راهنماتو- تابستان که از راه میرسد، بیشتر مسافران شمال مستقیم راهی ساحل میشوند؛ اما خیلیها یک راز قدیمی را میدانند؛ خنکترین آبهای شمال، کنار دریا نیستند. کافی است چند ده کیلومتر از ساحل فاصله بگیرید و وارد دل جنگلهای هیرکانی شوید. آنجا رودخانههایی جریان دارند که آبشان از چشمههای کوهستانی البرز تأمین میشود و حتی در گرمترین روزهای مرداد هم آنقدر سرد هستند که بیشتر از چند دقیقه نمیتوانید داخلشان بمانید.
به گزارش راهنماتو، در دل این جنگلها، آبشارها و رودخانههایی وجود دارد که سالهاست مقصد محبوب طبیعتگردان، خانوادهها و حتی عکاسان طبیعت هستند. تفاوت این مکانها با بسیاری از نقاط دیگر شمال، فقط زیباییشان نیست؛ بلکه هوای خنک، سایه درختان، صدای آب و امکان آبتنی در محیطی طبیعی است؛ تجربهای که با شنا در دریا کاملاً فرق دارد.
البته باید یک نکته را از همان ابتدا گفت؛ همه رودخانهها و حوضچههای طبیعی برای شنا مناسب نیستند. جریان آب، عمق متغیر و سنگهای لغزنده میتوانند خطرناک باشند. در این گزارش، مکانهایی معرفی شدهاند که مردم محلی و طبیعتگردان سالهاست از آنها برای آبتنی استفاده میکنند، اما حتی در این نقاط هم رعایت نکات ایمنی ضروری است.
۱. پلنگدره؛ محبوبترین رودخانه جنگلی مازندران برای فرار از گرما
اگر از قائمشهر به سمت سوادکوه حرکت کنید، بعد از عبور از شیرگاه، یکی از زیباترین جنگلهای هیرکانی شمال ایران پیش رویتان قرار میگیرد؛ پلنگدره. شاید نام این منطقه را بیشتر به خاطر جنگلش شنیده باشید، اما دلیل اصلی محبوبیت آن در تابستان، رودخانهای است که از میان درختان راش، توسکا و ممرز عبور میکند و آب آن حتی در مردادماه هم سرمای دلپذیری دارد.
از پارکینگ تا رودخانه، مسیر کوتاهی را در دل جنگل پیادهروی میکنید. همین چند دقیقه، آغاز تجربهای متفاوت است؛ نور خورشید به سختی از میان شاخههای درختان عبور میکند، صدای پرندگان با صدای جریان آب در هم میآمیزد و رطوبت جنگل باعث میشود گرمای تابستان تقریباً فراموش شود.
رودخانه پلنگدره در بخشهایی حوضچههای طبیعی کمعمقی ایجاد کرده که سالهاست گردشگران برای آبتنی از آنها استفاده میکنند. آب بهقدری شفاف است که سنگهای کف رودخانه را بهراحتی میتوان دید. بسیاری از خانوادهها چند ساعت کنار رودخانه میمانند، پاهایشان را داخل آب میگذارند یا در قسمتهای کمعمق آبتنی میکنند. البته کمی دورتر، عمق رودخانه بیشتر میشود و جریان آب نیز تندتر است؛ بنابراین نباید بدون شناخت منطقه وارد قسمتهای عمیق شد.
یکی از جذابیتهای پلنگدره این است که بعد از آبتنی، نیازی نیست زیر آفتاب بنشینید. تقریباً تمام اطراف رودخانه را درختان بلند پوشاندهاند و نسیمی که از روی آب عبور میکند، هوا را خنک نگه میدارد. اگر صبح زود به این منطقه برسید، مهی که میان درختان حرکت میکند، منظرهای میسازد که بیشتر شبیه جنگلهای اروپایی است تا شمال ایران.
۲. رودخانه و آبشار تیرکن؛ آب سردی که از دل جنگل لفور میآید
جنگل لفور را بیشتر با طبیعت بکر و رودخانههای پرآبش میشناسند، اما کسانی که بارها به این منطقه سفر کردهاند، مقصد اصلیشان رودخانه مسیر آبشار تیرکن است. این رودخانه از ارتفاعات البرز سرچشمه میگیرد و به همین دلیل دمای آب آن حتی در گرمترین روزهای تابستان نیز بسیار پایین باقی میماند.
