راهنماتو- میزانِ آشنایی ما با خودمان میتواند بر تصمیمهای فردی و روابطِ بینفردیمان اثر بگذارد. متأسفانه، نگاهِ منصفانه و صحیح به خودمان و موقعیتمان همیشه کار آسانی نیست.
به گزارش راهنماتو، بعضی اوقات، ما در دور باطلِ اطلاعاتِ فعلیمان گیر میفتیم و اطلاعات تازه را نادیده میگیریم. وقتهایی هم هست که وسوسه میشویم از اطلاعات منفی پرهیز کنیم تا با این کار عزت نفس خودمان را حفظ کنیم. بااینحال، وقتی فقط روی اطلاعاتِ مثبت یا تکراری تمرکز کنیم، در درکمان از خودمان دچار خطا میشویم.
وبعد، آن خطا میتواند نقاط کور ایجاد کند و آغوش ما را به سمتِ تصمیماتِ بد و مشکلات رابطه باز کند. من، جرمی نیکلسون، دکترای روانشناسی اجتماعی، شخصیت و قرار و مدارهای عاشقانه، اینجا نتیجه 30سال تحقیق و شناسایی این مشکلات و راهحلهای آنها را با شما درمیان میگذارم.
خودارزیابی
ما معمولاً سه استراژیِ خودارزیابی را استفاده میکنیم که شاملِ موارد زیر است:
خودافزایی: تمرکز بر حفظِ خودانگارۀ مثبت و مطمئن، با مثبت دیدنِ خویشتن و نادیده گرفتنِ هر نوع اطلاعاتِ منفی درباره خود. خودافزایی به شکلهای متنوعی رخ میدهد. برخی از مثالهای آن شاملِ اغراقکردن درموردِ فضایل خویش، ادعا کردن درباره اینکه موفقیتهای یک فرد بازتابی از تواناییها و شکستهایش ناشی از عوامل بیرونی است یا ترجیحدادنِ یادآوریِ نکات و اطلاعات مثبت و نادیده گرفتنِ اطلاعاتِ منفی درباره خود است.
خودتصدیقی: تمرکز بر اطمینانِ قطعی از خودانگاره فعلی با انتخاب باورهای محکمِ فعلی و پرهیز از هر نوع اطلاعاتِ تازه و جدید. خودتصدیقی به این معنی است که افراد دوست دارند، تصویرشان در ذهنِ دیگران منطبق بر خودانگارهشان باشد. برای مثال اگر فکر میکنند که دوستداشتنی هستند، میخواهند دیگران را هم آنها را دوستداشتنی بشناسند و برعکس.
خودارزیابی: تمرکز بر پیدا کردنِ چیزهای درست و حقیقت با انتخاب مهمترین اطلاعات، حتی اگر این اطلاعات منفی یا ناهمراستا با باورهای فعلی باشند.
تحقیقاتی که طی سالها انجام شده است، نشان میدهد که افراد اغلب ابتدا خودافزایی و سپس خودتصدیقی را انتخاب میکنند. بنابراین، افراد اغلب از اطلاعاتِ جدید و منفی، که ممکن است بتوانند نقاط کور و مشکلات را برجسته کنند، پرهیز میکنند و به غلط «تصویریِ خوشرنگ و صورتی» از خود و موقعیتشان ترسیم میکنند.
طرفداران و مخالفانِ خودافزایی
نتایج تحقیقات در ابتدای امر نشان داد که خودافزایی میتواند اثراتِ مثبتی برای فرد داشته باشد. کسانی که خودشان را به شکلی غیرواقعبینانه فقط مثبت میدیدند، به لحاظِ روانی سازگاریِ بیشتری داشتند. آنها همچنین رضایت بالاتری از زندگی داشتند و افسردگی کمتری را تجربه میکردند.
بااینوجود، انگارۀ مثبتِ غیرواقعبینانه درباره خویشتن، در رابطههای بینفردی اختلال ایجاد میکرد. تلاش مضاعف برای ارتقاء خویشتن ضرورتاً به قیمتِ حفظِ روابط بینفردی تمام میشود. بهخصوص وقتی که خودافزایی با هدفِ رقابت و تسلط پیدا کردن بر دیگری انجام شود.
