راهنماتو- هیچ چیز نمیتواند سریعتر از نور حرکت کند. این یکی از قوانینِ فیزیک است که در تار و پود نظریه نسبیت خاص اینشتین تنیده شده است. هر چه چیزی سریعتر حرکت کند، به چشمانداز خود از انجماد زمان تا توقف نزدیکتر میشود.
به گزارش راهنماتو، اگر با سرعت بیشتر از نور حرکت کنیم، با مفهوم معکوسشدن زمان مواجه میشویم که کلِ نظامِ علیت را برهم میزند. اما محققان دانشگاه ورشو در لهستان و دانشگاه ملی سنگاپور محدودیتهای نسبیت را دور زدهاند و به سیستمی رسیدهاند که با قوانینِ موجودِ فیزیک تضادی ندارد و حتی ممکن است راه را برای نظریههای تازه بگشاید. آنها به «بسطِ نسبیتِ خاص» دستیافتهاند که سه بعدِ زمانی را با یک بعدِ واحدِ فضایی (1+3فضا-زمان) ترکیب میکند که در تضاد با سه بعدِ فضایی و یک بعدِ زمانی است که همگی به آن عادت داریم.
آندراج دراگان، فیزیکدان، از دانشگاه ورشو در لهستان، میگوید: «هیچ دلیلِ اساسیای وجود ندارد که نشان دهد چرا شاهدانی که در نسبت با سیستمهای فیزیکیِ تعریفشده با سرعتی بسیار بالاتر از سرعتِ نور حرکت میکنند نباید تحتِ تأثیرِ آن قرار گیرند.»
این مطالعه جدید به جای ایجاد تناقضات بزرگِ منطقی، شواهد بیشتری را ارائه میدهد که تأیید میکنند اشیاء، بدون اینکه قوانین فعلی فیزیک ما را کاملاً نقض کنند، ممکن است بتوانند سریعتر از نور حرکت کنند.
این مطالعه جدید مبتنی بر کار قبلی برخی از همان محققانی است که معتقدند چشماندازهای سریعترازنور superluminal میتوانند به پیوند مکانیک کوانتومی با نظریه نسبیت خاص اینشتین کمک کنند _ یعنی دو شاخه از فیزیک که نمیتوانیم درحالحاضر آنها را در یک نظریه فراگیر واحد جای دهیم، زیرا به دلیلِ تعاریفِ فعلیای که از گرانش و سایر نیروها داریم، این دو نظریه با هم سازگار نیستند.
بر اساس این چارچوب اشیاء دیگر، مانند آنچه در چشماندازمان از یک جهانِ سهبعدی زمینیتر (که دارای زمان است) انتظار داریم، نقطهمانند نخواهند بود. درعوض، برای درک آنچه که ناظران ممکن است ببینند و درکِ چگونگیِ رفتار یک ذره سریعترازنور، باید به انواع نظریههای میدانیای رجوع کنیم که مبنای فیزیکِ کوآنتوم را شکل میدهند.
بر اساس این مدل جدید، اشیاءِ سریعترازنور شبیه به ذراتی هستند که مانند یک حباب در فضا انبساط پیدا میکنند؛ شبیه به موجی که روی زمین بسط پیدا میکند. شیئی که فراتر از سرعتِ نور حرکت میکند، چندین خطِ سیر متفاوت را تجربه میکند.
بااینحال، سرعت نور، حتی برای ناظرانی که فراتر از آن حرکت میکنند، در خلاء ثابت میماند که یکی از اصولِ اساسیِ نظریه اینشتین را محفوظ نگه میدارد و آن اصلی است که پیشازاین فقط در ارتباط با ناظرانی تعریف شده است که آهستهتر از سرعتِ نور حرکت میکنند (یعنی ما).
دراگان میگوید: «این تعریف جدید، فرضیه اینشتین در مورد ثبات سرعت نور در خلاء حتی برای ناظران سریعترازنور را محفوظ نگه میدارد. بنابراین، نظریه خاصِ نسبیتِ بسطیافته ما چندان ایده اغراقآمیزی نیست.»
بااینحال، محققان معتقدند که تغییر به مدل 1+3فضا-زمان، هر چند به برخی پرسشها پاسخ میدهد اما سؤالهای تازهای مطرح میکند. آنها پیشنهاد میدهند که بسطِ نظریه خاص نسبیت برای تلفیقِ چارچوبهایِ مرجعِ سریعترازنور مورد نیاز است.
ممکن است نیاز باشد مفاهیمی را از نظریه میدانِ کوآنتوم قرض گرفت: ترکیبی از مفاهیم از نسیبتِ خاص، مکانیکِ کوآنتوم و نظریه میدانِ کلاسیک (که هدفش پیشبینیِ چگونگیِ تعاملِ میدانهای فیزیکی با یکدیگر است.)
اگر فیزیکدانان درست بگویند، همه ذراتِ هستی در نسبیتِ بسطیافته خاص دارای ویژگیهای خارقالعاده خواهند بود. یکی از پرسشهایی که این تحقیق ایجاد کرده آن است که آیا ما قادر خواهیم بود این رفتار بسطیافته را مشاهده کنیم که پاسخ به آن نیاز به زمان و دانشمندانِ بیشتری دارد.
کریستوف تورزینسکی، فیزیکدان از دانشگاه ورشو، میگوید: «امیدواریم که بتوانیم نتایج این تحقیقات را برای درکِ بهتر پدیده شکستِ خودبهخودیِ تقارن که با توده ذره هیگز و سایر ذرات در مدل استاندارد، خصوصاً در هستیِ اولیه، مرتبط است، به کار ببریم.»