برای رسیدن به آبشار، باید حدود نیم ساعت در دل جنگل پیادهروی کنید. بخش زیادی از مسیر، در کنار رودخانه میگذرد و هر چند دقیقه یک بار، حوضچههای طبیعی کوچکی را میبینید که آب در آنها آرامتر شده است. بسیاری از طبیعتگردان، پیش از رسیدن به آبشار، در همین قسمتها توقف میکنند و خستگی مسیر را با آبتنی یا نشستن کنار آب از تن بیرون میکنند.
هرچه به آبشار نزدیکتر میشوید، صدای جریان آب بیشتر میشود و دمای هوا نیز پایینتر میآید. در اطراف آبشار، به دلیل برخورد دائمی آب با سنگها، رطوبت هوا بالاست و حتی در ظهر تابستان هم احساس خنکی خواهید کرد. البته شنا کردن در حوضچه درست زیر آبشار توصیه نمیشود؛ زیرا عمق آن در فصلهای مختلف تغییر میکند و سنگهای کف آن بسیار لغزنده هستند. بهترین انتخاب، همان حوضچههای کمعمق پاییندست است که آب آرامتری دارند.
لفور فقط برای آبتنی مقصد جذابی نیست. بعد از خروج از رودخانه، میتوانید ساعتها در سایه درختان راش و افرا استراحت کنید، صدای پرندگان را بشنوید و از هوایی لذت ببرید که گاهی ۸ تا ۱۰ درجه از شهرهای ساحلی خنکتر است. به همین دلیل، بسیاری از خانوادههای مازندران در روزهای بسیار گرم تابستان، لفور را به ساحل ترجیح میدهند.
۳. هریجان؛ رودخانهای خنک در دل جاده چالوس
بیشتر مسافران، روستای هریجان را فقط به خاطر آبشار معروفش میشناسند، اما کمتر کسی میداند که رودخانه پاییندست آبشار هریجان یکی از بهترین جاهای آبتنی در تابستان است. این رودخانه از ارتفاعات البرز تغذیه میشود و در مسیر خود، حوضچههای طبیعی متعددی ایجاد کرده است که آب آنها شفاف، زلال و بسیار خنک است.
مسیر رسیدن به رودخانه، از میان مراتع سرسبز و چشماندازهای کوهستانی میگذرد. برخلاف بسیاری از مناطق ساحلی شمال، اینجا خبری از هوای شرجی نیست و نسیم کوهستان، حتی در میانه روز، فضای مطبوعی ایجاد میکند. به همین دلیل، بسیاری از کوهنوردان و طبیعتگردان پس از بازدید از آبشار، ساعتی را کنار رودخانه سپری میکنند.
حوضچههای طبیعی این رودخانه برای آبتنی بسیار وسوسهکننده هستند، اما باید دقت کرد که همه آنها عمق یکسانی ندارند. بهترین کار این است که در قسمتهایی که مردم محلی و سایر گردشگران از آن استفاده میکنند، وارد آب شوید و از نزدیک شدن به نقاط ناشناخته خودداری کنید. آب این رودخانه آنقدر سرد است که بسیاری از افراد ترجیح میدهند فقط پاهایشان را داخل آب بگذارند و از خنکی آن لذت ببرند.
اگر اهل عکاسی باشید، عصرهای هریجان یکی از زیباترین نورهای تابستانی را دارد. نور طلایی خورشید روی صخرهها، جریان رودخانه و مراتع اطراف، منظرهای خلق میکند که کمتر جایی در جاده چالوس میتوان مشابه آن را دید.
۴. رودخانههای دوهزار و سههزار؛ جایی که آب از دل البرز میآید
کمتر منطقهای در شمال ایران پیدا میشود که به اندازه درههای دوهزار و سههزار تنکابن با رودخانه تعریف شود. از همان ابتدای جاده، صدای آب همراه شماست و تقریباً در تمام مسیر، رودخانهای زلال در کنار جاده جریان دارد. هرچه ارتفاع بیشتر میشود، آب سردتر، هوا خنکتر و طبیعت بکرتر میشود.
بیشتر آب این رودخانهها از برفهای زمستانی و چشمههای دائمی ارتفاعات البرز تأمین میشود؛ به همین دلیل حتی در مردادماه نیز دمای آب پایین است. در طول مسیر، دهها نقطه وجود دارد که رودخانه آرامتر میشود و حوضچههای طبیعی کمعمقی شکل میگیرد. بسیاری از خانوادهها زیر سایه درختان راش و ممرز بساط ناهار پهن میکنند و بعد از آن، برای چند دقیقه وارد آب میشوند تا خستگی راه از تنشان بیرون برود.
