راهنماتو- دانشمندان علوم اعصاب معتقدند فراموش کردن برخی خاطرات روزمره به نفع ماست و میتواند منجر به رفتارهای انعطافپذیرتر و تصمیمگیریهای بهتر شود.
به گزارش راهنماتو، دانشمندان علوم اعصاب از یافتههای اولیهشان که با تحقیق روی مفهوم «فراموش کردن» انجام شده است، پرده برداشتهاند و میگویند فراموش کردن لزوما اتفاق بدی نیست و میتواند شکلی از یادگیری باشد.
این دانشمندان قبلا مطرح کرده بودند که تغییر در تواناییمان در به خاطر آوردن خاطرات ناشی از بازخوردهای محیطی و پیشبینیپذیری است. آنها استدلال کرده بودند که فراموش کردن، یک نقص نیست، بلکه ویژگی عمدی مغز است که آن را قادر میسازد با محیطی که دائم درحال تغییر است خودش را سازگار کند.
«در جهانی مثل دنیایی که ما و سایر موجودات در آن زندگی میکنیم، همه چیز در حال تغییر است و فراموش کردن برخی خاطرات میتواند به نفعمان باشد. اگر ما چیزی را تحت شرایطی به حافظه سپرده بودیم، اما آن شرایط دیگر اکنون وجود ندارد، فراموش کردن میتواند تغییر مثبتی باشد که به بهبود رفاه ما منجر میشود.»
اکنون دانشمندان نتیجه آزمایشهایشان در این زمینه را در نشریه بینالمللی سِل ریپورتس منتشر کردهاند.
تیم تحقیقاتی نوعی از فراموشی به نام «مزاحمت معطوف به گذشته» را بررسی کردند که منظور از آن این است که تجربههای مرتبط با اکنون منجر به فراموش کردن خاطرات گذشته میشود.
آنها در آزمایششان از موشها خواستند تا هر شئی را در اتاق یا بافتی خاص بگذارند و سپس شیء جابهجاشده را شناسایی کنند. موشهایی که در معرض تجربههای جدید قرار گرفتند، ارتباط شیء با بافت قبلی را فراموش کردند و متوجه جابهجایی آن نشدند.
درواقع تجربههای جدید برای حافظه قبلی مزاحمت ایجاد کرده بودند.
دانشمندان علوم اعصاب برای آن نتیجه این شکل از فراموشی را روی حافظه بررسی کنند، یک «انگرام» بافتی (گروهی از سلولهای مغزی که حافظه خاصی را ذخیره میکنند) در مغز این موشها را برچسبگذاری ژنتیکی کردند و سپس فعالسازی و عملکرد این سلولها را بعد از رخدادن فراموشی بررسی کردند.
آنها با کمک تکنیک آپتوژنتیک دریافتند که تحریک سلولهای انگرام با نور، خاطراتی که ظاهرا از دست رفته بودند را در بیش از یک موقعیت رفتاری دوباره بازیابی میکرد. علاوه بر آن، وقتی موشها در معرض تجربههای مرتبط با خاطرات فراموششدهشان قرار میگرفتند، انگرامهای «از دست رفته» به طور طبیعی دوباره جوان میشد.
دکتر توماس رایان، دانشیار مدرسه بیوشیمی و ایمنیشناسی در موسسه علوم اعصاب در ترینیتی دوبلین، میگوید: «خاطرات در مجموعهای از سلولهای عصبی به نام «سلولهای انگرام» ذخیره میشوند و برای آنکه خاطرات دوباره به یاد آورده شوند این مجموعه سلولها باید دوباره فعال شوند. فراموشی زمانی رخ میدهد که سلولهای انگرام دوباره فعال نمیشوند. اما به وضوح میبینیم که خاطرات خودشان هنوز در داخل این سلولها وجود دارند اما آن مجموعه سلولها فعال نمیشوند و بنابراین خاطرات هم دوباره به خاطر آورده نمیشوند.»
«درواقع خاطرات شما در جای امنی باقی میمانند اما کدی که برای رمزگشایی از خاطرات لازم است را به خاطر نمیآورید.»
دکتر لیویا آتور، از شورای تحقیقاتی ایرلند، میگوید: «یافتههای ما از این عقیده حمایت میکند که رقابت بین انگرامهایی که روی حافظه اثر میگذارند و ردیابی حافظه فراموش شده میتواند به کمک سرنخهای طبیعی و مصنوعی و همینطور با اطلاعات تازه فعالسازی و بروزرسانی شود. جریان دائمی تغییرات محیطی به رمزگذاری انگرامهای متعددی منجر میشود که برای تثبیت و بیان خودشان با هم رقابت میکنند.»
«بنایراین درحالیکه برخی از خاطرات دستنخورده باقی میمانند، برخی دیگر به دلیل اطلاعات جدید و غالب که برایشان مزاحمت ایجاد میکنند، فراموش میشود. اما خاطراتی که برایشان مزاحمت ایجاد شده هنوز امکان دارند که یا به کمک سرنخهای اطراف دوباره ابراز شوند یا تحت تاثیر تجربههای گمراهکننده و تازه به نتایج رفتاری تازه منجر شوند.»
دانشمندان میگویند اکنون میدانیم که «فراموشی طبیعی» تحت شرایط خاص قابلیت معکوس شدن دارد.