راهنماتو- به دنبال برخورد شهابسنگی با زمین که منجر به کشتهشدنِ دایناسورها شد، یک انفجار دیگر نیز قلمرو حیوانات را لرزاند.
به گزارش راهنماتو، این بار پستانداران منفجر شدند. مطالعه جدیدی که در نشریه علم منتشر شده است، نشان میدهد که خویشاوندانِ اسبِ کرگدن-مانندی که در زیر سایه دایناسورها زندگی میکردند، فرگشتی سریع را تجربه و به «دیوهای تندرِ» غولپیکری تبدیل شدند.
این یافتهها نشان میدهد که بعد از نابودیِ دایناسورها، بدنِ بزرگ، حداقل برای برخی پستانداران، لبه تکاملیِ متمایزی را ایجاد کرد. در دوران کرتاسه (145 تا 66میلیون سال قبل)، پستانداران اغلب در زیر پای دایناسورهایی که بسیار از خودشان بزرگتر بودند جستوخیز میکردند. وزن خیلی از آنها به بیشتر از 10کیلوگرم نمیرسید. اما وقتی دایناسورها منقرض شدند، پستانداران به فرصتی حیاتی برای بزرگ شدن دست یافتند.
تعداد اندکی از آنها توانستند به بزرگیِ برونتوترها بشوند؛ آنها تیرهای منقرضشده از پستانداران بودند که با وزنِ 18کیلوگرم آغاز کردند و احتمالاً نزدیکترین خویشاوندِ اسبهای امروزی محسوب میشوند.
اوسکار سانیسیدرو، محققِ دانشگاه آلکالا در اسپانیا که با گروه تحقیقات فرگشت و بومشناسی اقلیم جهانی، کار میکند، میگوید: «اگرچه گروههای دیگری از پستانداران قبلاً به اندامهای بزرگ دست پیدا کرده بودند، اما برونتوترها نخستین پستاندارانی بودند که پیوسته در حال بزرگ شدن بودند.. نهتنها این نکته در مورد آنها قابل تأمل است، بلکه وزنِ آنها ظرفِ 16میلیون سال، که از منظر زمینشناسی دوران کوتاهی محسوب میشود، در بالاترین حد به 4 تا 5تُن رسید.»
فسیلهای برونتوتر در آمریکای شمالی امروزی پیدا شدند و محققان با این باور که فسیلها به «اسبهای تندر» که در هنگام توفانهای تندری در دشتها گشتوگذار میکردند، تعلق دارند، نام آنها را «دیوهای تندر» گذاشتند.
دیرینهشناسان پیشاز این میدانستند که برونتوترها با سرعتی خارقالعاده بزرگ شدند. مشکل این بود که تا حالا شواهدِ محکمی برای اثبات ادعای خود نداشتند.
محققان سه مسیر را پیش روی خودشان داشتند. یکی از این مسیرها که به نام قانونِ کوپ شناخته میشود، پیشنهاد میدهد که جثه گروه [پستانداران] پیوسته در طول زمان افزایش یافته است؛ درست مثل پله برقی که آرام به سمتِ بالا حرکت میکند.
فرضیه دیگر حاکی از آن است که به جای افزایشِ مدام در طولِ زمان، دورههایی از افزایش سریع وجود داشته اما دورههایی نیز توقف کرده است؛ مانند دویدن روی پلهها اما متوقف شدن در پاگردها برای نفس تازه کردن. فرضیه سوم میگوید که افزایشِ پیوسته رشد در همه گونهها رخ نداده؛ برخی افزایش رشد داشتهاند، برخی کاهشِ رشد داشتهاند اما در کل، بیشتر آنها بیشتر از آنکه کوچکتر شوند، بزرگتر شدهاند.
سانیسیدرو و همکارانش درخت خانوادگیِ متشکل از 276 برونتوتر را بررسی کردند تا محتملترین سناریو را کشف کنند. آنها متوجه شدند که سومین توضیح، بیشتر از همه با دادههای آنها همخوانی دارد. یعنی گونههای برونتوتر به جای آنکه یا آرام و تدریجی بزرگ و بزرگتر شوند یا دورههایی رشد کنند و دورههایی متوقف شوند، وقتی وارد بومهای جدیدی که فقط به گروههای کوچکی تعلق داشت، میشدند، یا بزرگتر یا کوچکتر میشدند.
بااینحال، گونههای بزرگتر بقا یافتند درحالیکه گونههای کوچکتر سریعتر منقرض شدند که باعث شد جثه این گونهها به طور کلی در گذر زمان افزایش پیدا کند.
محتملترین توضیح برای این اتفاق از نظر سانیسیدرو رقابت است. چون در آن زمان پستانداران اغلب کوچک بودند، رقابت شدیدی ببین گیاهخواران کوچکتر وجود دارد. بزرگترها رقبای کمتری برای منابع غذایی و چشمانداز بهتری برای بقا داشتند.
محققان میخواهند ای روش را روی سایر پستانداران نیز امتحان کنند.