راهنماتو- در اعماق جنگلهای بارانی ونزوئلا، مجموعهای فلات با ارتفاعِ 2743متری از سطح دریا قرار دارد و مانند سطحِ میزی که روی پایههایش قرار گرفته باشد، از زمینهای اطراف در حدود 400متر مرتفعتر است. اگر از بالا به آنها نگاه کنید، شبیهِ جزایری در آسمان به نظر میرسند. اینها تِپِس (واژهای سرخپوستی برای نامیدنِ کوه) هستند و معروفترینشان قله رورایما Roraima نام دارد. تپسها به لحاظِ جغرافیا به قدری منحصربهفرد هستند که هزاران گونه گیاهی درهیچجای دیگری در کره زمین به جز روی این فلاتها نمیرویند.
به گزارش راهنماتو، این کوههای اسرارآمیز کاوشگران و نویسندگان را، که یکی از معروفترینشان سِر آرتور کانِندویل بود و در رمانِ «جهان گمشده» در سال 1912، صعود به قله رورایما را توصیف کرده بود، قرنها شیفته خود کرده بودند. در رمانِ دویل، گروهی از کاوشگران درمییابند که دایناسورها و سایر مخلوقات منقرضشده هنوز روی این فلاتهای دورازدسترس زنده و سالم هستند. امروز، هنوز بسیاری از مردم عقیده دارند که چنین چیزی محتمل است.
جهانِ گمشدۀ واقعی
قله رورایما که زمانی برای همه، به جز مردمانِ بومیِ ونزوئلا (پِمون) غیرقابل نفوذ بود، واقعاً یک جهانِ گمشده دانسته میشد. این فلاتهای کوهستانی زمانی تشکیل شده بودند که آمریکای جنوبی به آفریقا متصل بود و با هم شبهقاره گوندوانا را تشکیل داده بودند؛ که یعنی اولین فلاتهای کوهستانی این ناحیه در حدود 400 تا 250میلیون سال قبل تشکیل شده بودند. این صخرهها که طی این مدت به واسطه فرسایش ناشی از باد و آب و عبور گدازه از شکاف صخرهها، تغییراتی را به خود دیدهاند، اکنون تقریباً شبیه به 20میلیون سال قبل خود هستند.
چون ارتفاع این فلاتها بسیار زیاد بوده، گیاهان و جانوران ساکن این نواحی سالهای زیادی منزوی و دورافتاده ماندهاند و تصویری دستنخورده از فرایند تکامل هستند. تخمین زده میشود که حداقل 10000گونه گیاهی انحصاراً بومی تپس و سرزمینهای اطرافی که ارتفاع کمتری دارند، باشند. همچنان گونههای جدید در این منطقه پیدا میشوند. اگرچه تقریباً همه نواحیِ تپس مورد صعود قرار گرفته است اما فقط بخشهای اندکی از آن به طور کامل کاوش شده است. آیا معنایش این است که مثلاً جانورانی مانند دایناسورها ممکن است هنوز در این فلاتهای دورافتاده زندگی کنند؟
آیا این افسانه میتواند واقعی باشد؟
فلات رورایما به قدری دورافتاده و منحصربهفرد است که تصور اینکه سر آرتور کانندویل جهانی ماقبل تاریخ با گیاهان و دایناسورهای متعلق به این دوران را در رمان «جهان گمشده» خلق کرده باشد، کار سختی نیست. دویل شیفته داستانهایی شده بود که گیاهشناسِ بریتانیایی، اوِراد ایم تورن، که در دسامبر سال 1889، به قله رورایما صعود کرده بود، تعریف میکرد.
یک کاوشگرِ آلمانی به نام اووه جورج که در سال 1989 از طرف انجمن نشنال جئوگرافی به این قله صعود کرد، میگوید: «هیچکدام از ما که بعد از تورن به رورایما صعود کردیم، مخلوقاتِ بسیار کهن یا بقایای فسیلی آنها را در آنجا پیدا نکردیم، ما فقط زمینی را پیدا کردیم که آنقدر صعبالعبور بود که فقط یک بخشِ 44مایلی از آن تا آن زمان کاوش شده بود.» از سال 1989 تا امروز بخشهای بیشتری از رورایما کاوش شده است و همانطور که شاید انتظارش را داشتیم، تاکنون ردی از دایناسورها در آن پیدا نشده است.
زمین مقدس
قبل از ورود اروپاییان، بومیانِ ونزوئلا تپِس را منطقهای با نیروهای خاص و مهمِ جادویی میشناختند. برطبق سرخپوستانِ پِمون، قله رورایما درواقع تنه درختی تنومند است که زمانی همه میوهها و سبزیجاتِ غدهای در جهان روی آن میرویید است. اما توسطِ یکی از اجدادشان این درخت قطع میشود، روی زمین سقوط میکند و به واسط آن سیلی مهیب اتفاق میافتد.آنها باور داشتند اگر کسی به بالای تپس صعود کند زنده باز نمیگردد.
کوهی کریستالی پوشیدهشده از الماس و آبشار
صعود به تپس کاری بسیار دشوار است و با بارانهایی که مرتب میبارد و مسیرها را گلآلود و لغزنده میکند، این کار سختتر هم میشود. نخستین کاوشگر اروپایی، سر آرتور رالی بود که در سال 1595 درباره تپس نوشت. او نوشت که این کوه کریستالی و پوشیده از الماس و آبشار است.
بسیار محتمل است که رالی در آن زمان آبشارهای آنجل را توصیف کرده که به خاطر آنکه در نیمه قرن بیستم، یک کاوشگر آمریکایی به نام جیمی آنجل اولینبار بر فراز آنها پرواز کرد، این نام را به آنها اتلاق کردند. جالب است بدانید که آبشارهای آنجل در انیمیشنِ بالا (Up) ساخته دیزنی نمایش داده میشوند و از آنها به عنوانِ آبشارهای بهشت یاد میشود.
شاید مسافرانی که به این منطقه سفر میکنند با دایناسورها یا فسیلهای آنها برخورد نکنند اما قطعاً با گونههایی از قورباغههای سیاه و رطیل برخورد میکنند که در هیچجای دیگری در جهان پیدا نمیشوند. این باور وجود دارد که رورایما خاستگاه گونههای جانوری و گیاهیِ ناشناختهای است که هنوز کشف نشدهاند.