعناع زینتی یا تند بوجود آمده است، برگ هایی به رنگ سبز تیره دارد و بین 60 تا 90 سانتی متر رشد می کند. خاستگاه اصلی نعناع فلفلی را برخی آسیا و برخی دیگر انگلستان می دانند. این گیاه بومی ایران نیست، اما در اکثر استان ها در سطح وسیعی کاشته می شود.
6- رزماری
رزماری یک سبزی چوبی چندساله با برگهایی معطر، همیشه سبز، سوزنی مانند و گلهای سفید، صورتی، بنفش یا آبی و بومی منطقه مدیترانه است. این گیاه از خانواده نعناعیان است، اما نسبت به نعناع طبعی گرم تر و مزه ای تلخ تر دارد. طعم این گیاه گس است و به انواع غذا، سس، خورشت، سوپ و کباب طعم بی نظیری می بخشد. علاوه بر این خواص دارویی فوق العاده ای نیز دارد. این گیاه در بیشتر نواحی ایران مانند تهران ، کرج ، سمنان ، اصفهان و دامغان یافت می شود.
7- مریم گلی
مریم گلی گیاهی چند ساله و علفی با ساقه های چوبی و گل های آبی، بنفش است که در مناطق معتدل رشد می کند. این گیاه بسیار معطر است و طعم فوق العاده تلخی دارد. مریم گلی گیاهی از خانواده نعناعیان است و خاستگاه اصلی آن مدیترانه است. گیاه مریم گلی تا ارتفاع 50 الی 80 سانتی متری می تواند رشد کند و ساقه هایی چهارگوش، متعدد، پرشاخه، منشعب و کرک دار دارد. این گیاه در آذربایجان، لرستان، شیراز، کرمانشاه، سمنان و دماوند تهران به طور خودرو می روید.