راهنماتو- «اسمات چیه؟»، این شاید متدوالترین پرسشی است که صدها یا شاید هزاران دفعه در طول زندگیمان میشنویم. و حتماً شما هم با میمها و جوکهایی درباره اسامی که ویژگیهای شخصیتی خاصی را به اسامیِ خاصی نسبت میدهند برخورد کردهاید.
به گزارش راهنماتو، مطالعات نشان میدهند اسم ما، ورای آنکه میتواند از حسِ ناخوشایندِ تعاملاتِ اجتماعی بکاهد و سرنخی مفید برای به یاد آوردنِ اطلاعات دیگران در اختیارمان بگذارد، میتواند بیشتر از آنچه تصور میکنید به روانشناسیِ آدمها کمک کند.
نام به مثابه کلیشه
وقتی اسمی مثلِ «الیزابت» را میشنوید چه نوع شخصیتی به ذهنتان متبادر میشود؟ شخصی به اسمِ «میستی» چطور؟ در یک نظرسنجی که با مشارکت 400آمریکایی برگزار شد، «الیزابتها» اشخاصی بسیار خونگرم با شایستگی بالا شناخته شدند، درحالیکه «میستیها» در هر دو خصیصه مثبت کمترین امتیاز را گرفتند. «رایلیها» به عنوان شخصیتهایی گرم اما فاقد توانمندی و «روتها»، به مثابه افرادی بسیار توانمند اما فاقد خونگرمی شناسایی شدند.
تحقیقات دیگر نشان میدهند که ما از اسامی برای استنباط اطلاعات درباره قومیت و طبقه اجتماعی افراد استفاده میکنیم. در مجموعهای آزمایش که با مشارکت هزاران نفر انجام شد، محققان نشان دادند که مشارکتکنندگان گرایش داشتند حدس بزنند اهدافی با نامهای رایجِ اروپایی-آمریکایی، مثلِ «ِمری»، تحصیلات و درآمدشان از اهدافی با نامهایی مثلِ «لاکیشا»، که در میانِ آمریکایی-آفریقاییها رایجتر است، بالاتر است.
نامهایی که بیشتر در میان جمعیتِ آمریکای لاتین رایج بود بهطور میانگین با کمترین درآمد و سطحِ تحصیلات مرتبط فرض شده بود. درعوض، نامهایی که در میانِ آسیایی-آمریکاییها رایج بود، در مقایسه با نامهایی که بینِ اروپایی-آمریکاییها رایجتر بود، به سطحِ تحصیلات و درآمدِ بالاتری مرتبط دانسته شده بود.
نام و فرهنگ
اسمها میتوانند درباره فرهنگ اطلاعاتی به ما بدهند و در چندین مطالعه برای ردیابی ِ تنوع جغرافیایی در تغییراتِ فرهنگی و ارزشی در طی زمان از آنها استفاده شده است. محققان زیادی استدلال کردهاند که انتخاب یک اسمِ نسبتاً نامرسوم در برابر اسمی رایج نشاندهندۀ ترجیح دادنِ یکتایی یا همرنگی است. بهطور خاص راهی است که به کودک شما کمک میکند با یک جمعیت بزرگ جور شود یا بیرون از آن جمعیت قرار بگیرد.
و درواقع، در قسمتهایی از جهان که فردگرایی بالاتر است، نسبت کودکانی که اسامیِ نسبتاً غیرمرسوم دریافت میکنند نیز بالاتر است. تفاوتهای منطقهای در نامگذاری نیز نشان میدهند که ترجیح برای همرنگ نشدن با جماعت در بخشهایی از ایالات متحده که اخیراً مرز بودهاند قویتر است که به صورتِ بالقوه بازتابدهنده انتخاب تاریخی و معاصر در مهاجرت به این مناطق است. در راستای همین ایده، تحلیل جمعیتِ اسکاندیناوی و ثبت مهاجرتهای آنها نشان میدهد افرادی که نامهای نامرسومتر داشتند، بیشتر احتمال داشت که در طول تاریخ مهاجرت کنند.
