راهنماتو- در حدود 56درصد از جمعیت جهان (4.4میلیارد نفر) ساکن شهرها هستند. پیشبینی شده که این روند ادامهدار خواهد بود و جمعیت شهری تا سال 2050 بیشتر از دوبرابر افزایش خواهد یافت.
به گزارش راهنماتو، مشکل فقط رشد جمعیت شهرها نیست. برطبق برنامه محیطزیست سازمان ملل، شهرها بین 70 تا 75درصد از منابع طبیعی ما را مصرف میکنند و بر اساس اسکان سازمان ملل متحد، شهرها بیشتر از 60درصد گازهای گلخانهای را تولید میکنند.
پیشبینی شده که تا سال 2050 تقریباً 70درصد از جمعیت جهان ساکن نواحی شهری خواهند شد. اهمیت دستیابی به شهرهای ایمن و پایدار برای همگان در اهداف توسعه پایدار سازمان ملل بازتاب پیدا کرده است: «شهرها و سکونتگاههای انسانی را حداکثری، ایمن، مقاوم و پایدار کنید.»
طراحی دورانی از مؤلفههای اصلی این رویکرد است که بر تولید محصولاتی تأکید میکند که به سادگی تعمیرپذیر، قابلبازیافت و قابل استفاده مجدد هستند. ضمناً این رویکرد بر ایجاد سیستمهای بسته حلقوی متمرکز است که در آنها زباله به حداقل کاهش پیدا میکند و منابع بازتولید میشوند.
اوسلو
اوسلو در نروژ مثالی از شهری با سیستم دورانی است که در آن تبدیل دورانی گامبهگام رخ میدهد. این شهر در سالهای اخیر به یکی از پایدارترین شهرهای جهان تبدیل شده است.
اپسن نیکولایسن، رئیس بخش تدارکات پایدار، در سال فوریه سال 2019 اعلام کرد که ظرفیتسازی برای تدارک فضای سبز عمومی انجام خواهد گرفت. درضمن، اوسلو از سال 2019 قطب اقتصاد دورانی را طراحی کرده است که یک فضای شتابدهنده برای کسبوکارهای کوچک و استارتاپها است.
گرونینگن
گرونینگن در هلند هم دارای «منظره استارتاپی و کسبوکارهای پویاست.» توسعه و آزمایش راهحلها برای افزایش کارامدی منابع، از طریق جمعیت قوی دانشگاهی گرونینگن در حال افزایش است و به شهروندان امکان میدهد که آگاهتر شوند. این شهر بر افزایش شبکه حملونقل عمومی و اهمیت فضای سبز تأکید میکند.
حمایت از رشد و کربنزدایی از شبکه حملونقل عمومی میتواند دسترسی شهری را بهبود و کیفیت هوا را ارتقا دهد و ضمناً مشاغل بلندمدتی را در حوزه ساختوساز، نگهداری و کاربری ایجاد کند.
استکهلم
استکلهم در سوئد و وین در اتریش نمونههای عالی حملونقل پایدار در جهان هستند. استکهلم نخستین فرودگاه در جهان بود که در برنامه اروپایی «تأییدیه کربن فرودگان»، معتبر شناخته شد. استکهلم اتوبوسهایی دارد که با سوخت زیستی کار میکنند؛ 1546 مسیر دوچرخهسواری دارد که با کیفیتی عالی دوچرخه اجارهای در اختیار شهروندان میگذارند و یکی از روشهای حملونقل پایدار آن قدمزدن است.
وین
نیمی از شهروندان وین نیز گذرنامه استفاده از وسایل نقلیه عمومی با سیستمی گسترده و ارزان دارند که فقط 1یورو در روز خرج دارد. این برنامه استفاده از وسایل نقلیه عمومی را تشویق و از اتکا به خودروهای شخصی کم میکند و منجر به کاهش انتشار گازهای گلخانهای و تقویت کیفیت هوا میشود. یکی دیگر از راهها برای تقویت کیفیت هوا و ایجاد صنایع جدید تولید ساختمانهایی از طریق مقاومسازی با بهرهوری انرژی و تأمین انرژی کمکربن است.
ریکیاویک
ریکیاویک در ایسلند در زمینه بهکارگیری الکتریسته پاک مثال بزرگی است. تقریباً 750مگاوات انرژی از طریق مراکز زمینگرمایی انرژی در سراسر شهر تولید میشود. استفاده از انرژی زمینگرمایی از تولید 110میلیون تن دیاکسیدکربن پیشگیری کرده و معنایش این است که فقط 0.1درصد از تولید انرژی ایسلند به سوختهای فسیلی وابسته است.
