راهنماتو- یکی از شگفتانگیزترین کشفیاتِ مصر باستان، کشفِ متونِ تابوت است؛ مجموعهای از طلسمها و افسونهای تدفین که روی تابوتها، تابوتدانها و سایر اشیاء تدفین حک میشدند.
به گزارش راهنماتو، کشفِ متونِ مصری تابوت به فاششدنِ گنجینهای از 1000طلسم و افسونِ حکاکیشده روی تابوتها، تابوتدانها و سایر اشیاء تدفین در دوره پادشاهیِ میانه (2055 تا 1650قبلازمیلاد) منجر شد. این متونِ اسرارآمیز با هدفِ هدایتِ آسمانی مردگان نوشته میشدند تا متوفا را در سفرِ بعدازمرگ هدایت کنند.
بخشی از متون تابوت
برخلافِ سایر مراسمِ تدفین در مصر باستان، متونِ تابوت مصری مخاطبانِ وسیعتری را پوشش میداد و فقط به نخبگان جامعه مصر محدود نبود. اعضای خانوادههای طبقه متوسط میتوانستند روحانیون و کاتبان این جامعه را مأمور کنند تا این متون قدرتمند را روی گلدانهای تدفین بنویسند تا اطمینان حاصل شود که متوفا سفری ایمن بعدازمرگ خواهد داشت. متون و افسونهایی که روی تابوتها نوشته میشدند در مقایسه با متون اولیه تدفین متکثرتر و سحرآمیزتر بودند.
درحالیکه خاستگاهِ معماگونه متون تابوت مصری هنوز در هالهای از راز باقی مانده است، اما این عقیده وجود دارد که گروهی از روحانیون و کاتبان مصری که به خطِ هیروگلیف و آیینهای مذهبی تسلط داشتند، این متون را برای اولینبار خلق کردند.
یکی از منحصربهفردترین جنبههای متون تابوت، نوشتارِ هیروگلیفِ آن است که طوری طراحی شده بود که به چشمِ متوفا قابلِ خواندن باشد تا به چشمِ بیننده زنده.
هرچند این متون در دوره پادشاهی جدید (1550 تا 1070 قبلازمیلاد) با کتاب مردگان جایگزین شدند، اما همچنان منابع مهمی برای مطالعه ادبیات تدفین در مصر باستان هستند.
مضامینِ متفاوت متون تابوت
متون تابوت شاملِ مضامینِ متعددی شامل نگهبانی از بدن، احیای حواس، محافظت از روح، عروج به الوهیت، فراخواندنِ الههها و نذری دادن و قربانی کردن است. طلسمهایی که برای حفظِ ظاهر فیزیکی متوفا نوشته میشدند، هدفشان پیشگیری از فساد بدن و اطمینان از این بود که بدن در کلِ سفرِ بعدازمرگ سالم خواهد ماند. سپس، طلسمهایی برای بیدار کردنِ حواس نوشته میشد که شاملِ باز کردنِ چشمها، گوشها و دهان بود تا متوفا بتواند زندگی بعدازمرگ را بهطور کامل درک کند.
خدایانِ آیسیس (راست) و اوزیریس در فرهنگ مصر به عنوان نگهبانان ارواح مردگان بسیار مورد احترام بودند.
متونِ تابوت برای مراقبت از روح شاملِ طلسمهایی بود که بتواند مانند سپری در برابر آسیب عمل کند و جلوی نابودیِ روح در جهانِ بعدازمرگ را بگیرد. طلسمهایی که با داوریِ مرده بعد از مرگ مرتبط بودند، اطمینان حاصل میکردند که فرد متوفا عادلانه ارزیابی و اعمال خوب او در دوران حیاتش شناسایی میشود و بهاینترتیب اجازه پیدا میکند تا به معبدِ آسمانی بپیوندد.
طلسمهایی که برای فراخواندنِ خدایانی مثلِ اوزیریس، آیسیس، هوروس و رِآ نوشته میشدند نیز جزو متون تابوت بودند که درواقع هدف از نگارش آنها درخواستِ محافظت از متوفا توسطِ این خدایان در جهان بعدازمرگ بود. برخی نیز شاملِ دستورالعملهایی برای نذری و قربانی کردن بودند که رزقوروزیِ متوفا را در جهان بعدازمرگ تأمین میکردند و خدمتگزاری متوفا به خدایان را نشان میدادند.
درکل، متون تابوت، نقشهراهِ جامعی برای متوفا بود تا بتواند از تمام ظرفیتهای خود برای سفرِ بعدازمرگ استفاده کند.
رمزگشایی از باورهای باستانی
متون تابوتِ مصری به درکِ رسوم و آیینهای تمدنِ مصر باستان کمک شایانتوجهی کرده است و کمک کرده تا اهمیتِ زندگی بعدازمرگ و مداخله خدایان در چرخه مرگ و زندگیِ مجدد فاش شود. این متون همچنین اطلاعاتی درباره ساختار اجتماعی و اهمیتِ جایگاه اجتماعی در مصر باستان را نشان میدهند.
استفاده از طلسمها و دعاها برای محافظت از شکلِ بدنِ متوفا نشان میدهد که در مصر باستان ظاهرِ فیزیکی و بدنِ جسمانی از اهمیت زیادی برخوردار بوده است. راهنماهای نذری دادن و قربانی کردن برای خدایان نیز اهمیتِ مذهب و هستیهای الهی را در زندگی بعدازمرگ نشان میدهد. این نذریها نهتنها نشاندهنده باور به زندگی بعدازمرگ است بلکه ضرورت تأمین رزقوروزی برای سفرِ بعدازمرگ را نیز نشان میدهد.
یک تابوت مستطیلی چوبی
متون تابوت مفهومِ داوری بعدازمرگ و ارزشِ انجام اعمالِ بافضیلت در دوران زندگی را نیز برجسته میکنند. این متون تلویحاً نشان میدهند که مرگ و اعمال اخلاقی در تمدنِ مصر باستان از اهمیت و احترام زیادی برخوردار بودند.
بهلحاظِ زبانی، متون تابوت نمونههایی از استفاده از خط هیروگلیف و پیشرفتِ زبانِ نوشتاری در مصر باستان را نشان میدهند. محتوای این متون نشان میدهد که زبان مصری در دوره پادشاهی میانه تصفیه شده و باسوادی در فرهنگِ مصر باستان از اهمیت زیادی برخوردار بوده است.
ترسیم نقشه دنیای زیرین در کفِ تابوت
میراث مصر در نذوراتِ الهی
متون تابوت مصری اهمیتِ مذهب، سلسهمراتب اجتماعی، میرایی و پیشرفت سواد در جامعه مصر باستان را نشان میدهند. درک فعلی ما از فرهنگ و زبان مصر باستان بدونِ این متون کامل نبود. این متون هنوز توسطِ اندیشمندان مطالعه و به زبانهای مختلف ترجمه میشود.