راهنماتو- استفاده از خزینه یا حوضچههای اشتراکی در طول قرنها در سراسر جهان رایج بوده است. هرچند امروزه دیگر بسیاری از مردم جکوزی و وانهای آب داغ شخصی در خانههایشان دارند، اما بعد از دو هزار سال ما همچنان به شنا در محیطهای جمعی علاقه نشان میدهیم.
به گزارش راهنماتو، برای آنهایی که امکان برخورداری از استخر و جکوزی خصوصی ندارند، استخرهای عمومی یا اسپاهای محلی گزینههای خوبی هستند. بسیاری از بیمارستانها هم امروزه به اسپا و جکوزی مجهز شدهاند. علتش آن است که جکوزی اغلب برای تخفیف و درمان درد التهاب مفاصل یا رماتیسم و پوکی استخوان جنبه درمانی دارد. درحقیقت، جکوزی از بسیاری لحاظ یک تجربه تجملاتی محسوب میشود؛ تجربهای که آرامش و احساس جوانی را به همراه دارد.
گرمای آب داخلِ جکوزی باعث میشود رگها بهطور طبیعی گشاد شوند که به آرامش ماهیچهها و آرام شدنِ دردِ مفاصل کمک میکند. آب گرم علاوهبرآنکه بهلحاظِ جسمانی آرامش ایجاد میکند، بهلحاظِ روانی نیز احساس خوبی تولید میکند.
باکتری، ویروس و قارچ
اما بهخاطرسپاری این نکته نیز ارزشمند است که وقتی ما وارد آب گرم جکوزی میشویم، هرآنچه روی پوستمان جمعشده است خود را در آب اطراف ما رها میکند و همراه با چرخش آب، میچرخد و به اطراف میرود. این مواد شاملِ 100میلیگرم یا کمی بیشتر مدفوع که معمولاً در محلِ دفع باقی میماند نیز میشود.
یعنی وقتی در آب گرم در حال آرامسازی خودتان هستید، احتمال آنکه باکتریها، ویروسها و قارچهای افراد دیگری که همراه شما هستند را ببلعید یا تنفس کنید، افزایش میدهید.
هر چه تعداد افرادی که در آب هستند بیشتر بشود، سطحِ مدفوع و عرق (و گاهی ادرار) در آب افزایش پیدا میکند. و این مواد زائد خودشان مستقیم خوراک باکتریها هستند. معمولاً از صاحبان جکوزی درخواست میشود که آب جکوزی را هر سه ماه تعویض کنند و در طول این مدت باکتریها فرصت رشد کردن دارند.
بسیاری از جکوزیدارهایی که آب را چندینبار به چرخه میاندازند و از آن استفاده میکنند، برای افزایش ایمنیِ میکروبیولوژیکی، از فیلترهای حذف میکروب استفاده میکنند و در آب میکروبکشهایی مثلِ کلر، بروم و سایر گندزداها را میریزند تا تعداد باکتریها را کنترل کنند.
این مواد شیمیایی سمی هستند و میتوانند باعث حساسیتهای پوستی و چشمی بشوند. بههمیندلیل است که به استفادهکنندگان از جکوزی توصیه میشود که حتماً بعد از استفاده از آن دوش بگیرند (و البته حتماً قبل از استفاده نیز باید دوش بگیرند.)
دمای آب داخل جکوزی نیز که در حدود 40درجه سانتیگراد است، میتواند مشکلاتی جدی برای سلامتی افراد ایجاد کند. مشکلاتی مثلِ بیشگرمایشِ مرکزی که میتواند به حس بیهوشی یا حتی ازدستدادنِ هشیاری و غرقشدن منجر شود.
این مشکل بهخصوص برای زنان باردار و کودکان و کسانی که مشکلات زمینهای دارند، بسیار محتمل است و آنها حتماً باید قبل از استاده از جکوزی با پزشک مشورت کنند. علتش همین است که توصیه میشود هر جلسه استفاده از جکوزی بیشتر از 15دقیقه طول نکشد و حتماً تحت نظارت انجام شود.
کثیف یا چرک و بیماریزا؟
جکوزیهای خصوصی و شخصی بهلحاظِ میکروبی سالم و ایمن هستند اما جکوزیهای عمومی، مانند اسپا و جکوزیهای هتل، میتوانند حاوی مقادیر زیادی باکتریهای بیماریزا باشند. بهخصوص اگر آب چندینبار به چرخه درآید و استفاده شود، این احتمال افزایش پیدا میکند.
مشکلِ اصلی رعایتنکردن بهداشت فردی و آب ناکافی برای حفظِ سلامتِ آب جکوزی است. جکوزیهای عمومی که بهخوبی نگهداری نمیشوند، میتوانند منجر به شیوعِ بیماریهای مرتبط با باکتریهای انسانی که معمولاً آبزی هستند، بشوند.
این باکتریها شاملِ ای.کولای، استافیلوکوکوس اورِئوس، سودوموناس آئروژینوزا و لِژیونِلا نیومونیا، میشود. این عوامل بیماریزا که در جکوزیها زیست میکنند، میتوانند باعثِ ابتلا به عفونتهای روده، اسهال، گندخونی، عفونت پوست، عفونت مجاری ادراری و عفونتهای تنفسی مثلِ بیماریِ لژیونر بشوند. باکتریِ لژیونلا در قطرات آبِ بخارِ جکوزی قرار دارد و تنفسِ بخار آلوده به این باکتری میتواند منجر به بیماریِ کشنده ذاتالریه شود.
درواقع، خطر عفونت ناشی از جکوزی بهقدری چشمگیر است که اداره کنترل و پیشگیری از بیماریها در آمریکا، دستورالعملی را برای چگونگی استفاده از جکوزی منتشر کرده است.
آیا راهی هست که بتوانیم متوجه شویم جکوزیِ عمومی ایمن است؟
جکوزیِ آلوده به میکروب برخی نشانههای واضح دارد. وقتی ادرار و سایر مایعاتِ بدن مثلِ عرق با کلری که برای گندزداییِ جکوزی استفاده شده، ترکیب میشود، یک نوع ماده شیمیاییِ تحریککننده و تند به اسمِ کلرامین تولید میکند که باعث سوزش چشم در استخرهای عمومی میشود.
هرچه مایعاتی که از بدن خارج شده بیشتر باشد، بوی تند کلرامین نیز (که بوی شبیه به سفیدکننده دارد) بیش تر میشود و احتمال آنکه این جکوزی یا اسپا مقادیرِ زیادی باکتری و مقادیرِ کمی ماده گندزا داشته باشد، بیشتر میشود.
پس اگر جکوزی بوی تندی بدهد، حتی اگر آب شفاف و تمیزی داشته باشد، باز هم مکانِ ناایمنی است. هرچند بهخاطرسپاری این نکته هم ارزشند است که آب هرچه به مدتِ طولانیتری بدونِ مواد شیمیایی بماند، تیرهتر و کدرتر میشود.