راهنماتو- در روزهای گرم و شرجی، بدن انسان برای تنظیم دما بیشتر عرق میکند. این تعریق اگرچه یکی از مهمترین سازوکارهای طبیعی بدن برای خنک شدن است، اما همزمان باعث از دست رفتن آب و الکترولیتهایی مانند سدیم، پتاسیم و منیزیم میشود. در چنین شرایطی فقط نوشیدن آب کافی نیست؛ زیرا بدن علاوه بر مایعات، به مواد معدنی و ترکیباتی نیاز دارد که بتوانند تعادل آب سلولی را حفظ کنند و از خستگی، افت فشار، گرمازدگی و کمآبی جلوگیری کنند.
به گزارش راهنماتو، بعضی نوشیدنیها بهدلیل داشتن الکترولیت، آنتیاکسیدان، ترکیبات ضدالتهاب یا آب فراوان، بهتر از نوشیدنیهای شیرین صنعتی میتوانند بدن را در گرمای شدید خنک و هیدراته نگه دارند. در ادامه با 5 نوشیدنی علمی و کاربردی آشنا میشویم که در هوای گرم و شرجی عملکرد موثری برای حفظ آب بدن دارند.
دوغ کمنمک و بدون گاز
دوغ یکی از قدیمیترین نوشیدنیهای سنتی برای مقابله با گرمای هواست و هنوز هم در بسیاری از مناطق گرم ایران بهعنوان بهترین نوشیدنی تابستانی شناخته میشود. این نوشیدنی به دلیل داشتن آب فراوان، کلسیم، پتاسیم و مقدار کمی سدیم، میتواند بخشی از مواد معدنی از دست رفته بدن را جبران کند. زمانی که بدن در اثر تعریق زیاد آب و نمک از دست میدهد، مصرف دوغ باعث میشود تعادل مایعات بدن بهتر حفظ شود و احساس ضعف و بیحالی کاهش پیدا کند.
دوغ علاوه بر خاصیت آبرسانی، حاوی پروبیوتیکهای طبیعی است که به سلامت دستگاه گوارش کمک میکنند. در هوای گرم و شرجی معمولا هضم غذا سنگینتر میشود و بعضی افراد احساس نفخ یا بیحالی دارند. باکتریهای مفید موجود در دوغ میتوانند عملکرد روده را بهتر کنند و جذب آب و مواد مغذی را افزایش دهند. البته بهتر است از دوغهای بسیار شور یا گازدار استفاده نشود، زیرا نمک زیاد میتواند تشنگی را بیشتر کند.
برای تهیه دوغ خانگی سالم میتوان دو لیوان ماست کمچرب را با چهار لیوان آب خنک ترکیب کرد و کمی نعناع خشک یا پونه به آن افزود. بعضی افراد خیار رندهشده یا مقدار کمی گل محمدی نیز به دوغ اضافه میکنند تا طعم آن خنکتر و دلچسبتر شود.
شربت خاکشیر
خاکشیر یکی از شناختهشدهترین نوشیدنیهای ضد عطش در طب سنتی ایران است و در روزهای بسیار گرم برای کاهش تشنگی و جلوگیری از گرمازدگی مصرف میشود. دانههای خاکشیر بعد از قرار گرفتن در آب، لعاب تولید میکنند و همین ویژگی باعث میشود آب مدت بیشتری در دستگاه گوارش باقی بماند و بدن دیرتر دچار کمآبی شود.
این نوشیدنی علاوه بر کمک به حفظ آب بدن، حاوی مقدار کمی ترکیبات آنتیاکسیدانی و مواد معدنی است که میتوانند به کاهش التهاب ناشی از گرما کمک کنند. در هوای شرجی، بدن به دلیل دمای بالا تحت فشار بیشتری قرار میگیرد و مصرف نوشیدنیهایی مانند خاکشیر میتواند احساس حرارت و عطش را کمتر کند.
برای تهیه شربت خاکشیر باید ابتدا دانهها چند بار شسته شوند تا شن و ذرات اضافی کاملا جدا شوند. سپس دو قاشق غذاخوری خاکشیر را داخل آب سرد ریخته و مقداری آبلیمو و کمی عسل یا شکر به آن اضافه میکنند. بسیاری از افراد برای افزایش خاصیت ضد عطش، تخم شربتی نیز به این نوشیدنی اضافه میکنند.
