راهنماتو- سریال جدید کانالِ اچ‌بی‌اُ با عنوانِ «آخرین بازمانده از ما» از خیلی جهات یک فیلمِ کلاسیکِ زامبی‌ِ آخرین‌الزمانی است. یک روز صبح همه مشغول زندگی عادی هستند. بعد در رادیو می‌شنوند که در جاکارتا هرج‌ومرج شده است و شب‌نرسیده، افرادی عصبی و مضطرب و تسخیر‌شده که زمانی انسان بودند، در پی تسخیر شخصیتِ اصلی فیلم هستند. اما این‌بار قارچ‌ها مردم را تبدیل به زامبی می‌کنند.
به گزارش راهنماتو، این سناریوی جدید که برگرفته از یک بازی با همین نام است، ذهن بینندگان را با این سؤال مشغول کرده که آیا همه‌گیریِ قارچی می‌تواند در زندگی واقعی رخ دهد؟
نورمن وَن ریجین، محقق قارچ‌شناس از دانشگاه منچستر که روی عفونت‌های قارچی تحقیق می‌کند، می‌گوید: «همه‌گیری قارچی قطعاً امکان‌پذیر است.» اما هیچ کدام از گونه‌های قارچی که تا به امروز برای علم شناخته‌شده است نمی‌توانند تهدیدهای همه‌گیری برای انسان داشته باشند ـ به‌خصوص نه به‌طریقی که در فیلم نشان داده می‌شود. اما عفونت‌های قارچی در سراسر جهان در حالِ افزایش است و محققان نگرانِ افزایش افرادی هستند که در معرضِ این قارچ‌ها قرار می‌گیرند.
پوستری از سریال آخرین بازمانده از ما
برخی نیز نگرانند که اَبَرپاتوژن‌ها ـ عوامل بیماری‌زای قوی ـ از اقلیمِ قارچ‌ها به پا خیزد. تام چیلر، رئیس بیماری‌های قارچی از مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا، می‌گوید: «احتمال به وجود آمدنِ عوامل بیماری‌زای بزرگ وجود دارد. من شگفت‌زده نمی‌شوم اگر قارچ‌های بیش‌تری به عنوان عوامل بیماری‌زای انسانی شناسایی شوند که می‌توانند تبدیل به تهدید شده و نسبت به گونه‌های پیشین عفونی‌تر باشند.»
اما بگذارید حقایق و تخیل را در سریالِ «آخرین بازمانده از ما» بررسی کنیم:
حقیقت: قارچ زامبی وجود دارد- اما در مورچه‌ها
زامبی‌های آخرین بازمانده با شاخه‌های پیچکیِ نوعی قارچ به نام کوردیسپس که از سر و دهان‌شان جوانه می‌زند و به دنبال قربانیان جدید است، شکوفا می‌شوند. کوردیسپس‌ها یا قارچ‌های سرچماقی واقعیت دارند اما فقط می‌توانند مغز و بدنِ حشرات ـ اغلب مورچه‌ها ـ را تسخیر کنند. این قارچ در درونِ بدن مورچه رشد می‌کند و باعث می‌شود که مورچه به ارتفاع حرکت کند و بعد از سر این مورچه جوانه می‌زند و هاگ‌هایش را به اطراف پراکنده می‌کند. این کار تلاشی است برای آنکه بتواند خودش را در وسعت بالا منتشر کند. قارچ‌های سر چماقی در دمای بدن انسان دوام نمی‌آورند و نمی‌توانند ما را آلوده کنند.
بقایای مگسی که دچار قارچ زامبی شده است.
حقیقت: برخی قارچ‌ها می‌توانند روی رفتار و مغز انسان اثر بگذارند
آشکارترین نمونه از این قارچ‌ها، سیلوسایبین - نوعی ماده توهم‌زا ـ است و در مجیک ماشروم پیدا می‌شود. نوعی آفت به نامِ آفتِ قارچیِ اِرگوت - ناخنک غلات- که دانه‌های چاودار را گرفتار می‌کند نیز خاصیتِ اثرگذاری روی ذهن دارد. ماده روان‌گردانِ LSD از ارگوت به دست می‌آید.