یکی از جذابیتهای این منطقه، تنوع فضاهای طبیعی است. در یک نقطه کنار رودخانهای آرام نشستهاید و چند کیلومتر بعد، همان رودخانه با سرعت از میان تختهسنگهای بزرگ عبور میکند. همین تنوع باعث شده هم خانوادهها و هم طبیعتگردان حرفهای، مقصد مورد علاقه خود را در این منطقه پیدا کنند.
اگر قصد آبتنی دارید، بهتر است از نقاطی استفاده کنید که مردم محلی آنها را میشناسند و معمولاً گردشگران نیز در همان بخشها توقف میکنند. بخشهایی از رودخانه، بهویژه بعد از بارندگی یا در نزدیکی پیچهای تند، جریان قویتری دارند و برای شنا مناسب نیستند. همچنین کف رودخانه در بسیاری از قسمتها پوشیده از سنگهای گرد و لغزنده است؛ بنابراین کفش مخصوص آب یا صندل مناسب میتواند هم ایمنی شما را بیشتر کند و هم راه رفتن در آب را راحتتر.
یکی از لذتبخشترین لحظههای سفر به دوهزار و سههزار، زمانی است که بعد از آبتنی، روی سنگی کنار رودخانه مینشینید و نسیم خنکی که از روی آب عبور میکند، جای گرمای تابستان را میگیرد. این همان تجربهای است که باعث شده خیلیها در سالهای اخیر، این منطقه را به جای سواحل شلوغ شمال انتخاب کنند.
۵. ویسادار؛ آبشاری که رودخانهاش در تابستان جان میدهد
بیشتر کسانی که به ویسادار میروند، مستقیم به سمت آبشار حرکت میکنند، چند عکس میگیرند و برمیگردند؛ اما اگر کمی پایینتر از آبشار را دنبال کنید، رودخانهای را میبینید که در روزهای گرم تابستان، یکی از محبوبترین محلهای استراحت گردشگران است.
آبشار ویسادار از دل دیوارهای سنگی به پایین میریزد و آب آن وارد رودخانه لمیر میشود. وجود این آبشار باعث شده دمای آب رودخانه پایین بماند و هوای اطراف نیز همیشه خنکتر از مناطق اطراف باشد. صدای مداوم آب، سایه درختان جنگلی و رطوبت دلپذیر محیط، فضایی ایجاد میکند که حتی در ظهر تابستان هم احساس گرما نخواهید کرد.
در پاییندست آبشار، بخشهایی از رودخانه به شکل حوضچههای کمعمق درآمدهاند که بسیاری از خانوادهها برای آببازی کودکان یا خنک کردن پاها از آن استفاده میکنند. البته شنا کردن درست زیر آبشار، به دلیل عمق متغیر و فشار زیاد آب، کار درستی نیست. بهترین انتخاب، قسمتهایی است که جریان آب آرامتر شده و بستر رودخانه نیز قابل مشاهده است.
اگر چند ساعت در ویسادار بمانید، متوجه میشوید که اینجا فقط مقصدی برای آبتنی نیست. جنگلهای اطراف، پل فلزی معروف بالای آبشار و مسیرهای کوتاه طبیعتگردی، باعث شده بتوان یک روز کامل را در این منطقه سپری کرد. بسیاری از مسافران، صبح زود به ویسادار میآیند، ابتدا آبشار را میبینند، بعد کنار رودخانه استراحت میکنند و عصر، با هوایی که هنوز خنک است، به سمت پرهسر یا رضوانشهر برمیگردند.
۶. کبودوال؛ آبشاری که هوای اطرافش همیشه بوی خزه میدهد
وقتی نام کبودوال را میشنویم، اولین تصویری که به ذهن میآید، آبشاری است که روی دیوارهای پوشیده از خزه جاری شده است. اما تجربه واقعی این منطقه، فقط رسیدن به آبشار نیست؛ بلکه رودخانهای است که از ابتدای مسیر تا پاییندست آبشار همراه شماست و در نقاط مختلف، فرصت لمس آب سرد کوهستان را فراهم میکند.
مسیر پیادهروی کبودوال یکی از دلپذیرترین مسیرهای جنگلی شمال است. پلهای چوبی، پلههای سنگی، صدای رودخانه و سایه درختان باعث میشود مسیر، بخشی از جاذبه سفر باشد. در طول راه، چندین نقطه وجود دارد که آب رودخانه آرامتر میشود و گردشگران برای چند دقیقه پاهایشان را داخل آب میگذارند یا کنار رودخانه استراحت میکنند.
