راهنماتو - ایران کشوری چهار فصل است که جاذبه های گردشگری متعددی را در دل خود جای داده است. یکی از جاذبه های گردشگری کشور عزیزمان، وجود غارهای شگفت انگیزی است که به لطف وجود آنها، هر سال تعداد زیادی از دوستداران طبیعت و علاقمندان به کاوش در اعماق زمین را به خود جذب می کند. بیشتر غارهای ایران در اثر نفوذ باران در دل کوه ها ایجاد شده اند. در دل این غارها اغلب رودخانه ها، استخرها، استالاگمیت ها و استالاکتیت ها به چشم می خورند و دیواره های آنها نیز به دلیل وجود کانی های متنوع گاهی به رنگ های مختلفی در می آیند.
به گزارش راهنماتو، برخی از غارهای ایران نیز با توجه به شواهدی از تمدن های باستانی و آثار انسانی، جذابیت تاریخی دارند. آمار دقیقی از تعداد غارهای ایران وجود ندارد، اما طبق برخی برآوردها تعداد غارهای کشور عزیزمان به حدود دو هزار و پانصد عدد می رسد. امروز قصد داریم ده مورد از بهترین غارهای ایران از دید غارنوردان را به شما معرفی کنیم:
1- غار علیصدرهمدان
غار علیصدر معروف ترین غار ایران و بزرگترین غار آبی جهان است که در شهرستان کبودرآهنگ استان همدان واقع شده است و قدمت آن به دوران ژوراسیک (130 تا 190 میلیون سال پیش) می رسد. این غار دارای طولانیترین مسیر قایقرانی درون غار در جهان است. محوطه این غار دالانهای پیچ در پیچ و دهلیزهای متعددی دارد، طول غار علیصدر 11 کیلومتر است که 8 کیلومتر آن صعب العبور وحدود 3 کیلومتر آن قابل بازدید است. دمای داخل این غار در تمام ایام سال بین 12 تا 14 درجه سانتی گراد ثابت است. عمق آب در مناطق مختلف این غار از نیم متر تا 14 متر متغیر است. آب دریاچه های غار علیصدر به قدری زلال است که با استفاده از نور معمولی و چشم غیر مسلح تا عمق ده کیلومتری آنها بخوبی مشخص است.
2- غار نمکدان قشم
غار نمکدان قشم با طول 6 کیلومتر یکی از طولانی ترین غارهای نمکی جهان و یکی از معروف ترین جاذبه های گردشگری قشم است که در 90 کیلومتری شهر قشم و در ساحل جنوب غربی ژئوپارک قشم قرار دارد. این غار 237 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و قدمت نمک های آن به دوره پیش از کامبرین، یعنی بیش از 570 سال پیش برمی گردد. غار نمکدان قشم چندین تالار با ابعاد مختلف را در خود جای داده است و نمک موجود در آن از بهترین نوع نمک های خوراکی است. همین موضوع سبب شده تا نمک موجود در این مکان را با نام نمک طبی نیز معرفی کنند. با توجه به شرجی بودن هوای این منطقه، بهترین زمان سفر برای بازدید از غار نمکدان قشم، اواسط پاییز تا اواسط بهار است.
3- غار چال نخجیر دلیجان
غار چال نخجیر یکی از کهن ترین و دیدنی ترین غارهای ایران است که در 11 کیلومتری شمال شرقی شهرستان دلیجان واقع در استان مرکزی قرار گرفته است. این غار 70 میلیون سال قدمت دارد و در سال 1367 در اثر وقوع یک انفجار در نزدیکی دهانهی آن کشف شد. تاکنون حدود 4 کیلومتر از این غار کشف شده است. در داخل این غار انواع دالانها، کریدورها، دهلیزها، حوضچهها و تراسهای بسیار زیبا به چشم می خورند. از دیگر جلوه های زیبای غار چال نخجیر می توان اسفنجهای بلورین، منشورها، کلیست، باغهای مرجانی، دالانها و حوضچههای گوناگون اشاره کرد. جنس بیشتر سنگ های این غار از آهک است.
4- غار شاپور کازرون
غار شاپور کازرون یکی از آثار تاریخی مهم کشورمان است که در انتهای تنگ چوگان و در چهار کیلومتری شهر بیشاپور در شهرستان کازرون واقع شده است. شهر بیشاپور در زمان ساسانیان و به فرمان شاپور یکم ساسانی تشکیل شد، به همین دلیل یکی از مهم ترین شهرهای ساسانیان و پایتخت زمستانی این پادشاه بود. وجود مجسمه تاریخی شاپور در کنار زیبایی های طبیعی به جذابیت های آن افزوده است. از جاذبه های دیدنی این غار می توان به چهار ایوان، حوضچه ها و آب انبارها، چندین گذرگاه و تالار و مجسمه شاپور اشاره کرد. این غار بیش از 1700 سال قدمت و حدود 736 متر طول دارد.
