راهنماتو - تیمی از پژوهشگران مؤسسه علم هند و دانشگاه نیگاتا در ژاپن توانستهاند در ارتفاعات هیمالیا قطرات آبی را پیدا کنند که در رسوبات معدنی محصور شده و احتمالاً باقیماندههای یک دریای باستانی هستند که تقریباً 600میلیون سال قبل وجود داشته است.
به گزارش راهنماتو، این تیم تحقیقاتی از طریق بررسی رسوبات که محتوی کلسیم و کربونات منیزیوم بود، توانستند یک توضیح احتمالی برای رخدادهایی که منجر به رویداد بزرگ اکسیژنی در تاریخ زمین شد، پیشنهاد دهند.
پراکاش چاندرا آریا، دانشجوی دکترا در مرکز علوم زمین و نویسنده اول این مطالعه میگوید:
«ما کپسول زمان اقیانوسهای باستانی را پیدا کردهایم.»
دانشمندان عقیده دارند که بین 700 تا 500میلیون سال قبل، صفحات ضخیم یخ به مدت طولانی زمین را پوشانده بود که از آن با عنوان یخبندان گلولهبرفی زمین (یکی از بزرگترین رویدادهای یخبندان در تاریخ زمین) یاد میشود.
در پی این رویداد مقدار اکسیژن در جو زمین زیاد شد که از آن با عنوان دومین رویداد اکسیژنی زمین یاد میشود که در نهایت به تکامل اشکال پیچیده حیات در روی زمین منجر شد.
به دلیل تعداد کم فسیلهای حفظشده و ناپدید شدنِ همه اقیانوسهای گذشتهای که زمانی روی زمین وجود داشتند، دانشمندان تاکنون نتوانسته بودند ارتباط این رویدادها را به طور کامل درک کنند. رخنمایی این صخرههای دریایی در هیمالیا میتواند پاسخی به این پرسشها باشد.
پراکاش میگوید:
«ما چیز زیادی درباره اقیانوسهای گذشته نمیدانیم. نمیدانیم چقدر با اقیانوسهای امروزی متفاوت یا به آنها شبیه بودند. نمیدانیم آیا اسیدی یا ساده بودند، غنی از مواد مغذی یا فاقد آن بودند، گرم یا سرد بودند یا ترکیب ایزوتوپی یا شیمیایی آنها چگونه بوده است؟»
این بینشها میتوانند سرنخهایی درباره اقلیم گذشته زمین به دست دهد که بر مبنای آنها میتوان به مدلهای اقلیمی مفید دست پیدا کرد.
رسوباتی که این تیم تحقیقاتی پیدا کرده ـ که به حدود همان دوران یخبندان گلولهبرفی زمین تعلق دارد ـ نشان میدهد که بستر رسوبی مدتهای طولانی محروم از کلسیم بوده، و شاید علتش پایین بودن ورودی رودخانهای بوده است.
ساجیو کریشنان، استاد دانشگاه و یکی دیگر از نویسندگان این مقاله میگوید:
«در این دوره جریان ورودی به اقیانوسها قطع شده، بنابراین کلسیم به آنها وارد نشده است. اگر جریانی به اقیانوسها وارد نشود یا ورودی کلسیمی وجود نداشته باشد، با تهنشین شدن بیشتر کلسیم، مقدار منیزیوم بالا میرود. افزایش رسوبات منیزیوم باعث شده که این رسوبات در حین متبلور شدن آب اقیانوس باستانی را در فضای متخلل خود به دام بیندازند.»
پراکاش توضیح میدهد: «محرومیت کلسیمی احتمالاً باعث کمبود مواد مغذی شده که فضا را برای رشد کند سینوباکتریهای فتوسنتزی مهیا کرده که احتمالاً منجر به آن شده که اکسیژن بیشتری به جو پرتاب شود.»
او ادامه میدهد:
«هر زمان سطح اکسیژن در جو زیاد شود، پرتوهای زیستی (تکامل) رخ میدهد.»
محققان با استفاده از تجزیهوتحلیلهای آزمایشگاهی، توانستند تأیید کنند که رسوبات محصول آب یک اقیانوس باستانی هستند و از مکانهای دیگری مثل اعماق زمین یا فعالیت آتشفشانی زیر دریاها نیامدهاند.
آنها عقیده دارند که این رسوبات میتواند اطلاعاتی درباره شرایط اقیانوسی در دوران باستان مانند میزان اسیدیته، ترکیبات شیمیایی و ایزوتوپی این اقیانوسها به دست دهند که تاکنون فقط در حد نظریه و مدل مطرح شدهاند. این اطلاعات میتوانند کمک کنند به پرسشهایی درباره تکامل اقیانوسها و حتی حیات در تاریخ زمین پاسخ دهیم.