گامهایی برای خودارزیابی و فهمِ بهتر از خویشتن
باتوجه به چیزهایی که در بالا گفته شد، ما اغلب وسوسه میشویم که چیزها را به شکلِ غیرواقعی مثبت ببینیم زیرا فانتزی رضایتبخشتر است. اما اتفاقی که با این روش میفتد آن است که مشکلات، بهخصوص مشکلاتی که در رابطه داریم، ممکن است نادیده گرفته شود. درنهایت، وقتی فرد با مشکلاتِ دنیای واقعی مواجه میشود، خودافزایی او با سروصدای فراوان خرد میشود. در چنین مواقعی افراد معمولاً دو انتخاب پیش روی خودشان دارند:
آنها میتوانند انکار را دوبرابر کنند و نسبت به مشکلات نابینا باقی بمانند. یا، میتوانند به واسطه اقداماتی که در ادامه میگویم، به سمتِ خودارزیابیِ صحیحتری از خود و موقعیتشان گرایش پیدا کنند:
1.متعادل کردنِ مثبت و منفی
بسیاری از نقاط کور ناشی از تلاش ما برای حفظِ تصویری مثبت و غیرواقعبینانه از جهانمان یا اگر درستتر بگویم، پرهیز از احساسات منفی و فقدان است. این پدیده شگفتآور نیست، زیرا مردمان اغلب با فقدان مشکل دارند و هر کاری برای پرهیز از حسِ ازدستدادن میکنند. متأسفانه، این باعث میشود که آنها تحتِ تأثیرِ کمیابی و شرکای عاطفیای قرار گیرند که به دست آوردنِ آنها بسیار سخت است. بنابراین، نخستین اقدام برای خودارزیابیِ صحیح آن است که با در نظر گرفتنِ اطلاعاتِ مثبت و منفی یک دیدگاه متعادلتر شکل دهیم. بهخصوص، باید در نظر بگیرید که نقاط ضعف و قوتتان، و فرصتها و تهدیدهایی که با آن مواجه هستید، چه هستند؟
2.بازگشت از مسیرِ آشنای همیشگی
دومین جایی که مردم اغلب در تله میفتند، نیازشان برای خودتأییدی است که میتواند به خطای حفظِ وضعیتِ موجود منجر شود. این کار باعث میشود که تحتِ تأثیر تکنیکهای سازگاری قرار بگیرند. بااینوجود، صرف اینکه چیزی مدتهای طولانی به شکلی خاص پیش رفته است، معنایش این نیست که ادامه دادنِ آن در همان مسیر خوب است. بنابراین، علاوهبرآنکه اطلاعات مثبت و منفی را مد نظر قرار میدهیم، باید به اطلاعات قدیم و جدید هم فکر کنیم. بهخصوص باید فکر کنید که در گذشته باورهایتان چه بوده، اکنون باورهایتان چه تغییری کرده است، این باورهای قدیمی چطور برایتان پیامدهای مثبت و منفی داشته است و در آینده چه باورهایی خواهید داشت و چطور متفاوت با وضعیتِ فعلی رفتار خواهید کرد؟
3.وقت بگذارید
درنهایت، مردم اغلب برای ارزیابی خودشان عجله دارند. بهجای این کار، برای آنکه بتوانید تصمیمهای خوبی بگیرید، وقتی بگذارید، حقایق جمعآوری کنید و در مقابل امکانهای مختلف گشوده باشید. این کار، به همراه اقداماتی که در بالا گفته شد، شما را از تعصباتِ ابتدایی و نقاط کور دور نگه میدارد. همچنین به شما کمک میکند که به جای آنکه به آسانی با چیزهای تصنعی و غیرحقیقی تشویق شوید، به دنبال جزئیاتِ حقایق باشید. مواجهشدن با واقعیتِ کاملِ یک موقعیت در بدو امر آزاردهنده است. اما تصویر واضح از هر چیزی کمکتان میکند که تصمیمهای بهتری بگیرید و در طولانیمدت روابطِ رضایتبخشتری بسازید.