درست زیر آبشار، آب بسیار سرد است و عمق حوضچه بسته به فصل و میزان بارندگی تغییر میکند؛ به همین دلیل شنا کردن در این قسمت توصیه نمیشود. اما کمی پایینتر، رودخانه آرامتر میشود و مکانهایی وجود دارد که سالهاست مردم محلی برای آبتنی کوتاه یا آببازی از آن استفاده میکنند. شفافیت آب به حدی است که میتوانید سنگهای کف رودخانه را بهوضوح ببینید.
یکی از ویژگیهای خاص کبودوال، رطوبت دائمی جنگل است. حتی اگر هوا در شهرهای اطراف گرم باشد، همین رطوبت، همراه با جریان دائمی آب، باعث میشود دمای محیط پایینتر احساس شود. اگر بعد از آبتنی چند دقیقه روی نیمکتهای چوبی یا کنار رودخانه بنشینید، احتمالاً متوجه میشوید چرا بسیاری از گردشگران، ساعتها در این جنگل میمانند و عجلهای برای بازگشت ندارند.
۷. تنگه دار نوشهر؛ جایی که باید میان رودخانه قدم بزنید
اگر از مردم محلی نوشهر یا طبیعتگردان حرفهای بپرسید که خنکترین جای شمال برای فرار از گرمای تابستان کجاست، احتمال زیادی دارد که نام تنگه دار را بشنوید. این دره آبی که در نزدیکی روستای کشکسرا قرار دارد، طی چند سال اخیر به یکی از محبوبترین مقصدهای طبیعتگردی ایران تبدیل شده است؛ جایی که بخش زیادی از مسیر را باید داخل آب طی کنید.
تنگه دار برخلاف رودخانههای معمولی، یک دره باریک با دیوارههای بلند سنگی است. درختان انبوه جنگلی اجازه نمیدهند نور خورشید بهراحتی به کف دره برسد و همین موضوع باعث میشود حتی در گرمترین روزهای مرداد نیز هوای داخل تنگه خنک و دلپذیر باشد. آب زلالی که از ارتفاعات البرز سرچشمه میگیرد، در تمام طول مسیر جریان دارد و در بیشتر قسمتها تا زانو یا کمر میرسد. همین ویژگی، تنگه دار را به یکی از خاصترین تجربههای طبیعتگردی تابستانی تبدیل کرده است.
تجربه اصلی سفر به تنگه دار، آبتنی در یک نقطه ثابت نیست؛ بلکه راه رفتن در مسیر رودخانه است. در طول مسیر، از میان آب عبور میکنید، از کنار صخرههای پوشیده از خزه میگذرید و در بعضی قسمتها، حوضچههای طبیعی عمیقتری را میبینید که برخی گردشگران در آنها شنا میکنند. هرچه جلوتر بروید، دیوارههای سنگی به هم نزدیکتر میشوند و منظرهای شکل میگیرد که بیشتر به درههای معروف ترکیه یا جنوب شرق آسیا شباهت دارد تا جنگلهای شمال ایران.
یکی از دلایل محبوبیت تنگه دار، ترکیب همزمان جنگل، رودخانه و ماجراجویی است. برخلاف بسیاری از آبشارها که فقط چند دقیقه میتوان کنار آنها ماند، اینجا خود مسیر، مهمترین جاذبه است. صدای جریان آب، انعکاس نور روی دیوارههای سنگی و خنکای دائمی هوا، باعث میشود بسیاری از گردشگران چند ساعت را در دل تنگه سپری کنند.
البته تنگه دار، مقصدی نیست که بتوان بدون آمادگی وارد آن شد. کف رودخانه در برخی نقاط سنگی و لغزنده است و عمق آب در فصلهای مختلف تغییر میکند. به همین دلیل، استفاده از کفش مناسب طبیعتگردی یا کفش مخصوص آب ضروری است. همچنین اگر بارندگی در ارتفاعات پیشبینی شده باشد، بهتر است سفر را به زمان دیگری موکول کنید، زیرا احتمال افزایش ناگهانی حجم آب در تنگه وجود دارد.
اگر اهل عکاسی هستید، بهترین زمان بازدید، صبح زود است؛ زمانی که نور خورشید بهصورت مورب از میان درختان وارد تنگه میشود و مه نازکی روی سطح آب دیده میشود. این ساعت از روز، علاوه بر خلوتتر بودن مسیر، بهترین فرصت برای ثبت تصاویری است که دلیل شهرت تنگه دار در شبکههای اجتماعی را بهخوبی نشان میدهد.