5- غار خربس قشم
غار خربس، در 15 کیلومتری جزیره قشم واقع شده است و قدمت آن به دوره مادها برمی گردد. ساختار این غار به دخمههای آذربایجان، بوشهر، لرستان، کردستان و اهواز شباهت دارد و دورتادور آن را تپههای مرجانی کوتاه و بلند فراگرفته است. خربز از غارهای دریایی است که بر اثر گرداب و تخلیه ماسه ها از حفره سنگ ها به وجود آمده است. وجود مجموعه ای از دهلیزها، تالارها، اتاق های متعدد، چشمه ها و رودهای گوناگون درون غار خربس از قدمت طولانی این غار خبر می دهد. این غار از 4 دهانه غار بر روی کوهی مشرف به ساحل جنوبی جزیره قشم تشکیل شده است و ارتفاع دیواره های آن به حدود 30 متر می رسد. به همین دلیل، به نام غارهای خربس نیز معروف است.
6- غار کتله خور زنجان
غار کتله خور در 150 کیلومتری استان زنجان و 100 کیلومتری غار علیصدر واقع شده است. همین موضوع سبب شده تا برخی تصور کنند که این دو غار به هم متصل اند. این غار آهکی در سال 1300 کشف و 30 سال بعد به ثبت رسید. کتله خور که به عنوان طولانی ترین غار ایران شناخته می شود، حدود 130 هزار متر طول دارد و قدمت آن به 120 میلیون سال قبل بازمی گردد. انواع قندیلهای زیبا، استالاکتیت ها، استالاگمیت، اشکال گل کلمی، خوشه انگوری و ستون های آهکی از جمله زیبایی های چشمگیر این غار هستند. این غار پس از غار ویتنامی سون دونگ ویتنام، لقب دومین غار وسیع دنیا را نیز یدک می کشد.
7- غار کرفتو کردستان
کردستان به عنوان یک استان کوهستانی بیش از 90 غار را در دل خود جای داده است که یکی از معروف ترین آنها غار کرفتو نام دارد. دلیل اصلی اهمیت این غار وجود کتیبهای ارزشمند به خط یونانی در طبقه سوم آن است که بر اساس آن این مکان را به هرکول، یکی از خدایان یونان باستان نسبت میدهند. این غار در سال 1318 در فهرست میراث ملی کشور به ثبت رسیده است و یکی از بزرگترین غارهای باستانی کشور محسوب می شود. در حال حاضر طول این غار حدود 750 متر است و راه های فرعی متعددی از آن منشعب می شود. غار کرفتو در 67 کیلومتری شمال غرب شهرستان دیواندره استان کردستان واقع شده است.
8- غار قوری قلعه کرمانشاه
غار قوری قلعه که در منطقه اورامانات واقع شده است، یکی از طولانی ترین غارهای آبی غرب آسیا است که حدود 12 کیلومتر طول دارد. این غار میلیون ها سال قدمت دارد و تولد آن به 65 میلیون سال پیش و دوره دوم زمین شناسی یعنی دوره مزوزوئیک بازمی گردد. این غار عجیب با داشتن تالارهای زیبایی مانند عروس، بتهوون و مریم، قندیل های متنوع به شکل شیرسنگی، مار کبری، قلب، فیل، نیم رخ شیر، آبشار، گردن غاز و لاک پشت و آبشارهای فوق العاده چشم هر بیننده ای را به خود خیره می کند. عمق حوضچههای کف این غار در عمیق ترین حالت ممکن به 14 متر نیز می رسد. غار قوری قلعه از گذشته تاکنون محل زندگی گونه ای نادر از خفاشها به نام خفاش های موش گوشی و سمندرهای زرد بوده است.
9- غار یخی چما کوهرنگ
غار یخی چما یکی از دیدنی ترین غارهای ایران است که در شمال غربی استان چهارمحال و بختیاری، در نزدیکی روستای شیخ علیخان و 25 کیلومتری چلگرد، از توابع شهرستان کوهرنگ واقع شده است. وجود برف های چندین ساله در این غار و قرارگیری در درههای عمیق سبب شده تا توده های برف و قندیل های یخ در تمام طول سال در این غار باقی بمانند. از زیر یخ های غار نیز چشمه ای از آب سرد جریان دارد و در نهایت به سد کوهرنگ می ریزد. از این رو، این غار به بزرگترین منبع آب شیرین ایران نیز شهرت دارد. همچنین روی هم انباشته شدن برف ها باعث شده تا دسترسی به این غار در برخی زمان ها غیرممکن شود. این غار مانند یک یخچال دائمی است که هوای آن حتی در گرم ترین روزهای سال نیز سرد است. طول غار یخی چما حدود 2 الی 3 کیلومتر تخمین زده می شود.
10- غار شیربند دامغان
غار شیربند در 12 کیلومتری شهر دامغان و در روستای جزن واقع شده است. این غار در نتیجه انحلال و فرسایش سنگ های آهکی به وجود آمده است و قدمت آن به حدود 190 میلیون سال قبل نسبت داده می شود. دهانه ورودی این غار تنها یک متر است و پس از اینکه وارد غار شوید با محوطه عظیمی روبرو خواهید شد. جالب است بدانید اگر یک انسان بالغ بخواهد وارد این غار شود، ناچار است به صورت چهار دست و پا این کار را انجام دهد. انواع قندیل، ستون های زیبای آهکی در رنگ و اندازه های متنوع و اشکال سپید بسیار زیبا مانند گچ بری منازل، بلورهای سوزنی شکل و گل کلمی از جمله زیبایی های منحصر به فرد غار شیربند هستند. طول این غار به حدود 800 متر می رسد.