راهنماتو- چیستیِ یک «چیزِ» سه‌بعدیِ ستاره‌شکلِ قدیمی بیش‌تر از یک قرن است که برای دانشمندان معما شده است.
به گزارش راهنماتو، این «چیز» در سال 1896 روی صخره‌ای 500میلیون ساله در جنوب‌غرب آمریکا پیدا شد. به چشمِ آدم‌های آموزش‌ندیده، این چیز شبیهِ قالبِ کیک‌پزی است: یک جسمِ مدور با لوب‌هایی که مثلِ اندام ستاره‌دریایی یا چیزی شبیه به پره‌های دوچرخه به سمتِ بیرون گسترده شده‌اند.
زمانی، باستان‌شناسان اعلام کردند که این چیز، باقی‌مانده‌های یک سفره‌دریاییِ شاخک‌دار است ـ تیره‌ای از حیوانات که قدمت‌شان به 890میلیون‌سال قبل برمی‌گردد. آن‌ها اسمِ «بروکسِلا الترنِت» را روی آن گذاشتند که بعدها تبدیل به نامی برای تمامیِ اجسامی با این شکل شد که تعدادشان هم کم نبود.
تصاویر برخی از آن‌ها را در زیر می‌بینید:
این قالب‌هایِ بروکسلا از زمانی که نامی روی‌شان گذاشته شده است، بحرانِ هویتیِ اساسی‌ای را تجربه کرده‌اند. دانشمندان طی دهه‌ها آن‌ها را بقایایِ کرم‌های حفاری، جلبک‌های پیازدار و اسفنج‌های شیشه‌ای شناسایی کرده‌اند. برخی نیز فکر می‌کنند این‌ها اصلاً فسیل نیستند بلکه حباب گاز هستند.
اکنون، محققان یک نظریه غیرزیستی دیگر برای خاستگاهِ این اجسام دارند. نگاهی تازه‌تر به بروکسلا که به کمکِ تصویربرداری سه‌بعدی و تحلیل‌های شیمیایی انجام شده است، می‌گوید، این اجسام درحقیقت، «شبه‌فسیل» هستند.
برطبق نویسندگان مطالعه جدید، این اجسام، آن‌طور که عموماً پذیرفته شده است، اسفنج نیستند بلکه شکلی عجیب از سیلیس هستند. این ماده معدنی که به‌طور طبیعی تولید می‌شود می‌تواند به‌شکل‌های کروی، مکعبی و چندضعلی دربیاید.
محققان توضیح می‌دهند: «ما متوجه شدیم که بروکسلا فاقدِ ویژگی‌های اسفنج‌های شیشه‌ای، به‌خصوص سنبلچه‌هایِ شیشه‌ای جوش‌خورده به‌هم که بدن‌ِ آن‌ها را تشکیل داده‌اند، هستند.»
«درضمن آن‌ها در طولِ عمرشان شبیه به اسفنج رشد نکرده‌اند.» آنچه به عنوانِ دهانِ بروکسلا شناسایی شده است، درواقع رو به پایین به سمتِ رسوبات است که فیلتر‌کردنِ غذا از آب، کاری که اسفنج‌ها می‌کنند را، سخت می‌کند.»
دهانِ روبه‌پایین ممکن است باعث شود فکر کنید این موجودات، ستاره دریایی هستند اما اجداد ستارگان دریایی تقریباً 480میلیون سال قبل روی زمین ظاهر شدند که ده‌ها میلیون سال بعد از آن است که بروکسلا روی صخره‌ها پیدا شد.
کرم‌های حفاری هم نمی‌توانند توضیحِ خوبی برای بروکسلا باشند. هرچند این اورگانیسم‌ها در دوره کامبرینِ میانی روی زمین وجود داشتند اما محققان تاکنون نشانه‌ای از ساختنِ لوب‌های ستاره‌شکل در میانِ آن‌ها ندیده‌اند.
تنها توضیحی که معنای بیش‌تری دارد، زمانی مطرح شد که دانشمندان بروکسلاها را با اشکالِ سیلیسی (سنگال‌های) دیگری که از صخره‌های عصر کامبرین در سراسر جهان باقی مانده بودند، مقایسه کردند.
محققان نوشتند: «ما تفاوتی بینِ بروکسلا و سنگال‌ها پیدا نکردیم، به‌جز‌اینکه بروکسلا لوب دارد اما این اجسامی بتنی ندارند.»
«بنابراین نتیجه‌گیری کردیم که بروکسلا بخشی از تنوعِ اسفنج‌هایی که در عصر کامبرین میانی در دریاها زندگی می‌کردند، نبوده است، بلکه نوعی سازه سختِ سیلیکونیِ یا سنگالِ غیرمعمول است. سنگال‌ها به شکل‌های مختلفی می‌توانند ظاهر شوند تا جاییکه به‌نظر می‌رسد برخی به شکلِ اورگانیک شکل گرفته‌اند.»
برای مثال، روی سطحِ مریخ، صخره‌های غنی از سیلیس می‌توانند گلبرگ‌های گل‌مانند را شکل دهند. و اینجا روی زمین، رعد‌وبرق می‌تواند به ماسه‌های زیرزمین شوک وارد کند و آن‌ها را به شکلی کریستالی به نام فولگوریت تبدیل کند.»
سالی واکر، دیرینه‌شناس، از دانشگاه جورجیا می‌گوید: «بروکسلا برای این نظرم را جلب کرد که علی‌رغم اغلب فسیل‌ها، شکلی سه‌بعدی مانند ستاره‌ای که با خمیر نانوانی درست می‌کنید و پف می‌کند، داشت که به عنوان فسیل حیواناتِ نرمی مثلِ اسفنج، غیرمعمول است.»
«اسفنج در طول فرایندِ فسیل‌شدن هم‌سطح با بستر می‌شود، به‌خصوص اگر عمری بیش‌تر از 500میلیون سال داشته باشد! نکته دیگر این بود که کسی بروکسلا را در محلی که زندگی کرده بود و همین‌طور جهت‌گیری آن را بررسی نکرده بود. اگر کرده بودند، متوجه می‌شدند که جهت‌گیری لوب‌های بروکسلا به سمتِ پایین است که معنی نمی‌دهد بروکسلا اسفنج باشد، چون اسفنج از گِل تغذیه نمی‌کند.»
اما معنایش این نیست که محققان همه‌چیز را درباره بروکسلا کشف کرده‌اند. هنوز مشخص نیست که چرا تعداد زیادی از این سنگال‌های عجیب با شکلی مشابه در یک نقطه از جهان پیدا شده‌اند.
این اشیاء از بیرون تقریباً شبیه به هم هستند اما محققان بعدازآنکه با استفاده از تصویربرداریِ میکرواسکن، پویاییِ درونی آن‌ها را بررسی کردند به این نتیجه رسیدند که آن‌ها با هم تفاوت دارند.
تحقیقات بعد به دنبال شناسایی چگونگی شکل‌گرفتنِ این اجسام مرموز است.
