راهنماتو- تابستان در مشهد معمولاً با روزهای گرم و آفتابی همراه است؛ اما کافی است تنها یک تا دو ساعت از شهر فاصله بگیرید تا وارد دنیایی متفاوت شوید؛ جایی که صدای آبشارها، سایه درختان کهنسال، رودخانههای خروشان و نسیم خنک کوهستان، جای گرمای دشت را میگیرد. اطراف مشهد، بهویژه در دامنههای رشتهکوه بینالود و ارتفاعات شمال خراسان، روستاها و درههایی وجود دارند که سالهاست مقصد محبوب طبیعتگردان، کوهنوردان و خانوادههایی هستند که میخواهند آخر هفتهای متفاوت را تجربه کنند.
به گزارش راهنماتو، اگر قصد دارید در روزهای گرم سال از شلوغی شهر فاصله بگیرید، این راهنما شما را با شش مقصد خنک و دیدنی در اطراف مشهد آشنا میکند؛ مکانهایی که علاوه بر آبوهوای مطبوع، چشماندازهای طبیعی، آبشارها، باغهای میوه و فرصتهای جذاب برای پیادهروی و عکاسی را نیز در اختیار شما قرار میدهند.
۱. روستای اخلمد؛ سرزمین آبشارهای بلند و دیوارههای سنگی
اگر از مردم مشهد درباره خنکترین مقصد تابستانی اطراف شهر سؤال کنید، احتمال زیادی دارد که نام اخلمد را در همان پاسخهای اول بشنوید. این روستا که در شهرستان چناران و حدود ۸۵ کیلومتری مشهد قرار دارد، به دلیل آبشارهای مرتفع، دره سرسبز و دیوارههای عظیم سنگی، یکی از مشهورترین مقاصد طبیعتگردی شمال شرق ایران به شمار میرود.
مهمترین ویژگی اخلمد، وجود رودخانهای دائمی است که در تمام طول دره جریان دارد. همین جریان آب باعث شده حتی در گرمترین روزهای تابستان نیز هوای منطقه چند درجه خنکتر از مشهد باشد. در مسیر رسیدن به آبشارها باید از میان باغهای گردو، گیلاس، سیب و زردآلو عبور کنید؛ مسیری که بهتنهایی یکی از جذابترین بخشهای سفر است.
آبشار اصلی اخلمد حدود ۳۵ متر ارتفاع دارد و در فصل بهار و اوایل تابستان، پرآبترین حالت خود را تجربه میکند. در بالادست نیز چند آبشار دیگر قرار گرفتهاند که رسیدن به آنها نیازمند آمادگی جسمانی بیشتری است.
اخلمد همچنین به دلیل وجود دیوارههای بلند آهکی، یکی از بهترین مناطق سنگنوردی ایران محسوب میشود و هر ساله میزبان علاقهمندان این رشته است.
فاصله از مشهد: حدود ۸۵ کیلومتر (حدود ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه)
بهترین زمان سفر: اردیبهشت تا اوایل مهر
۲. دره شمخال؛ یکی از هیجانانگیزترین درههای ایران
اگر به ماجراجویی و طبیعتگردی علاقه دارید، کمتر جایی در اطراف مشهد میتواند با دره شمخال رقابت کند. این دره که در نزدیکی شهرستان درگز و در فاصله حدود ۲۶۰ کیلومتری مشهد قرار گرفته، یکی از زیباترین درههای آبی ایران است.
شمخال در حقیقت یک دره باریک و طولانی است که رودخانهای زلال در تمام مسیر آن جریان دارد. در بسیاری از بخشها، مسیر پیادهروی از داخل آب میگذرد و همین موضوع باعث شده حتی در روزهای بسیار گرم تابستان نیز هوای دره خنک و دلپذیر باشد.
دیوارههای مرتفع سنگی، چشمههای طبیعی، پوشش گیاهی متنوع و صدای دائمی آب، فضایی ایجاد کردهاند که بسیاری از طبیعتگردان آن را با برخی درههای معروف جهان مقایسه میکنند.
البته پیمایش کامل دره شمخال یک برنامه حرفهای محسوب میشود و ممکن است بین ۶ تا ۸ ساعت زمان ببرد. بنابراین بهتر است با کفش مناسب، تجهیزات کافی و در صورت نداشتن تجربه، همراه افراد آشنا به منطقه وارد دره شوید.
فاصله از مشهد: حدود ۲۶۰ کیلومتر
بهترین زمان سفر: اواخر بهار تا پایان تابستان
۳. روستای زشک؛ بهشت سرسبز دامنههای بینالود
در میان روستاهای ییلاقی اطراف مشهد، زشک یکی از محبوبترین مقاصد برای سفرهای یکروزه است. این روستا در دامنه رشتهکوه بینالود و در نزدیکی طرقبه قرار گرفته و به دلیل ارتفاع بیشتر نسبت به دشت مشهد، تابستانهایی بسیار خنکتر دارد.
آنچه زشک را از بسیاری از روستاهای دیگر متمایز میکند، ترکیب رودخانه، باغهای گسترده میوه، کوچهباغهای قدیمی و چشمانداز قلههای بینالود است. در بهار و تابستان، درختان گیلاس، آلبالو، گردو و سیب، منظرهای دیدنی ایجاد میکنند و صدای آب در بیشتر نقاط روستا به گوش میرسد.
زشک همچنین نقطه آغاز بسیاری از مسیرهای کوهنوردی به سمت قله بینالود است. حتی اگر قصد صعود نداشته باشید، پیادهروی در باغها و حاشیه رودخانه تجربهای آرامشبخش خواهد بود.