کپنهاگ
کپنهاگ در دانمارک یکی از شهرهای جهان با بهرهوری بسیار بالای انرژی است و در ساخت خانهها استفاده از منابع گرمایشی کمکربن و توجه به معیارهای بهرهوری انرژی را در الویت گذاشته است. این شهر برای استفاده از نیروگاه ترکیبی حرارتی و برق (CHP) سازگار شده که از اتلاف انرژیای که درغیراینصورت با تولید الکتریسیته ایجاد میشد، پیشگیری میکند.
سنگاپور
سنگاپور طی برنامهای ادغام 80درصدی فضای سبز را در ساختمانهای این کلانشهر پیریزی کرده است. این شهر به قدری سبز است که از آن به نام «باغشهر» یاد میشود. در سال 2008 استانداردهایی برای ساختوساز ساختمانها در راستای پایداتر کردن آنها اعلام شد که منظور از آنها ساختمانهایی بود که تولید گاز گلخانهای را به حداقل برسانند. برای آنکه ساختمانی به عنوان بنای سبز گواهینامه دریافت کند باید خودکفا باشد و مصرف انرژی در آن به حداقل برسد. این به معنای مصرف بهینه آب، استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، مواد بازیافتشدنی و طراحی خلاقانه است.
مدلین
مدلین در کلمبیا از طریق حمایتهای ادارههای محلی دولتی باغچههای محلی را توسعه داده و جوامع پایدارتری را ساخته است. صدها خانواده در باغچههای شخصی غذایشان را پرورش میدهند و مازاد آن را میفروشند. این باغچهها منبع درآمدی برای اهالی محلی شده است.
مونتهویدیو در اروگوئه
در شهر مونتهویدیو در اوروگوئه 85درصد از برق شهری از منابع انرژی تجدیدپذیر تأمین میشود. فرودگاه بینالمللی مونتهویدیو در مسیر تبدیل شدن به نخستین فرودگاه کاملاً پایدار در جهان است.
نروژ
خودروهای برقی 6.5میلیون خودرو در نروژ را تشکیل میدهند که از سال 2020 در حدود 109درصد رشد داشتهاند. نروژ برای استفاده از خودروهای برقی مشوقهایی را در نظر گرفته که شامل معافیت از مالیات و عواض جادهای است.
لیما
سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد از گروههای محلی در لیما در پرو حمایت میکند تا از هدررفت غذا پیشگیری کنند. مقررات شهری به نحوی تنظیم شده که غذاهای قابل مصرف را در خیریهها و بانکهای غذا توزیع میکنند. از باقیمانده غذاها کامپوستهای زیستی تولید میشود تا به جای توده کردن آنها از آنها انرژی تولید شود.
ملبورن
محلههای ملبورن در استرالیا طوری طراحی شده که دسترسی به همهچیز ظرف 20دقیقه فراهم باشد. این یعنی ساکنان شهر میتوانند با دوچرخه یا پیادهروی یا استفاده از وسایل حملونقل عمومی مایحتاجشان را تأمین کنند. مغازهها، مراکز تفریحی و کسبوکارها به سادگی دسترسپذیر هستند که باعث شده زندگی همه تغییر محسوسی را تجربه کند.
برترین برنامههای پایداری
1.ونکوور در کانادا- ونکوور سومین سبزترین شهر در جهان انتخاب شده است و تا سال 2040 مصرف زباله در آن به صفر خواهد رسید.
2.میلان در ایتالیا- ساخت جنگلی عمودی متشکل از 800درخت، 4500بوته و 1500گیاه در دو برج مسکونی این شهر که اگر بنا بود روی زمین کاشته شوند به فضایی معادل سهونیم زمین فوتبال نیاز بود، از طرحهای برتر پایدار هستند.
3.ریکیاویک در ایسلند - استفاده از انرژی زمینگرمایشی
4.والنسیا در اسپانیا- نخستین شهری است که صرفهجویی در مصرف آب را در الویت قرار داده است. این شهر با همکاری سازمان آب، سیستم پایش لولهکشی دارد که به شورای محلی اجازه میدهد نوسانات در کیفیت و مصرف آب را پیشبینی کند.
5.هامبورگ در آلمان - درحال توسعه فضاهای سبز شهری و جنگلهای اطراف شهر است.
6.بریزبین در استرالیا - برنامهای دارد که تا سال 2031 در حدود 40درصد از سرزمین اصلی به زیستگاه طبیعی تبدیل خواهد شد.
اینها فقط چندتایی از اصلیترین و موفقترین روشهای دستیابی به برنامه شهری پایدار هستند. طرحهایی برای کاهش اثرات فجایع طبیعی، تضمین دسترسی به فضاهای سبز شهری و حل اثرات محیطزیستی شهرها هر روز در حال افزایش است و در راستای رسیدن به این هدف دیدگاهی کلگرایانه که همزمان چندین بعد از زندگی روزمره را هدف قرار میدهد، اهمیت دارد.