تغییر در نامگذاری همچنین میتواند نشاندهنده تغییرات فرهنگی در طی زمان باشد. نسبتِ کودکانی که نامهای رایج دریافت کردهاند، طی دو قرن گذشته در آمریکا و طی دو دهه گذشته در ژاپن کاهش چشمگیری یافته است، چرخشهایی که در راستای شواهدی از افزایش فردگرایی در این جوامع در طی زمان است.
اسامی علاوهبرآنکه گرایش آدمها به همرنگی و انطباق با جمع یا یکتایی را نشان میدهند؛ با پدیدهای تحتِ عنوانِ فرهنگِ آبرو نیز مرتبط هستند. آبرو به مثابه مجموعهای از ارزشها و هنجارها که بر دفاع از شهرت و دفاع از شهرت از طریق کاربردِ خشونت مرتبط است. طی مطالعهای که با هدفِ تحلیل اسامی انجام گرفت، مشخص شد که اسامیِ مشتقشده از نامِ پدر (گذاشتنِ اسمِ پدر روی فرزندان) در ایالتهایی که فرهنگ آبرو در آن مسلط است، بیشتر رخ میدهد. در مطالعهای جداگانه، محققان دریافتند که مردانی که با قدرتِ بیشتری از ارزشهای آبرو دفاع میکنند، گرایش بیشتری دارند که نام خودشان را روی هر فرزندِ احتمالی آیندهشان بگذارند.
آیا نامِ ما سرنوشتمان را تعیین میکند؟
جالب است که مطالعهای که اخیراً انجام شده است نشان میدهد که ما ممکن است در نهایت شبیه به نامِ خودمان شویم. وقتی از اشخاص و کامپیوترها درخواست شد تا حدس بزنند کدامیک از چند نامی که در اختیارشان قرار داده شده است با تصاویر آدمهایی که میدیدند متناظر است، آنها توانستند با درصد بالایی اسامیِ شخصیتهای در تصاویر را درست حدس بزنند. محققان علتِ این پدیده را به پیشگوییِ خودانجام یا پیشگویی محققکننده [بهطور خلاصه فرد شرایطی را محقق میکند که باعث میشود همان پیشگویی درموردش صدق کند] مرتبط دانستند.
اسامی ما همچنین بر جاییکه درنهایت زندگی خواهیم کرد و نوع شغلی که دنبال میکنیم نیز اثر میگذارد. مجموعهای از مطالعات نشان دادند که زنانی با اسمِ «ویرجینیا»، در تضاد با زنانی با اسمِ «میلدرِد»، بیشتر احتمال داشت که در سواحلِ ویرجینیا زندگی کنند. «میلدرها» بیشتر از «ویرجینیاها» احتمال داشت که در میلواکی زندگی کنند. محققان همچنین دریافتند که «دنیزها» بهطور نامتناسبی دندانپزشک هستند. نتایجی از این دست نشان میدهد که اسامیِ ما ممکن است تصمیمات مهم زندگی را از طریقِ چیزی که محققان «خودگراییِ ناخودآگاه یا ضمنی» [فرضیهای که میگوید انسانها نسبت به چیزهایی که خودشان را تداعی میکند، گرایشِ ناخودآگاه دارند] مینامند، تعیین کنند.
اسامی متغیرهای معمولی در علمِ روانشناسی نیستند و بیشتر کتابهایی که درباره اسامی به نگارش درآمدهاند پایه علمیِ ضعیفی دارند. بااینحال، مطالعاتی که در زمینه اسامی انجام شده است میتواند دانشِ ارزشمندی درباره پدیدههای مختلف از تغییرات فرهنگی گرفته تا کلیشهها را در اختیارمان قرار دهند. اسامی ما همچنین نشانههایی هستند که نهتنها به ادراک دیگران درباره ما شکل میدهند بلکه شخصیتِ ما و همچنین تصمیماتِ مهم زندگی ما مثلِ کجا زیستن و چه شغلی داشتن را نیز تعیین میکنند.