در سالهای اخیر، اقامتگاههای بومگردی و خانههای محلی نیز در زشک توسعه یافتهاند و امکان اقامت شبانه را برای گردشگران فراهم کردهاند.
فاصله از مشهد: حدود ۳۵ کیلومتر
بهترین زمان سفر: اردیبهشت تا اواخر شهریور
۴. طرقبه؛ محبوبترین ییلاق اطراف مشهد
نام طرقبه برای بیشتر مسافران مشهد آشناست، اما بسیاری این منطقه را تنها با رستورانهای معروفش میشناسند، در حالی که مهمترین ویژگی طرقبه، طبیعت کوهستانی و آبوهوای خنک آن است. این شهر ییلاقی در دامنه رشتهکوه بینالود قرار دارد و به دلیل ارتفاع بیشتر نسبت به مشهد، دمای هوا در بیشتر روزهای تابستان چند درجه پایینتر است.
رودخانهای که از میان درههای طرقبه عبور میکند، درختان کهنسال چنار، باغهای میوه و مسیرهای پیادهروی، فضایی دلنشین برای یک سفر نیمروزه یا یکروزه فراهم کردهاند. بسیاری از خانوادهها عصرهای تابستان را در حاشیه رودخانه سپری میکنند؛ جایی که صدای جریان آب و نسیم کوهستان، گرمای شهر را از یاد میبرد.
طرقبه همچنین نقطه شروع مسیرهای طبیعتگردی متعددی است. از اینجا میتوان به روستاهای زشک، جاغرق، نغندر و حتی مسیرهای کوهنوردی بینالود دسترسی داشت. اگر علاقهمند به عکاسی از طبیعت هستید، ساعات ابتدایی صبح یا نزدیک غروب بهترین زمان برای ثبت چشماندازهای این منطقه است.
از نظر امکانات نیز طرقبه یکی از کاملترین مقاصد گردشگری اطراف مشهد محسوب میشود. رستورانهای سنتی، کافهها، اقامتگاههای بومگردی، هتلهای کوچک، بازارچههای محلی و مراکز تفریحی باعث شدهاند که این منطقه برای خانوادهها، سالمندان و کودکان نیز گزینهای مناسب باشد.
فاصله از مشهد: حدود ۲۰ کیلومتر
بهترین زمان سفر: از اواسط بهار تا اوایل پاییز، بهویژه عصرهای تابستان
۵. شاندیز؛ تلفیق طبیعت سرسبز و طعم غذاهای محلی
شاندیز یکی دیگر از معروفترین مناطق ییلاقی اطراف مشهد است که در فاصلهای کوتاه از شهر قرار دارد. اگرچه نام شاندیز بیشتر با شیشلیک معروف آن گره خورده است، اما طبیعت این منطقه بهتنهایی ارزش سفر دارد.
ارتفاع مناسب، جریان رودخانههای فصلی و دائمی، باغهای وسیع گیلاس، گردو و سیب و پوشش گیاهی انبوه باعث شدهاند که هوای شاندیز حتی در روزهای گرم تیر و مرداد نیز نسبت به مشهد خنکتر باشد.
در سالهای اخیر، مسیرهای پیادهروی، پارکهای جنگلی و فضاهای مناسب برای پیکنیک در شاندیز توسعه یافتهاند و گردشگران میتوانند بدون نیاز به تجهیزات خاص، چند ساعت را در دل طبیعت سپری کنند.
یکی از ویژگیهای جذاب شاندیز، تلفیق طبیعت و فرهنگ غذایی منطقه است. بسیاری از گردشگران پس از گشتوگذار در باغها و حاشیه رودخانه، وعده ناهار یا شام خود را در رستورانهای سنتی این شهر صرف میکنند. البته اگر قصد دارید در تعطیلات رسمی یا آخر هفته به شاندیز بروید، بهتر است صبح زود حرکت کنید، زیرا در ساعات بعدازظهر ترافیک ورودی این منطقه افزایش پیدا میکند.
فاصله از مشهد: حدود ۳۰ کیلومتر
بهترین زمان سفر: اردیبهشت تا پایان شهریور
۶. روستای کنگ؛ ماسوله خراسان در دامنه بینالود
اگر به روستاهای تاریخی و معماری پلکانی علاقه دارید، روستای کنگ یکی از زیباترین مقاصد اطراف مشهد است. این روستای چندصدساله که در نزدیکی طرقبه قرار دارد، به دلیل خانههای پلکانی، کوچههای سنگفرش، باغهای میوه و چشمانداز کوهستانی، لقب «ماسوله خراسان» را به خود اختصاص داده است.
در کنگ، پشتبام هر خانه حیاط خانه بالاتر است و همین ساختار معماری، منظرهای منحصربهفرد ایجاد کرده است. قدم زدن در کوچههای باریک روستا، عبور از کنار جویهای آب و تماشای خانههایی که با مصالح بومی ساخته شدهاند، حس سفر به گذشته را زنده میکند.
طبیعت اطراف کنگ نیز به همان اندازه دیدنی است. چشمههای کوچک، باغهای گردو، گیلاس و آلبالو، درههای سرسبز و مسیرهای کوهپیمایی سبک، این روستا را به مقصدی مناسب برای سفرهای خانوادگی تبدیل کردهاند.
در سالهای اخیر، چند اقامتگاه بومگردی در کنگ راهاندازی شده است و گردشگران میتوانند شب را در خانههای سنتی روستا سپری کنند. سکوت شبهای کنگ، آسمان پرستاره و هوای خنک کوهستان، تجربهای متفاوت از اقامت در اطراف مشهد را رقم میزند.
فاصله از مشهد: حدود ۴۰ کیلومتر
بهترین زمان سفر: اواخر بهار، تابستان و اوایل پاییز
