پارسینه نوشت؛ آیا همسر ایدهآل وجود خارجی دارد؟ آیا آمدهایم یکدیگر را کامل کنیم و بدون هم نمیتوانیم زندگی کنیم؟ آیا عشق ساده و راحت و بدون چالش است؟ آیا شور و هیجان اولیه همیشه پایدار خواهد بود؟ اگر زندگی سخت شود، بمانیم یا برویم؟ چگونه بمانیم؟ چگونه برویم؟عشق حکایت سهل و ممتنعی است لیکن...
پیشترها، زمانی که این همه ابزار ارتباطی در دسترس نبود، عاشق شدن شاید فرآیند سخت تری داشت. سبک زندگی و فرهنگ و سنت همه دست بدست هم داده و مجال ابراز حرف دل اندک بود.
اما این روزها، اما دلبری و دلداری به مدد تکنولوژی به نظر آسانتر می آید. اما آیا واقعاً چنین است؟
افسانه ای مانند «همسر ایده آل». آیا اصلاً همسر ایده آلی وجود دارد؟ بنظر می رسد پاسخ دقیقی برای این پرسش نیست و احتمال پاسخ منفی حتی از جواب مثبت بیشتر است!
اگر بر این گمان باشیم که همسرمان باید ما را کامل کند خود را نیازمند و وابسته به او خواهیم دید و رابطه ی پویا و سالمی نخواهیم داشت و از سویی نیز ترس از دست دادن و ناکامل بودن مانع این می شود که خود واقعی مان باشیم.
افسانه ی بعدی که ممکن است ذهن ما را به بند بکشد «تصور و توقع آسان بودن عشق» است. بدیهی است که ما هرکدام منحصربه فردیم و به اقتضای آن، بسیار تفاوتها ممکن است داشته باشیم. تفاوتها و اختلاف نظرهایی که نیازمند مهارتهای ارتباط، مذاکره، مصالحه و پذیرش بوده و پذیرش تفاوت ها و تلاش جهت رسیدن به توافق البته که چالش برانگیز است.
اصلاً مگر نگفته اند «که عشق آسان نمود اول، ولی افتاد مشکلها»؟! عدم توافقها و مشکلات به هرحال پیش می آیند و اگر با این ذهنیت قدم به رابطه گذاشته باشیم که عشق آسان است و تصورمان صرفاً فدایت شوم های ابتدای مسیر باشد، در مواجهه با هر چالشی خودمان را باخته و مأیوس می شویم.
چهارمین افسانه در مورد عشق، به نوعی رایج ترین آن هم هست و آن «عشق ابدی» است. این توقع که همواره احساسات و هیجانات ما شبیه روزهای اول آشنایی و ازدواج باشد ممکن است مارا ناامید و سرخورده کند. این در حالی است که یک رابطه ی امن، عاشقانه و معنادار زمانی آغاز می شود که هیجانات روزهای اول فروکش کرده و کم و کاستی ها و تفاوتهای طرف مقابل را نیز می بینیم.
حتی در خوشبخت ترین زوج هایی که می شناسید هم نقصها و تفاوتها و فروکش کردن هیجانات اولیه وجود دارد، اما آنها یا به مهارتهای پذیرش و درک تفاوتها و ابزارهای ارتباط مؤثر مجهزند و یا شبیه خیلی از زوجهای فضای مجازی فقط ادای آدمهای دور از مشکلات و خوشبخت و خوشحال را درمی آورند!
حالا بیایید فرض کنیم تحت تأثیر این افسانه ها و شبیه به آنها، و عوامل مختلف دیگر که ممکن است بر زندگی مان سایه انداخته، هوای رابطه ابری شده و حال دلمان خوب نباشد، اما نه پای رفتن داشته باشیم و نه نای ماندن. بسیار پیش می آید که افراد می-گویند: «نمی دانم باید چکار کنم». یک روز مصر و مصمم به جدایی هستند و فردا مردد می شوند که رفتن بهتر است یا ماندن؟
در این بخش از یادداشت بر آنیم تا راه حلهای کلی را برای گذر از این تردید بررسی کنیم. اولین گزینه «جدایی» است. اما قبل از هر تصمیمی از خود بپرسید اگر جدا شوم کیفیت زندگی ام بهتر خواهد شد؟
جدایی چه تأثیری بر ابعاد مختلف زندگی مانند وضع معیشت، فرزندان، خانواده، شغل و سایر جنبه های زندگی فردی و اجتماعی ام خواهد داشت؟ شاید همه ی این موارد به طور دقیق قابل پیش بینی نباشد، اما می شود برآوردی نزدیک به واقعیت داشت و سودها و زیانهای جدایی را لیست کرد و به نتایجی هم رسید.
