راهنماتو- اجداد اولیه انسان در حدود 2.9میلیون سال قبل از برخی از قدیمی‌ترین ابزار سنگی که تاکنون در حوزه دیرینه‌شناسی ثبت شده است، برای سلاخی و ذبح اسب‌های آبی و ساییدنِ گیاهانِ آبی استفاده می‌کردند. این یافته‌ها حاصلِ کاوش‌هایی است که در دریاچه ویکتوریا در کنیا انجام گرفته است.
به گزارش راهنماتو، شاخ آفریقا به «گهواره بشر» معروف است و علتش پیدا شدنِ مقادیر زیادی فسیل انسان‌تبار و اشیاء تاریخی مربوط به آن‌هاست که آن را به گهوارۀ نخستیان، که انسان‌ها از آن‌ها تکامل یافته‌اند، تبدیل کرده است.
یکی از یافته‌های باستان‌شناسی در این بخش از آفریقا، قدیمی‌ترین ابزار سنگی، متعلق به 3.3میلیون سال قبل است، که در سال 2015 در نزدیکی دریاچه توراکا در کنیا پیدا شد.
دریاچه توراکا هم‌چنین زیستگاهِ یک فسیلِ 1.6میلیون‌ساله متعلق به هومو اِرگاستِر، به نامِ «پسرِ توراکا» است که کامل‌ترین اسکلت از یک انسان‌تبار است که تاکنون پیدا شده است. پسرِ توراکا یک شگفتیِ علمی محسوب می‌شود زیرا نماینده یکی از نخستین انسان‌تبارها با ویژگی‌هایی نزدیک به ویژگی‌های انسانِ مدرن است.
اگرچه ابزار سنگیِ کشف‌شده، قدیمی‌ترین ابزاری نیستند که تاکنون در دریاچه ویکتوریا پیدا شده‌اند، اما قدیمی‌ترین ابزار سنگی از نوعی هستند که به «جعبه ابزارِ اُلدوان» تعلق دارند. ابزارِ اُلدوان، به دلیلِ نقشِ مهمی که در توسعه تولیدات انسان‌تبارها داشته‌اند، بسیار حائزاهمیت هستند. این جعبه ابزار شاملِ پولک‌های ساده سنگی مانند خرد‌کننده‌ها، خراش‌دهنده‌ها و بُرش‌دهنده‌ها هستند. تبرهای دستی صدها‌هزار سال بعد، در حدود 1.7میلیون سال قبل، جایگزینِ این جعبه ابزار شدند.
سه نوع ابزارِ اُلدوان تاکنون شناسایی شده است: چکش‌های سنگی، هسته‌ها و پولک‌ها.
چکش‌های سنگی برای ضربه زدن استفاده می‌شدند. هسته‌ها معمولاً به شکلِ بیضی یا زاویه‌دار بودند. وقتی با چکش سنگی به یک ابزارِ هسته‌ای ضربه وارد می‌کردند، می‌توانستند پولک‌هایی تولید کنند که برای برش یا خراش‌دادن از آن استفاده می‌کردند.
دکتر ریک پاتس، دیرینه‌شناس و رئیس برنامه خاستگاهِ انسان در موزه اسمیت‌سونین، می‌گوید: «با این ابزار می‌توانستید خیلی بهتر از دندان‌های آسیای یک فیل چیزها را خرد و خیلی بهتر از دندان‌های آسیای یک شیر چیزها را قطع کنید. تکنولوژیِ اُلدوان ناگهان مجموعه‌ای تازه از دندان را در خارج از بدنِ شما تکمیل کرد و این باعث شد که مجموعه متنوعی از غذا که در ساوانای آفریقا پیدا می‌شد برای اجداد ما قابل مصرف شود.»
دانشمندان برای تعیین سن ابزار واپاشیِ رادیواکتیویِ رسوبات؛ معکوس شدنِ میدان مغناطیسی زمین و سایر یافته‌های فسیلی را که در همان سال پیدا شده بودند، اندازه‌گیری کردند.
تکنیک‌های متنوعی که برای تعیین سن ابزار استفاده شد، سن ابزار دریاچه ویکتوریا را در حدود 2.9میلیون سال قبل تخمین زد اما تخمین‌های محافظه‌کارانه‌تر سن آن‌ها را روی طیفی بینِ 2.58میلیون تا 3میلیون سال قبل قرار می‌دهد.
در این مکان فسیل بقایای حداقل سه اسب آبی پیدا شده است که دو تا از آن‌ها آثاری روی بدن‌شان دارند که از قصابی شدنِ آن‌ها حکایت دارد. به‌طور مشابه، بقایایِ گوزن که در همین مکان پیدا شده، آثاری از جداکردنِ گوشت از استخوان دارد و این آثار هم‌چنین حاکی از آن است که استخوان‌ها خرد شده‌اند تا مغز آن‌ها استخراج شود.
فسیل دندان پرامردم
جولیان لیوس، استاد دیرینه‌شناسی از دانشگاه گریفیت از استرالیا، می‌گوید: «آنچه خیلی جالب است آن است که در این مکان برخی شواهد اولیه از قصابی حیوانات عظیم‌الجثه، حتی پیش‌از شروع استفاده از آتش، پیدا شده است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که استثمارِ حیوانات بزرگ میلیون‌ها سال قبل از آنکه انقراض‌شان آغاز شود، شروع شده بوده است.»
دو میلیون سال بعد هنوز آتش کشف نشده بود، بنابراین آن‌ها احتمالاً گوشت را قطعه‌قطعه می‌کردند تا راحت‌تر آن را بجوند. آثارِ فرسایش روی 30عدد ابزار سنگی هم‌چنین نشان می‌دهد که این ابزار برای ساییدنِ گیاهانِ آبی استفاده می‌شدند.
اما کدام انسان‌تبارها این ابزارها را ساخته بودند؟
در این مکان و مکان‌های نزدیک به آن، دندان‌های آسیایی متعلق به یکی از نزدیک‌ترین خویشاوندانِ انسان یعنی پرامردم یا پرانتروپوس -سرده‌ای منقرض‌شده از انسان‌تبارها - پیدا شده است.
بازسازی تصویر پرامردم
پات می‌گوید: «این فرضیه مدت‌های زیادی در میان محققان وجود داشت که فقط جنسِ هومو (آدم) که انسان‌ها به آن تعلق دارند، قادر به ساختنِ ابزارهای سنگی بوده است. اما پیدا کردنِ پرامردم در کنار این ابزار سنگی فصلی جذاب از تحقیقات دیرینه‌شناسی را می‌گشاید.»
