راهنماتو- نتایج یک مطالعه جدید به هدایت دانشگاه اِریزونا که در نشریه Frontiers in Communication منتشر شده است، نشان می‌دهد افراد با خُلق‌وخوی منفی ممکن است خیلی سریع‌تر از سایرین ایرادها و فقدانِ انسجام را در متنی که مطالعه می‌کنند، تشخیص دهند. این مطالعه بر اساس تحقیقات موجود در زمینه چگونگی پردازش زبان توسط مغز انجام شده است.
به گزارش راهنماتو، ویکی لای، استادیار رشته روان‌شناسی و علوم شناختی در دانشگاه اِریزونا، با همکاری محققانی از دانشگاه هلند، بروی تفاوت نحوه واکنش مغز افراد به زبان در دو وضعیتِ خُلق مثبت و منفی، تحقیق کردند.
لای می‌گوید: «به‌نظر می‌رسد که خُلق و زبان توسطِ شبکه‌های مغزی متفاوت حمایت می‌شوند. اما ما یک مغز واحد داریم و این دو فرایند در همان مغز پردازش می‌شوند، بنابراین، تعاملاتِ زیادی بین آن‌ها وجود دارد. ما نشان دادیم افراد وقتی خُلق‌شان تنگ است، خیلی محتاط و تحلیلی رفتار می‌کنند. آن‌ها آنچه در متن می‌خوانند را با دقت زیر ذره‌بین می‌برند و خیلی راحت در دامِ دانشِ پیش‌فرضی که از جهان دارند، گرفتار نمی‌شوند.»
لای و همکارانش ابتدا برنامه‌ای را طراحی کردند تا با نمایش یک فیلم غمگین به نامِ «تصمیم سوفی» یا یک سریال مهیج و شاد، به نامِ «دوستان»، خُلقِ مشارکتکنندگان را تعمداً دستکاری و مثبت یا منفی کنند. از مشاهداتِ کامپیوتری برای ارزیابیِ خُلق مشارکتکنندگان در قبل و بعداز مواجه‌شدن با این فیلم‌ها استفاده شد. محققان متوجه شدند که سریالِ شاد اثری روی خُلق مشارکتکنندگان نداشت اما تماشای فیلمِ غمگین توانست خُلق آن‌ها را منفی‌تر کند.
مشارکتکنندگان سپس به مجموعه‌ای صدای ضبط‌شده گوش دادند که هیچ بارِ عاطفی‌ای نداشت و 4داستان را مطرح می‌کرد که هر کدام «یک جمله کلیدی» داشتند که یا از دانشِ زبانیِ آشنا و پیش‌فرضِ مشارکتکنندگان حمایت می‌کرد یا آن را نقض می‌کرد. هر بار یک کلمه از این جمله کلیدی روی صفحه نمایش، به نمایش درمی‌آمد و در همین زمان امواج مغزی مشارکتکنندگان به کمک روشِ Egg اندازه‌گیری می‌شد.
برای مثال، محققان داستان رانندگی در شب را که به جمله کلیدیِ«با چراغ‌های روشن، چیزهای بیش‌تری می‌توانید ببینید» ختم می‌شد، را برای مشارکتکنندگان پخش کردند. در یک داستان دیگر که درباره درخشش ستارگان بود، جمله کلیدی داستانِ قبلی به این جمله کلیدی که «با چراغ‌های روشن، چیزهای کم‌تری می‌توانید ببینید»، تغییر می‌یافت. هرچند جمله دوم در بافتی که درباره درخشش ستارگان صحبت می‌شود، می‌تواند درست باشد، اما این ایده که روشن بودنِ چراغ‌ها در شب باعث می‌شود شما چیزهای کم‌تری را ببنید، برای مشارکتکنندگان مفهومی کم‌تر آشنا بود و با دانشِ پیش‌فرضِ آن‌ها از جهان هم‌خوانی نداشت.
محققان هم‌چنین نسخه‌هایی از داستان‌ها را برای مشارکتکنندگان پخش کردند که در آن‌ها جملات کلیدی به‌نحوی جابه‌جا می‌شدتا نامتناسب با بافت شود. برای مثال، داستانی که درباه رانندگی با چراغ روشن در شب بود به این جمله کلیدی ختم می‌شد که «با چراغ‌های روشن، چیزهای کم‌تری می‌بینید.»
سپس آن‌ها به بررسیِ واکنشِ مغزِ مشارکتکنندگان به این جملات با توجه به وضعیتِ خلقی‌شان پرداختند.
آن‌ها دریافتند که مشارکتکنندگان وقتی خلق‌شان منفی است، نوعی فعالیتِ مغزی را نمایش می‌دهند که با تحلیل‌گیریِ مجدد مرتبط است. لای می‌گوید: «ما نشان دادیم که خُلق اهمیت دارد و ما باید در انجام برخی کارها به خُلق‌مان توجه داشته باشیم. اگر خُلق پایین و منفی داریم، باید کارهای جزئیات‌محور مثلِ ویراستاری را انجام دهیم.»
مشارکتکنندگان این آزمایش را دو بار انجام دادند ـ یکبار در وضعیتِ خلق منفی و یکبار وقتی خلق شاد داشتند. هر آزمایش با یک هفته فاصله انجام شد و هر بار همان داستان‌ها پخش شد.
لای می‌گوید: «همان داستان‌ها پخش شد اما مشارکتکنندگان با خلق متفاوت به آن‌ها گوش دادند و به‌نظر می‌رسد که مغز در وضعیتی که خلق منفی است، تحلیل‌گرتر و انتقادی‌تر عمل می‌کند.»
لای معتقد است که این نتیجه در همه زبان‌ها و فرهنگ‌ها صدق می‌کند. اما این تحقیق فقط روی مشارکتکنندگان زن انجام شد، که لای می‌گوید در تحقیقات بعدی موضوع جنسیت باید مورد نظر قرار بگیرد.
لای و همکارانش می‌گویند خُلق ما خیلی بیش‌تر از چیزی که تصور می‌کنیم می‌تواند روی ما اثر بگذارد.
جوز وَن برکام از دانشگاه اوترخت هلند، و یکی از نویسندگان این پژوهش، می‌گوید: «مردم اغلب وقتی درباره اثرگذاری خُلق روی رفتارشان فکر می‌کنند، به چیزهایی مثلِ اینکه خلق چطور روی ولع برخی غذاها یا خوردنِ بستنی اثر می‌گذارد یا چقدر باعث می‌شود که غر بزنند، یا گفتار دیگران را سوگیرانه تعبیر و تفسیر کنند، فکر می‌کنند. اما در گوشه و کنار مغز ما اتفاقاتِ خیلی بیش‌تری در جریان است. تصور کنید که لپ‌تاپ‌تان به دلیلِ عملکردِ سطحِ باتری دقتشِ کم‌تر یا بیش‌تر شود. این اتفاق در پردازش اطلاعات در مغز انسان‌ها و البته گونه‌های مرتبط، هم کمابیش به همین شکل رخ می‌دهد.»
