راهنماتو- یافتههای تازه دانشمندان نشان میدهد حفظ سبک زندگی سالم که شامل برخورداری از رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم، خواب سالم و ارتباطات اجتماعی مداوم میشود، به همراه حذف دخانیات و بیتحرکی مفرط میتواند خطر افسردگی را کاهش دهد.
به گزارش راهنماتو، در مطالعهای که اخیرا در نشریه Nature Mental Health منتشر شده است، تیمی از محققان بینالمللی از دانشگاههای کمبریج و فودان به ترکیب عوامل مداخلهگر مانند سبک زندگی، ژنتیک، ساختار مغز و سیستمهای متابولیک و ایمنی پرداختهاند تا مکانیزمهای زمینهای مرتبط با افسردگی را توضیح دهند.
برطبق آمار سازمان جهانی بهداشت از هر 20بزرگسال 1بزرگسال افسردگی را تجربه میکند و این وضعیت بار سنگینی را بر دوش بهداشت عمومی در سراسر جهان گذاشته است. عوامل آغازگر افسردگی پیچیدهاند و شامل تلفیقی از عوامل بیولوژیکی و سبک زندگی هستند.
منابع داده و یافتههای اصلی
محققان برای آنکه فهم بهتری درباره زمینههای ایجادکننده افسردگی به دست آورند، به بانک زیستی انگلستان مراجعه کردند. این بانک زیستی یک پایگاه داده شامل اطلاعات ژنتیکی، سبک زندگی و اطلاعات بهداشتی مشارکتکنندگان آن است.
آنها با بررسی دادههای تقریبا 290000نفر که 130000نفر از آنها از افسردگی رنج میبردند، زندگی آنها را در یک دوره 9ساله دنبال کردند و توانستند 7عامل سالم سبک زندگی را که در کاهش افسردگی نقش ایفا میکند، شناسایی کنند:
*رژیم غذایی سالم
*فعالیت منظم بدنی
*خواب سالم
*قطع مصرف سیگار
*بیتحرکی به مقدار کم یا حذف بیتحرکی
*ارتباط اجتماعی مکرر
از میان همه این عوامل نقش خواب خوب شبانه ـ بین 7 تا 9ساعت ـ اختلاف زیادی ایجاد کرده و باعث شده بود خطر ابتلا به افسردگی 22درصد کاهش پیدا کند.
ارتباطات مکرر اجتماعی که معمولا خطر افسردگی را تا 18درصد کاهش میدهد، در برابر بازگشت مجدد افسردگی عمدهترین نقش را در میان سایر عوامل ایفا کرده بود.
در این یافتهها نقش مشروبات الکلی نیز بررسی و مشخص شد که مصرف کم و متعادل این ماده میتواند خطر افسردگی را تا 11درصد کاهش دهد.
نقش رژیم غذایی سالم در کاهش افسردگی 6درصد، فعالیت بدنی منظم 14درصد، هرگز سیگار نکشیدن 20درصد و بیتحرکی کم تا متعادل 13درصد اعلام شد.
افراد بر اساس تعداد عوامل سبک سالم زندگی به سه دسته شامل: مطلوب، متوسط و نامطلوب تقسیمبندی شدند که بر این اساس گروه متوسط در مقایسه با گروه نامطلوب 41درصد احتمال افسردگی را در خود کاهش میدادند، درحالیکه گروه مطلوب در مقایسه با گروه نامطلوب 57درصد کمتر احتمال داشت که دچار افسردگی شود.
ژنتیک در مقابل سبک زندگی
ارتباط بین عوامل ژنتیکی با افسردگی نیز بررسی شد. آنهایی که امتیاز ژنتیکی پایینتری برای ابتلا به افسردگی داشتند در مقایسه با دیگرانی که امتیاز ژنتیک در ایجاد افسردگی در آنها بالاتر بود، 25درصد کمتر احتمال داشت که دچار افسردگی شوند. این نشان میدهد که ژنتیک در مقایسه با سبک زندگی نقش کمتری در ایجاد افسردگی ایفا میکند.
محققان در ادامه کشف کردند در میان افراد با خطر بالا، متوسط و پایین در ایجاد افسردگی، یک سبک زندگی سالم میتواند خطر ابتلا به افسردگی را کاهش دهد. این تحقیق اهمیت برخورداری از سبک زندگی سالم برای پیشگیری از افسردگی را، فارغ از میزان خطر ژنتیکی ابتلای به آن، برجسته میکند.
دانشمندان با اسکن از نواحی مغزی مختلف به این نتیجه رسیدند که مواجهه با استرس در زندگی میتواند روی توانایی ما در تنظیم قند خون اثر بگذارد که میتواند باعث ضعف عملکرد سیستم ایمنی شده و متعاقبا به سلولها و مولکولهای بدن آسیبهای مرتبط با سن را وارد کند. فعالیت ضعیف بدنی و کمبود خواب میتواند بر توانایی بدن در پاسخ به استرس اثر بگذارد. تنهایی و فقدان حمایت اجتماعی نیز باعث افزایش احتمال ابتلا به عفونت و شاخصهای نقص سیستم ایمنی میشود.
محققان درنهایت نتیجهگیری کردند که مسیر سبک زندگی به عملکردهای سیستم ایمنی و متابولیک چشمگیرترین یافته این پژوهش بود. به عبارت دیگر، سبک زندگی ناسالم بر سیستم ایمنی و متابولیسم اثر میگذارد که متعاقبا خطر ابتلا به افسردگی را در افراد افزایش میدهد.