فرادید نوشت؛ حرکت شنهای روان در نواحی بیابانی ایران از جمله در اطراف یزد، در طول تاریخ منجر به مدفون شدن بقایا و آثار زیادی از گذشته شده است. ما نمیدانیم که چه تعداد شهر و روستا اکنون در زیر این اقیانوس بیانتهای شن و ماسه پنهان شدهاند. اما اخیرا چند محقق باستانشناسی مطالعهای را دربارۀ یکی از این گنجینههای پنهان منتشر کردهاند.
در این تصویر هوایی که در دهۀ 30 گرفته شده، برخی بقایای شهر مشخص هستند
این شهر مدفون در شنزار، چندین دهۀ قبل شناسایی شده بود اما این مطالعۀ تازه، اطلاعات تازهای دربارۀ زمان رونق و همچنین زمان دفن شدن این شهر ارائه میدهد.
این عکس (مانند عکس نمایه) بقایایی از شهر را که در اثر جابهجایی شنها آشکار شدهاند نشان میدهد
نمونههایی از سکههای یافت شده در محوطه
نمونههایی از سفالهای یافت شده در محوطه
تا به حال هیچ کاوش باستانشناسی دقیق و جامعی در این شهر صورت نگرفته اما در در دورههای مختلف مردم بومی و برخی باستانشناسان اشیاء و بقایایی را از محوطۀ این شهر جمعآوری کردهاند که شامل تعداد زیادی قطعات سفالی، شیشههای تاریخی و همچنین تعدادی سکه میشود.
سکههای یافت شده عموما بسیار فرسوده هستند و گرچه تشخیص زمان ضرب آنها دشوار است اما احتمالا متعلق به دوران خوارزمشاهی، ایلخانی و حتی دورۀ پارتی میشوند.
محققان در پایان مقالۀ خود، هدف از این مطالعه را معرفی اسفنجرد و تاکید بر اهمیت توجه به این محوطه و حفظ و حراست آن ذکر کردهاند.
این مطالعه که در نشریه مطالعات باستانشناسی دانشگاه تهران به چاپ رسیده، توسط محمد حسین عزیزی خرانقی، سمیرا عابدی و سید جلال هاشمی مجومرد از اساتید و کارشناسان باستانشناسی انجام شده است.