راهنماتو -با بازنشستهشدنِ بزرگترین زیردریاییای که تاریخ تاکنون به چشم دیده است، یکی دیگر از داستانهای رازآلود جنگ سرد به پایان خود نزدیک میشود.
به گزارش راهنماتو، برطبق گزارش خبرگزاری تاسِ روسیه، زیردریاییِ دمیتری دانسکوی، نخستین زیردریاییِ غولپیکرِ کلاسِ تایفون و آخرین زیردریایی از این نوع که همچنان مشغول خدمترسانی بوده است، بهطور رسمی از رده خارج میشود.
زیردریاییهای کلاسِ تایفونِ روسی، با توانایی جابهجایی 48000تُن بار، نهتنها بسیار بزرگ بودند بلکه حتی در حدواندازههای زیردریاییهای غولپیکر نیز، هیولا محسوب میشدند و وزنِ آنها به وزنِ ناو بیسمارکِ آلمان در جنگ جهانی دوم میرسید.
تایفون را با پهنا و کنارههای حجیم، طول 175متر و عرضِ 23متر، با هیچچیز دیگری نمیشد اشتباه گرفت. این زیردریایی از سال 1981 که وارد خدمت شد یک معما بود و بسیاری از رازهای آن تا پایان جنگ سرد در دهه 1990 فاش نشد.
این زیردریایی الهامبخشِ ساختِ فیلمی با عنوان «شکار برای اکتبرِ سرخ» در سال 1990 شد، یک فیلم سیاسی و هیجانانگیز که فاصله آنچه که درباره این زیردریایی میدانستیم را با یک قایقِ خیالی با یک تکنولوژیِ فانتزی، پر کرد.
تایفونِ واقعی در دهه 1970 ساخته شد و واکنشِ اتحاد جماهیر شوروی به زیردریاییهای جدیدِ موشکِ بالستیکِ هستهایِ کلاسِ اوهایوی نیروی دریاییِ آمریکا بود.
زیردریاییهای موشکیِ نیروی دریاییِ شوروی توسطِ زیردریایهای کارامدِ ناتو که مدام آنها را شکار میکردند، قفل شده بودند و مجبور بودند زیر یخهای اقیانوس منجمد شمالی بیحرکت بمانند.
با این اهداف، پروژه زیردریاییِ 941 آکولا، رمزِ ناتو برای نامیدنِ زیردریاییِ تایفون، راهاندازی شد. هدف از آن حمله پیشدستانه هستهای بین شرق و غرب نبود، بلکه قرار بود که این زیردریاییِ غولپیکر یک ذخیره استراتژیک هستهای باشد تا شوروی بتواند در دومین حمله از آن استفاده کند. مشکل این بود که نیاز به زیردریاییِ بود که بتواند هزاران مایل دورتر از هدفش زیر یخ حرکت کند و بر اساسِ فرمان صادر شده 200کلاهک جنگی و طعمه را رها سازد. این به معنای حملِ یک رکوردشکنِ دیگر به نامِ R-39 SLBM (موشک بالستیک زیردریایی) با 84تن وزن بود که با 10کلاهک هستهای، 200کیلوتن قدرت انفجاری داشت.
همه این نیازها، معنایش این بود که باید یک زیردریاییِ بهغایت غولپیکر با استحکام زیاد ساخته میشد. نتیجهاش ساختِ تایفون بود. تایفون به جای یک بدنه فشار، چندین بدنه فشار داشت. یکی از بدنههای فشار مقر مرکزِ فرماندهی بود و بدنه فشار چهارم نیز اتاق اژدر بود. در قسمتِ جلو، بین دو بدنه فشار موازی، 20لوله موشک قرار داشت. همه اینها محکم به هم چسبیده بودند و برای آنکه استحکام زیردریایی بیشتر شود، فلز تیتانیوم به آن افزوده شده بود.
نیروی تایفون توسطِ دو رآکتور هستهای آبِ تحتفشار در قسمتِ عقبیِ زیردریایی تأمین میشد. و با احتساب حمل 160رآکتور هستهای، تایفون میتوانست 120روز در آب باقی بماند، بدون آنکه برای تأمین سوخت نیازی به بازگشت به بندر داشته باشد.
علیرغم تعداد بالای خدمه، تایفون با سالنهای جادار، کف لمینتِ چوبی و حتی یک استخر، بسیار راحت بود. یکی از معماهای گیجکننده درباره تایفون این بود که این زیردریایی در مقایسه با زیردریاییهای کلاسِ اوهایو، موشکهای کمتری حمل میکرد. علتش آن بود که وقتی این زیردریایی در حالِ ساختهشدن بود، رهبریِ شوروی پیماننامه کنترلِ تسلیحات را پیشبینی کرده بود، و میل نداشت که در لحظه آخر تغییری در ساختِ این زیردریایی ایجاد کند.
اگرچه این زیردریایی در نگاه بسیار تأثیرگذار است، اما معلوم نیست اگر جنگی رخ میداد تا چهاندازه میتوانست کارامد باشد. این زیردریایی جرم اضافی داشت تا بتواند موقع بهسطح آمدن یخهای نازک را بشکند، اما در قطب یخها ضخیم بودند. این مشکل بزرگی ایجاد میکرد و گزارشهایی بود مبنی بر اینکه به سطح آمدنِ زیردریایی باعث میشد عرشه چنان از یخ پر شود که دریچههای موشک نتوانند باز شوند.
دمیتری دانسکوی آخرین مورد از 6 زیردریاییِ تایفون بود که ساخته شدند. هفتمین زیردریاییِ تایفون قبل از اتمامِ ساخت، متوقف شد. بعد از جنگ سرد، ناوگان زیردریاییهای تایفون تبدیل به اشیاء تاریخی شدند ـ یک سیستمِ تسلیحاتیِ بدونِ موشک. نگهداری این زیردریاییها به قدری گران بود که دولت روسیه به این نتیجه رسید که بهتر است قایقهای مدرنتر و جدیدتر بسازد.
تاکنون سه زیردریاییِ کلاسِ تایفون با کمکِ ایالات متحده قراضه شدهاند و دو عدد دیگر، که دمیتری دانسکوی یکی از آنهاست، در انتظارِ دفع هستند.