راهنماتو- کتیبه‌ای نادر به زبان عربی که احتمالاً قدمتِ آن به قرون وسطا بازمی‌گردد در محوطه ساختمان‌سازی در فیگورا، شهری در ناحیه جنوب شرقیِ مالت، پیدا شده است.
به گزارش راهنماتو، این دومین کتیبه به زبان عربی است که در خارج از رباط پیدا شده و برطبق اداره نظارت بر میراث فرهنگیِ مالت کشفی «بسیار مهم و نادر است.» این کتیبه عربی در یک چاه که به‌طور طبیعی حفر شده پیدا شده و در مجاورت مکانی قرار دارد که به تازگی پروژه ساخت مسکن اجتماعی در آن آغاز شده است.
به گفته کارشناسان این کتیبه روی یک قطعه ستونِ سنگیِ منشوری از جنسِ سنگ آهک و احتمالاً به خطِ کوفی حکاکی شده که ارتباطِ نزدیکی به کتابت قرآن و تزئیناتِ معماری دارد. روی سنگ علائم دیگری نیز حکاکی شده که بیش‌تر به نظر می‌رسد نماد باشند تا حروفِ نوشتاری.
این شیء باستانی به لحاظِ گونه‌شناسی شبیه تعدادی ستون سنگی است که در قرن بیستم توسطِ سِر تِمی زامیت پیدا شد؛ او یک گورستان عربی را بر فراز دوموس رومانا در اِ‌مدینا پیدا کرد. یک سخن‌گوی اداره نظارت بر میراث فرهنگی مالت گفته است: «به جز نمونه دیگری که در سال 1901 در میدان ساوینا در ویکتوریا پیدا شد، این نمونه دومی است که در خارج از شهرِ رباط پیدا شده است و همین آن را هم به لحاظِ باستان‌شناسی و هم تاریخی مهم و نادر می‌کند.»
این کشف در داخلِ یک شکافِ طبیعی در محل صورت گرفت که در برهه‌ای تغییر کاربردی داده شده و از آن به عنوان چاهی با عمقی 8.5متری استفاده می‌شده است. کارشناسان اداره نظارت بر میراث فرهنگی می‌گویند این شیء باستانی احتمالاً در این چاه پنهان شده و بعید است که خاستگاه اصلی آن بوده باشد.
این ستون سنگی در کنار یک سفالینه پیدا شد که قدمتِ آن به قرن 13 میلادی بازمی‌گردد. در جریان ارزیابی‌های باستان‌شناسی تعدادی گودال سیلو و شیارهای کشاورزی نیز در محل پیدا شد.
محققان درحالِ حاضر در تلاش‌اند تا این کتیبه عربی را ترجمه کنند. این کشف، به عنوان موفقیتی بسیار بزرگ مورد تمجید قرار گرفته زیرا می‌تواند نوری بر دوره‌ای ناشناخته در تاریخ مالت که جمعیتِ آن عمدتاً مسلمان بودند، بی‌افکند.
