راهنماتو- نتایج یک مطالعه جدید شواهدی از تولید پنیر در اواخر دوره نوسنگی در لهستان و از طریقِ ترکیب شیر چندین حیوان مختلف را نشان میدهد.
به گزارش راهنماتو، این تحقیق نشان میدهد که کشاورزان اولیه لاکتوز شیر را کاهش میدادند تا آن را به پنیر یا سایر محصولات لبنی مثل ماست تبدیل کنند و محصولات لبنی بهدستآمده از چندین حیوان از قبیل گاو، گوسفند و بز را برای این کار با هم ترکیب میکردند.
در طول دوران نوسنگی و تا اواخر عصر برونز که به واسطه یک جهش ژنتیکی بدنِ بزرگسالان به توانایی تولید لاکتاز، آنزیمی که لاکتوز را در بدن تجزیه میکند، تجهیز شد، تقریباً همه در اروپا دچار تحملناپذیریِ لاکتوز بودند.
محققان به بررسی عمل فراوری لبنیات در اواخر عصر نوسنگی پرداختند و مقدار زیادی از شیر دلمهبستهشده را در ظروفِ سفالی پیدا کردند که نشان میداد در این ظروف پنیر درست شده و در تولید لبنیات از چندین شیر مختلف استفاده شده است.
دکتر هری رابسون، از اداره باستانشناسی دانشگاه یورک، میگوید: «این نتایج به فهم ما از استفاده تولیداتِ لبنی توسط برخی کشاورزان اولیه در اروپای مرکزی کمک میکند.»
«درحالیکه تحقیقات پیشین نشان داده بودند که محصولات لبنی در این دوره در برخی مناطق اروپایی رایج بوده است، این پژوهش برای نخستینبار با کمکِ شواهد واضح و روشنی که از تجزیهوتحلیل سرامیکها به دست آمده است نشان میدهد که محصولات لبنی متنوع بوده و از شیر حیواناتی نظیر گاو، گوسفند و بز به دست میآمده است.»
باستانشناسان و دانشمندان از دانشگاههای یورک، کمبریج، تورون و کاراکوف، از رویکردِ چندرشتهایِ پروتئومیک و تجزیهوتحلیل لیپید برای بررسی سرامیکها و رسوبات روی سطح آنها در محوطه باستانیِ Slawecinek در لهستان استفاده کردند.
علیرغم آنکه در آن دوران تحملناپذیریِ لاکتوز بسیار شایع بوده است، شواهدی از قبیل بقایای استخوان حیوانات وجود دارد که با الگوی خاصی ذبح شدهاند که این شیوه معمولاً برای کشتار حیواناتی که برای تولید لبنیات پرورش داده میشدند، استفاده میشده است. علاوهبرآن لیپیدهای لبنیات که در ظروف سرامیکی باقی مانده و پرتئینهای لبنیات که در پلاکهای دندانی پیدا شدهاند، حاکی از مصرف لبنیات در این دوره هستند.
نویسنده ارشد این مقاله، میراندا اوانس، از گروه باستانشناسی دانشگاه کمبریج، میگوید: «نتایج پروتئومیک نشان داد که بقایای باستانی خیلی شبیه به بقایای پنیرسازی مدرن و خود پنیرهای مدرن هستند و کلِ شیر در آنها موجود نیست.» «این نشان میدهد که مردمان این ناحیه به پنیرسازی یا اشکال دیگری از تولید لبنیات که به دلمهشدنِ شیر منجر میشده، اشتغال داشتند.»
«وجود استخوانهای چندین نوع حیوان شاملِ گاو، بز و گوسفند در این مکان نشان میدهند که چندین نوع شیر برای تولید پنیر استفاده میشده است.»
دکتر جاسمین لاندی از گروه باستانشناسی این دانشگاه، میگوید: «این مطالعه اهمیت تحلیلهای لیپید و پروتئومیک را، بهخصوص در فهمِ چگونگی استفاده از ظروف سرامیکی در طول زمان، نشان میدهد. برای مثال از این طریق متوجه میشویم که نهتنها برخی تکنیکها ظرفهای سرامیکی را ضدآب یا مهروموم میکردند بلکه میتوانیم بفهمیم چه غذاهایی در این ظروف تولید میشدند.»