راهنماتو- دانشمندان کشفِ گونهای جدید از خفاش را در سازندِ گرینریوِر در وایومینگ تأیید کردند. این گونه در حدود 52میلیون سال قبل در دوران ائوسِن (55.8 تا 33.9میلیون سال قبل) زندگی میکرد و به نامِ Icaronycteris gunnelli نامگذاری شده است.
به گزارش راهنماتو، دو اسکلتِ کامل از این گونه در بستر دریاچهای باستانی در جنوب غربی وایومینگ، مکانی که کل اکوسیستم دریاچه نیمهگرمسیری و جنگلهای اطراف آن را از حدود 52 میلیون سال پیش حفظ می کند، به دست آمدهاند.
به گفته پژوهشگران این گونه، با وزنی در حدود 25گرم، توانایی پرواز و احتمالاً پژواکیابی را به دست آورده بوده است. تیم ریتبرگن، زیستشناس تکاملی در مرکز تنوع زیستی در هلند و نویسنده مطالعه اخیر، میگوید: «این خفاشهای کوچک احتمالاً داخل درختان اطراف دریاچه زندگی و بر فراز دریاچه برای شکارِ حشره پرواز میکردهاند.»
امروز خفاشها با بیشاز 1400 گونه که یک-پنجم جمعیت همه گونههای پستانداران را تشکیل میدهند، از موفقترین حیوانات روی سیاره محسوب میشوند. آنها در همه قارهها به جز قطب جنوب زندگی میکنند و ازآنجایی که عملکردهای اساسی مانند گردهافشانی، دانهپراکنی و مدیریتِ جمعیتِ حشرات را انجام میدهند، وجودشان برای پایداری اکولوژیکی ضروری است.
بااینکه خفاشها تقریباً در همه جا یافت میشوند اما دانشمندان هنوز اطلاعات اندکی درباره منشأ آنها دارند. اسکلتهای پیدا شده در «دریاچه فسیل»، نامِ بسترِ محافظتشده دریاچه در وایومینگ، به اوایل دوران ائوسِن برمیگردد. درآنزمان، دمای جهانی در حال افزایش بود و پستانداران، حشرات و گیاهان گلدهنده به سرعت در حال گسترش و تنوعیابی بودند. این خفاشها به طرز چشمگیری شبیه به خفاشهای مدرن، با انگشتانِ طویلشدهای هستند که عضو بال را نگه میدارد.
متیو جونز، دیرینهشناس در دانشگاه اِریزونا و یکی از نویسندگان این مطالعه میگوید: «گمان میرود که خفاشها از نوعی پستاندارِ حشرهخوار منشأیافتهاند که احتمالاً درختی بوده است. اما ازآنجایی که تعداد زیادی از این نوع جانوران وجود دارند ما نمیدانیم خفاشها دقیقاً به کدامشان ربط پیدا میکنند. اکثر آنها را فقط از روی قطعاتِ دندان و فک شناسایی کردهایم.»
نویسندگان این مطالعه افشا کردهاند که این گونه خفاش کوچکترین گونهای است که تا کنون در سازندِ گرینریور پیدا شده و وزنی در حدود 22.5 تا 28.9گرم داشته است.
این ویژگیهای ظاهری آن را از سایر خفاشهای عصر ائوسن متمایز میکند. ریتبرگن میگوید: «مطالعه جدید قدمی رو به جلو برای آن است که بفهمیم در روزهای نخستِ خفاشها چه اتفاقی در تکامل و تنوع آنها رخ داده است. این تحقیق از این عقیده حمایت میکند که خفاشهای عصر ائوسن در این مکان به صورتِ مجزا از سایر خفاشهای این عصر در سراسر جهان تکامل پیدا کردند.»
محققان هنوز به درستی نمیدانند که خفاشها نخستینبار در کجا ظاهر شدند اما گمان میرود که اروپا، آسیا یا آمریکای شمالی خاستگاه اولیه این جانوران قبل از ظاهر شدنشان در نیمکره جنوبی بوده است.