آبجو الکلی به واسطه یکی از مشتقاتِ قارچی، به نام اتانول، روی رفتار افراد اثر می‌گذارد. قارچ کریپتوکوکوزیس نیز می‌تواند از ریه‌ها به مغز بزند و باعثِ التهاب مغز یا مننژیت شود که این بیماری می‌تواند رفتار افراد را تغییر دهد. اما قارچ‌ها نمی‌توانند ما را تبدیل به چیز دیگری کنند.
تخیل: قارچ‌های زامبی می‌توانند به انسان منتقل شوند
بیماری‌های قارچی می‌توانند از حیوانات به انسان منتقل شوند. اما این ایده که قارچِ سرچماقی می‌تواند جهش پیدا کند تا یک پرشِ بزرگ انجام دهد و از حشرات به انسان منتقل شود، و هم‌چنان توانایی اثرگذاری روی رفتار انسان‌ها را داشته باشد، فراتر از حقیقت است. چیلر می‌گوید: «با اینکه در جهانِ بیماری‌های عفونی «هرگز» معنا ندارد، اما برای آنکه بیماری قارچی از حشره به انسان منتقل شود باید موانع زیادی را پشت‌سر بگذارد. سیستم ایمنی انسان و دمای بدن او اغلب این قارچ‌ها را از بین می‌برد.»
حقیقت: واکسنی برای قارچ‌های کشنده وجود ندارد
در سریال آخرین بازمانده از ما، در ابتدای فیلم، یک قارچ‌شناس به دولت جاکارتا اعلام می‌کند که هیچ دارویی برای درمان این عفونت وجود ندارد و پیشنهاد می‌دهد که دولت کل شهر را برای نابودی قارچ منفجر کند. حقیقت دارد، واکسنی برای عفونت قارچی وجود ندارد، البته کارشناسان هرگز گزینه جایگزین‌شان انفجار نیست. درواقع چون قارچ‌ها در سطحِ سلولی شبیه به انسان‌ها هستند، داروهایی که برای درمان قارچ‌ها تجویز می‌شوند می‌توانند برای بدنِ انسان سمی باشند.
تخیل: گزشِ انسان یا گسترشِ «پیچک»، قارچ کشنده را منتشر می‌کند
در سریال اچ‌بی‌اُ، زامبی‌ها باید قربانیان خود را گاز بگیرند یا پیچک‌های قارچ را به آن‌ها تزریق کنند تا آن‌ها را آلوده کنند. در زندگی واقعی انتقال قارچی این شکلی رخ نمی‌دهد. بیماری قارچی از طریق لمس یا تماس رخ می‌دهدـ مثلِ قارچ پای ورزش‌کار یا کرم‌های حلقوی. بسیاری از عوامل بیماری‌زای قارچی از طبیعت ناشی می‌شوند تا از تماسِ بینِ انسان‌ها. شما همیشه در حالِ استنشاقِ هاگ‌های قارچ هستید. اگر سیستم ایمنی به واسطه بیماری یا مصرف دارو ضعیف باشد، این قارچ‌ها می‌توانند در بدن برویند.
بیمارستان‌ها و زندان‌ها به این دلیل مکان‌های مناسبی برای رویش قارچ هستند که تعداد زیادی انسان با نقص سیستم ایمنی در تماس مستقیم با هم زندگی می‌کنند و سطوحِ مشترکی را لمس می‌کنند. یک بیماری قارچی خطرناک به نام تب دره می‌تواند از طریق هاگ وارد ریه‌ها شود و انسان‌های سالم را بیمار کنند.
حقیقت: افزایش دما می‌تواند تهدیدهای بیماری‌های قارچی را افزایش دهد
دانشمندان باور دارند که سازگاریِ قارچ‌ها با گرمایش زمین باعث شده آن‌ها بتوانند در گرمای بدنِ انسان نیز زنده بمانند. علاوه‌برآن، بیماری‌های ویروسی مثلِ کووید و ایدز نیز افراد را بیش‌تر در معرض قارچ‌ها قرار می‌دهد. پیشرفت تکنولوژی که باعث شده افراد جراحی‌های زندگی‌بخش بیش‌تری را انجام دهند و داروهایی را مصرف کنند که سیستمِ ایمنی‌شان را ضعیف می‌کند، عفونت‌های قارچی را افزایش داده است.
