راهنماتو- مدتِ 6دقیقه ورزشِ شدت‌بالا می‌تواند طولِ عمر مغز سالم را افزایش دهد و شروع اختلالاتِ تحلیل‌برنده اعصاب، مانندِ بیماری آلزایمر و پارکینسون، را به تأخیر بیندازد.
به گزارش راهنماتو ، تحقیق تازه‌ای که در نشریه Physiology منتشر شده است، نشان می‌دهد که ورزش کوتاه اما شدت‌بالا مثل دوچرخه‌سواری، می‌تواند تولید پروتئینِ مخصوصی که برای شکل‌گیری مغز، یادگیری و حافظه ضروری است را افزایش دهد و از مغز در برابر زوالِ شناختیِ مرتبط با سن پیش‌گیری کند.
این بینش نسبت به فواید ورزش می‌تواند راه را برای رویکردهای دسترس‌پذیرتر، برابرتر، ارزان‌تر و غیردارویی که هر فردی می‌تواند برای پیری سالم اتخاذ کند، در جامعه توسعه دهد.
این پروتئین مخصوص به نامِ فاکتور نورون‌زاییِ مشتق‌شده از مغز (BDNF) خاصیتِ نوروپلاستیِ مغز (تواناییِ مغز در شکل‌دادن به اتصالات و مسیرهای تازه) و بقای نورون‌ها - سلول‌های عصبی - را افزایش می‌دهد.
مطالعاتِ حیوانی نشان می‌دهند که افزایشِ حضورِ BDNF تشکیل و ذخیره‌سازی حافظه را تشویق می‌کند، یادگیری را افزایش می‌دهد و درکل عملکردِ شاختیِ مغز را تقویت می‌کند. نقشِ کلیدی این پروتئین و ویژگی‌های واضح آن در تولید سلول‌های عصبی، دانشمندان را علاقه‌مند کرده در مطالعاتِ مربوط به سن به آن توجه کنند.
نویسنده ارشد این مقاله، دکتر تراویس گیبسون از دانشگاه اوتاگو در نیوزیلند، می‌گوید: «BDNF در مدل‌های حیوانی بسیار امیدبخش ظاهر شده است اما مداخله‌های دارویی تاکنون نتوانسته بودند قدرت‌های محافظتیِ BDNF را در انسان‌ها به شکلی ایمن مهار کنند. ما دیدیم که باید از رویکردهای غیردارویی برای حفظِ ظرفیتِ مغز در مورد انسان‌ها استفاده کنیم و راهی را پیدا کنیم که انسان‌ها بتوانند به شکلی طبیعی این پروتئین را که به پیری سالم کمک می‌کند، در بدن‌شان افزایش دهند.»
علت این تفاوت هنوز مشخص نیست و تحقیقات بیش‌تری برای شناختِ سازوکاری که در آن دخیل است، لازم است. یک فرضیه به سوئیچ بستر مغزی و متابولیسم گلوکز که منبعِ اولیه سوخت در بدن است، مرتبط است. سوئیچ بستر مغزی زمانی است که مغز منبع مورد علاقه سوخت خود را با یک منبع دیگر تعویض می‌کند تا مطمئن شود که بدن انرژی لازم را دریافت می‌کند. برای مثال، در طول ورزش به‌جای گلوکز، لاکتوز را متابولیزه می‌کند. تغییر مغز از مصرفِ گلوکز به لاکتوز، مسیرهایی را ایجاد می‌کند که نتیجه‌شان افزایشِ سطحِ BDNF در جریان خون است.
افزایشِ BDNF در طولِ ورزش می‌تواند ناشی از افزایش تعداد پلاکت‌های خون (کوچک‌ترین سلول‌های خونی) باشد که مقادیر بالایی از این پروتئین را در خود ذخیره می‌کنند. ورزش خیلی بیش‌تر از روزه‌داری می‌تواند غلظتِ پلاکت را در جریان خون افزایش دهد. ورزش می‌تواند غلظت پلاکت‌ها را تا 20درصد افزایش دهد. این مطالعه به دنبال بررسی اثر محدود کردنِ کالریِ دریافتی و ورزش است تا اثرِ هر کدام را به‌طور جداگانه روی افزایش BDNF و فوایدِ شناختی آن بررسی کند.
گیبسون می‌گوید: «ما اکنون روی مطالعه اثرگذاری روزه‌داری به‌مدت‌های طولانی‌تر - مثل سه روز پشت‌سرهم - روی پروتئینِ BDNF هستیم. ما کنجاویم بدانیم که آیا ورزشِ سخت در ابتدای روزه‌داری می‌تواند فوایدِ روزه‌داری را افزایش دهد یا خیر. ورزش و روزه‌داری به ندرت هم‌زمان بررسی شده‌اند. ما فکر می‌کنیم که روزه‌داری و ورزش می‌توانند تولیدِ پروتئینِ BDNF در مغز را بهینه‌سازی کنند.»
