راهنماتو- میتوانیم با قطعیت بگوییم که دایناسورها اجداد پرندگان هستند، هرچند که برای دیرینهشناسان چگونگی رخدادنِ این فرگشت هنوز معمایی حلنشده است.
به گزارش راهنماتو، حالا اسکلتِ کاملِ فسیلشده پرندهای که در حدودِ 120میلیون سال قبل در چین امروزی زندگی میکرده و سری باستانی و دایناسورمانند روی بدنش دارد، که درعینِحال آن را به پرندگانِ امروزی شبیه است، ممکن است بتواند مراحلِ اصلی در فرایندِ تبدیل شدنِ دایناسورها به پرندگان را شرح دهد.
تبدیلشدنِ دایناسور به پرنده شاملِ برخی تغییراتِ اساسی در شکل، عملکرد و محیط است که درنهایت منجر به شکلگیریِ بدنی میشود که به بدنِ رایجِ پرندگان امروزی شبیه است.
برخی از آن ویژگیهای تغییریافته همچنان به طریقی در پرندگانِ امروزی دیده میشوند. اما اینکه این تغییرات بر اساسِ چه نظمی ایجاد شدند و ماهیتِ فشارهای فرگشتی که منجر شدند پرندگان خصلتِ جانورانِ بالدار را پیدا کنند، چه بودند، هنوز بحثبرانگیز است.
این فسیل تازه و هیجانانگیز با نامِ کراتوناویس Cratonavis zhui , ممکن است بتواند چگونگیِ فرایندِ فرگشتِ پرندگان را شرح دهد. محققان فسیل این پرنده را در حال اکتشاف در شمال چین پیدا کردند. آثاری از بدنِ دایناسورهای پردار و پرندگانِ اولیه شاملِ Confuciusornis sanctus در صخرههای رسوبیای که حدود 120میلیون سال قبل در دورانِ کرتاسه شکل گرفتهاند، در این ناحیه پیدا شده است.
این تحقیق به هدایت یک محقق چینی به نام ژو ژانگ از آکادمیِ چینیِ علوم انجام شده و در ابتدای کار از فسیلِ اسکلت این پرنده با کیفیتِ بسیار بالا تصویربرداری شده است. محققان، سپس از نسخه دیجیتالیِ استخوانهای آهکیشده این پرنده برای بازسازیِ شکل و عملکردِ اسکلتِ این پرنده در طی حیاتش استفاده کردند.
نتایج نهایی نشان داد که اسکلتِ این پرنده تقریباً با اسکلتِ دایناسوری به نامِ تیرانوسوروس رکس شباهت داشته و هیچ شباهتی به اسکلت پرندگان نداشته است.
یکی از محققان این پژوهش، ژیهنگ لی، میگوید: «بر اساسِ پژوهشها ویژگیهای جمجمه بدوی پرندگان به این حقیقت ارجاع میدهد که بسیاری از پرندگانِ دورانِ کرتاسه مثلِ کراتوناویس با توجه به شکلِ فکِ پایینی و پوسته مغز، درواقع نمیتوانستند منقارِ بالاییشان را مستقلاً حرکت دهند که یک نوآوریِ عملکردی است که در میانِ اغلبِ پرندگانِ امروزی مشاهده میشود و به تنوعِ شگرفتِ اکولوژیکی آنها خدمت کرده است.»
ترکیبِ عجیبوغریبِ جمجمۀ غیرمتحرک دایناسور با اسکلتِ پرنده به مطالعاتِ پیشینی که بر اهمیتِ موزائیسمِ فرگشتی در تنوعِ پرندگانِ اولیه تأکید کرده بودند، میافزاید. در شجرهنامه خانواده دایناسورهایی که پرواز میکردند، کرتانویس بینِ یک دایناسورِ دمبلند به نامِ Archaeopteryx که بیشتر شبیه به خزندگان است و Ornithothoraces که بیشترین ویژگیهای پرندگانِ امروزی را در خود داشت، قرار میگیرد.
حقیقت جالبتر آن است که فسیلِ کراتوناویس یک کتفِ بلند و استخوانِ کفِ پا را دارد که ویژگیهایی هستند که به ندرت در فسیلهای دیگرِ اجدادِ دایناسورِ پرندگان دیده میشوند و در پرندگانِ امروزی نیز کاملاً غایب هستند.
محققان میگویند که در جریانِ تبدیل شدنِ دایناسورها به پرندگان، استخوانِ اولِ کفِ پا بنا به گزینشِ طبیعی کوتاهتر شده است. وقتی این استخوان به اندازهای رسید که کمتر از یکچهارمِ طول استخوانِ دومِ کفِ پا بود، عملکردِ خود را از دست داد. کتفِ بزرگِ کراتوناویس نیز احتمالاً فقدانِ استخوانِ جناغ سینه برای الحاقِ ماهیچههای گوشتیِ سینه به یک فضای وسیعتر را در این جانور توضیح میدهد.