سرنخهای شناسایی گونه جدید از کجا آمد؟
ریتبرگن نخستینبار در سال 2017 در حالِ گشتزدن در فیسبوک با اسکلتهای I. gunnelli برخورد کرد. او با خودش گفت که «به نظر میرسد که این اسکلتها اندکی متفاوتاند.»
این فسیل که متعلق به یک مجموعهدار خصوصی بود و برای فروش گذاشته شده بود، نهایتاً با پیگیریهای موزه تاریخ طبیعی آمریکا خریداری شد. و ریتبرگن به همراه یک تیم تحقیقاتی علاوه بر آنالیز این فسیل، اسکلتهای دیگرِ خفاش که در موزه نگهداری میشدند را نیز دوباره بررسی کردند. آنها همچنین در بررسیهایشان به فسیل یک گونه خفاش دیگر در دریاچه وایومینگ در عصر ائوسن برخورد کردند که به نامِ I. index در موزه سلطنتیِ اونتاریو نگهداری میشد. این گونه نیز تفاوتهای ظریفی با خفاشهای امروزی داشت. ریتبرگن میگوید: «یکی از تفاوتها استحکامِ استخوانها به خصوص استخوانِ عضوهای عقبی بود.»
ریتبرگن میگوید اغلب خفاشهای امروزی استخوانهای باریک و سبک دارند که برای پرواز مناسبسازی شده است. اما اعضای بدنِ I. gunnelli و I. index ضخیمتر است که احتمالاً حاکی از آن است که این گونهها برخی از ویژگیهای اجدادشان، مثلِ پاهای قویتر برای بالا رفتن از درخت را حفظ کرده بودند.
این خفاشهای باستانی همچنین پنجهای روی انگشتِ اشاره و شست دست داشتند، ایندرحالیست که خفاشهای مدرن فقط روی شستشان پنجه دارند که به آنها کمک میکند در هنگام خوابیدن از آن آویزان شوند. محققان میگویند این سرنخ دیگری از آخرین مراحلِ گذار از جانورانِ صعودکننده [بالارونده از درخت] به پرندگان است.
با در نظر گرفتنِ یک گونه خفاشِ بزرگتر از جنسی متفاوت به نامِ Onychonycteris finneyi که همان زمان در دریاچه فسیل زندگی میکرد، این تصویر پیچیدهتر هم میشود. این خفاش روی هر کدام از انگشتهایش یک پنجه و بالهای نسبتاً کوتاهی داشته که نشان میدهد از طریق بالارفتن و روشِ بالزدنِ سریع به اطراف گشتوگذار میکرده است. دانشمندان با بررسی گوش میانی O. finneyi به این نتیجه رسیدند که او قادر به پژواکیابی نبوده که نشان میدهد خفاشها احتمالاً توانایی پرواز را قبل از تواناییِ پژواکیابی توسعه داده بودند.
اسکلتِ کامل جانوران از دوران ائوسن یک پدیده نادر است و دریاچه فسیل در وایومینگ تنها مکانی است که این فسیلها در آن پیدا شدهاند. جنگلهای گرم و مرطوبی که خفاشها در آنها زندگی میکردند برای حفظِ استخوانهایشان محیط مطلوبی نبودند. فقط زمانی فسیل آنها کامل حفظ میشد که خیلی سریع در اعماق دریاچه دفن میشدند.
میلیونها سال بعد از ظاهر شدنِ خفاشها در وایومینگ، چندین گونه در نزدیکی یک اکوسیستمِ دریاچهای دیگر در آلمان پیدا شد و این گونهها خیلی بیشتر شبیه به گونههای امروزی بودند.
دانشمندان باور دارند که مزیت پرواز و پژواکیابی به تنوع و توزیع سریع این حیوانات در سراسر جهان کمک کرده است. این پستانداران احتمالاً برای گریز از شکارچیان و اجتناب از رقابت شبزی شدند اما مشخص نیست که این ویژگی دقیقاً از چه زمانی در آنها توسعه پیدا کرده است.