یک کاغذ بردارید و آن را به دو ستون تقسیم کنید. بالای یک ستون بنویسید سود، و بالای ستون دیگر زیان. شاید بر این گمان باشید که مزایا و معایب جدایی را می دانید، اما نوشتن همواره در چنین مواقعی مفید است. باعث نظم دهی به افکار میشود و به مغز احتمالاً خسته و کلافه ی ما اجازه می دهد تا همه ی جوانب مسئله را بررسی کند. دومین گزینه «ماندن و تغییر امور قابل تغییر» است. اگر از رابطه و زندگی زناشویی خود راضی نیستید و با مشکلات مختلفی در این حوزه دست و پنجه نرم می کنید، اما به هر دلیلی ماندن را انتخاب کرده اید، از شما می خواهم دقایقی بیندیشید که چه مواردی در این رابطه قابل تغییر است؟
به تغییردادن همسرتان فکر هم نکنید! از خودتان شروع کنید و ببینید چه کارهایی می توانید انجام دهید تا هم حال خودتان بهتر باشد و هم به صورت غیرمستقیم بر او نیز اثر بگذارید. مثلاً وقت بیشتری برای باهم بودن صرف کنید، با استفاده از تکنیک هایی مانند «ارتباط بدون خشونت» یاد بگیرید حتی در مواقع خشم و ناراحتی چطور احساس و نیازتان را ابراز کنید که دعوا و درگیری ایجاد نشود و حرفتان را هم زده باشید. فراموش نکنید در هر رابطه ای تغییر در رفتار و گفتار یک طرف، تغییر در طرف مقابل و کلیت فضای رابطه را به همراه خواهد داشت. حالا که تصمیم گرفته اید بمانید، موارد قابل تغییر را پیدا کرده و خودتان را به تغییر آنها متعهد بدانید.
گزینه ی سوم «ماندن و پذیرش چیزهایی است که قابل تغییر نیستند». همان طور که بعضی امور را می شود تغییر داد، مواردی هم در هر رابطه به چشم می آیند که حتی اندکی نیز قابل تغییر و بهبود نیستند. چیزهایی بسیار هم آزاردهنده و ناراحت کننده که ممکن است باعث احساس ناامیدی و استیصال در ما شوند، اما همچنان تصمیم به ماندن در آن رابطه داشته باشیم. با این امور غیرقابل تغییر چه می شود کرد؟
پیشنهاد ما برای چنین مواردی پذیرش است. منظور از پذیرش ابداً سوختن و ساختن نیست، بلکه به انتخاب اشاره دارد. گاهی ناگزیریم انتخاب کنیم که چیزهای بد و تلخ غیرقابل تغییری در زندگی مان هستند و جز پذیرش راهی نداریم، اما درعین حال حق ناراحتی و غمگینی و تجربه ی احساسات ناخوشایند را نباید از خود سلب کنیم. ما حق داریم احساس ناامیدی، خشم، غم، بیزاری، و... کنیم، حق داریم گاهی حالمان خوب نباشد و دنیا به چشم مان تیره و تار بیاید. فقط باید یادمان باشد که انتخاب کرده ایم با وجود همه ی سختی ها بمانیم و بکوشیم از این شرایط سخت گذر کنیم. اگر احساساتمان را به رسمیت شناخته و به خودمان حق بدهیم و از سوی دیگر نیز برای خود و زندگی مان معنا و ارزشی تعریف کرده باشیم، با استفاده از آن معنا و حرکت به سمت آن ارزش می توانیم هر سختی و تلخی غیرقابل تغییر را هم بپذیریم و کمتر آسیب ببینیم.
گزینه ی چهارمی هم، اما هست. بمانیم و نه تلاشی برای تغییر کنیم و نه سختی ها را بپذیریم و به دام واکنشهای غیرسازنده و مخرب بیفتیم. واکنشهایی مانند جستجوی مقصر برای مشکلات، گله و شکایت مداوم از شرایط، پناه بردن به رفتارهای نابهنجار مانند انواع اعتیاد، پرخوری عصبی یا خریدکردن های افراطی و شبیه آن. چنین کارهایی نه فقط کمکی برای عبور یا پذیرش شرایط ناخوشایند زندگی نیست، بلکه درد و رنج و سختی های بیشتری را هم موجب خواهد شد و در درازمدت چه بسا باعث فروپاشی خانواده با آسیبهای شدید به خود و اطرافیانمان نیز بشود.
عشق حکایت سهل و ممتنعی است. ابتدا آسان می نماید، بخصوص در این روزگار و به مدد انواع ابزارهای ارتباطی، اما کمی که پیش برویم سختیها پدیدار می شوند و هنر آن است که بدانیم با وجود همه ی تفاوت ها و اختلاف نظرها و مشکلاتی که پیش می آید، چگونه با احساسات و هیجانات ناخوشایند خود از قبیل خشم و سرخوردگی و ناامیدی مواجه شویم، چگونه خود و همسرمان را ببخشیم و همدلانه برخورد کنیم، یاد بگیریم چگونه از نیازها و توقعات خود حرف بزنیم و شنونده و پذیرای نیازها و توقعات طرف مقابلمان نیز باشیم و در نهایت اگر شرایط خیلی سخت و غیرقابل تحمل شد، بتوانیم بهترین و کم آسیب ترین تصمیم ممکن را اتخاذ کرده و در تردید و استیصال غرق نشویم.