راهنماتو- مطالعه تازهای که در نشریه Science Advances منتشر شده است مدعی شده که 54000سال قبل در جنوب فرانسه مردم از تیروکمان استفاده میکردند. این قدیمیترین شواهد از استفاده انسانها از تیروکمان در قاره اروپاست که از کشفِ قبلی که نشان میداد تیروکمان 40000سال قبل در این ناحیه استفاده میشده، سالها عقبتر است.
به گزارش راهنماتو، تیمی از انسانشناسان آمریکایی و فرانسوی که مسئولیت این مطالعه شگفتانگیز را برعهده داشتند، مجموعهای وسیع از اشیاء باستانی که از صخره گروته ماندرین در دره رون در فرانسه به دست آمده بود را مطالعه کردند. آنها صدها شیء نوکتیزِ سنگی که احتمالاً سرِ پیکان بودند و یک دندان کودک را که هر دو به 52000سال قبل از میلاد مسیح برمیگشتند، پیدا کردند.
درحالیکه یک عدد دندان نمیتواند شواهدِ کافی تولید کند اما حضور آن بسیار عجیب و درواقع معنادار است. این نشان میدهد که احتمالاً هومو ساپینسها که همزمان با نئاندرتالها در این منطقه حضور داشتهاند، سرهای پیکان را در منطقه جا گذاشتهاند.
این شواهد بسیار چشمگیر هستند زیرا نشان میدهد که گروه هومو ساپینسهایی که مسئولِ آوردنِ تیروکمان به فرانسه در دوران ماقبلِ تایخ بودند، خیلی قبل از آنکه انسان مدرن برای همیشه در این نقطه از جهان ساکن شود، وارد اروپای غربی شده بودند.
درحقیقت زیستنِ آنها در حوالی منطقه گروته ماندرین باعث شده بود که تکنولوژیِ تیروکمانِ آنها بهطور کامل از همسایگانِ نئاندرتالشان مخفی بماند. درواقع این گروه از نخستین مهاجران برای حفاظت از خودشان در برابر حملات نئاندرتالها به تیروکمان متکی بودند که ممکن است علتِ اینکه آنها توانستند مدتِ طولانی در این ناحیه بمانند و آثار زیادی از خودشان به جای گذاشتند را توضیح دهد.
هنوز مشخص نیست که چرا باوجودی که تیروکمان برای گروههای شکارچی-گردآورنده بسیار مفید بوده است، نئاندرتالها از این تکنولوژی استفاده نمیکردند.
پیکانها و مهاجرانِ قدیمیای که از آنها استفاده میکردند
انسانشناسانی که مطالعه جدید را نیز انجام دادهاند، مدعی شده بودند که گروته ماندرین پناهگاهی بوده که هم انسانها و هم نئاندرتالها در برهههای متفاوتی از تاریخ از آن استفاده کردهاند. این غار در دورهای که نشاندهندۀ گذار اروپا از پارینهسنگی میانه به پارینهسنگیِ فوقانی است، توسطِ دو گروه انسانتبار به صورتِ تناوبی اشغال شده است. دندانِ کودک و سرپیکانها در لایهای موسوم به لایه ای. پیدا شدهاند که قدمت آن به دوران پارینهسنگی میانه بازمیگردد. دندان کودک نشان میدهد که این قدیمیترین حضور انسان در اروپای غربی است.
محققان مجذوب پیکانهای ریز، با کمتر از 1سانتیمتر عرض، و ساخته شده از سنگ چخماق شدند و تحلیلهای کاربردیای را به کار گرفتند تا نشان دهند که این پیکانها در مقایسه با تیغههایی که در لایههای دیگرِ گروته ماندرین پیدا شدند، ظریفتر و تیزتر بودند.
محققان برای آنکه اثبات کنند این اشیاء، پیکانهای تیر هستند، نمونههای مشابهی از آنها را درست کردند و آنها را با کمان به سمت لاشه حیوانات پرتاب کردند. سپس آنها را به عنوان دارت استفاده کردند و به سمتِ اهدافی پرتاب کردند تا ببیند که این اشیاء تا چه اندازه تنوع استفاده داشتهاند.
آنچه قطعیت بیشتری به تحقیق آنها بخشید، پیدا کردنِ علائم فرسایش روی نوک پیکانها بود که با برخوردِ این پیکانها با شیء جامد تطابق داشت.
ازآنجایی که تجهیزاتِ تیراندازی از مواد آلی مانند چوب، چرم و پوست حیوانات درست میشود، آنها مدتها قبل از بینرفتهاند که پیدا کردنِ کمان واقعی که ممکن است 50000سال قبل ساخته شده باشد را سخت میکند. اما سرپیکانها و پیکانهایی که پیدا شدهاند، میتوانند نشان دهند که چه نوع کمانهایی میتوانستند آنها را پرتاب کنند.
استخوانهای اسب به تعداد زیاد در گروته ماندرین پیدا شده است. محققان باور دارند که انسانهایی که در این غار پناه گرفته بودند، این نوع حیوانات را شکار میکردهاند و علاوهبرآن، بیسونهای مهاجری که از دره رون عبور میکردند را شکار میکردند. تیم تحقیقاتی یک استخوان ران اسب را پیدا کرده است که بر اثر ضربهای شبیه به برخورد سنگ آسیب دیده است.
چرا نئاندرتالها از تکنولوژی تیروکمان استفاده نمیکردند؟
باستانشناسان و انسانشناسان در بالا و پایینِ لایه ای. ابزار و بقایایی از نئاندرتالها پیدا کردهاند. اما شواهدی از استفاده نئاندرتالها از تیروکمان پیدا نکردند. پرسش این است که چرا نئاندرتالها درصوتی که با این تکنولوژی مواجه شدهاند، آن را قبول نکردند؟ برخی حدس میزنند که نئاندرتالها فاقد ضروریاتِ شناختی برای درک و ساخت ابزاری چنین پیچیده بودهاند. اما برخی دیگر این حدس را اشتباه میدانند و درعوض معتقدند که فرهنگ آنها به نحوی بوده که اشتیاقی به امتحان کردنِ چیزهای جدید و ناآشنا نداشتند.
ما فعلاً نمیدانیم که آیا نئاندرتالها با این تکنولوژی مواجه شدهاند یا نه. ممکن است سفر انسانها به اروپای غربی در 54000سال قبل آنقدر کوتاه و خلاصه بوده که این دو گونه هرگز فرصتِ مبادله نداشتهاند. حتی اگر نئاندرتالی بعد از خروج انسانها از این ناحیه، کمانی را پیدا کرده باشد، ممکن است هرگز نفهمیده باشد که چگونه باید از آن استفاده کرد.