آب هندوانه طبیعی
هندوانه یکی از آبدارترین میوههای تابستانی است و بیش از 90 درصد آن را آب تشکیل میدهد. به همین دلیل آب هندوانه یکی از بهترین نوشیدنیها برای روزهای گرم و شرجی محسوب میشود. این نوشیدنی علاوه بر آب فراوان، حاوی پتاسیم، ویتامین C و آنتیاکسیدانی به نام لیکوپن است که میتواند از سلولهای بدن در برابر آسیب ناشی از گرما محافظت کند.
پتاسیم موجود در هندوانه نقش مهمی در حفظ تعادل مایعات بدن و عملکرد طبیعی عضلات دارد. زمانی که بدن در اثر تعریق زیاد آب و مواد معدنی از دست میدهد، احتمال ضعف و گرفتگی عضلات افزایش پیدا میکند. نوشیدن آب هندوانه میتواند بخشی از این کمبود را جبران کند و باعث شود بدن سریعتر هیدراته شود.
برای تهیه آب هندوانه کافی است چند برش هندوانه را داخل مخلوطکن بریزید و در صورت تمایل کمی نعناع، آبلیمو یا یخ به آن اضافه کنید. بهتر است به این نوشیدنی شکر اضافه نشود، زیرا هندوانه بهطور طبیعی شیرینی کافی دارد و افزودن قند زیاد میتواند تشنگی را بیشتر کند.
دمنوش سرد نعناع و لیمو
نعناع یکی از گیاهانی است که بهطور طبیعی احساس خنکی ایجاد میکند. مادهای به نام منتول که در نعناع وجود دارد، گیرندههای سرما را در بدن تحریک میکند و باعث میشود فرد احساس خنکی بیشتری داشته باشد. به همین دلیل دمنوش سرد نعناع و لیمو یکی از بهترین نوشیدنیها برای روزهای شرجی است.
لیمو نیز حاوی ویتامین C و ترکیبات آنتیاکسیدانی است که میتوانند در کاهش خستگی ناشی از گرما موثر باشند. برخلاف نوشیدنیهای شیرین صنعتی که معمولا احساس سنگینی ایجاد میکنند، این دمنوش سبک است و میتواند به کاهش احساس گرما و عطش کمک کند.
برای تهیه این نوشیدنی، چند برگ نعناع تازه را داخل آب داغ قرار دهید و حدود 10 دقیقه صبر کنید تا عطر و ترکیبات آن آزاد شود. سپس اجازه دهید خنک شود و بعد مقداری آبلیمو و کمی عسل به آن اضافه کنید. سرو این نوشیدنی همراه یخ میتواند حس طراوت بیشتری ایجاد کند.
شربت تخم شربتی
تخم شربتی یکی از بهترین دانههای گیاهی برای جلوگیری از کمآبی بدن در تابستان است. این دانهها بعد از قرار گرفتن در آب، لایهای ژلهای و لعابدار ایجاد میکنند که باعث میشود آب مدت بیشتری در دستگاه گوارش باقی بماند و بدن آهستهتر آب از دست بدهد.
فیبر محلول موجود در تخم شربتی به حفظ آب بدن کمک میکند و باعث میشود فرد مدت طولانیتری احساس سیری و رطوبت داشته باشد. این ویژگی در روزهای بسیار گرم یا هنگام فعالیت بدنی اهمیت زیادی دارد، زیرا بدن فرصت بیشتری برای استفاده از مایعات دریافتشده خواهد داشت. تخم شربتی همچنین حاوی مقدار کمی منیزیم و ترکیبات آنتیاکسیدانی است که میتوانند در کاهش خستگی ناشی از گرما موثر باشند.
برای تهیه شربت تخم شربتی کافی است یک قاشق غذاخوری از آن را حدود 15 دقیقه داخل آب قرار دهید تا لعابدار شود. سپس میتوان آبلیمو، کمی عسل، گلاب و یخ به آن اضافه کرد. این نوشیدنی یکی از بهترین انتخابها برای روزهای بسیار گرم و شرجی است، زیرا هم احساس خنکی ایجاد میکند و هم به حفظ آب بدن کمک میکند.
