راهنماتو- چند سال پیش ایرفرایر یا سرخکن بدون روغن بیشتر یک وسیله لوکس آشپزخانه محسوب میشد، اما امروز به یکی از پرکاربردترین لوازم خانگی تبدیل شده است. بسیاری از افراد آن را راهی برای سالمتر غذا خوردن میدانند و برخی دیگر معتقدند هر غذایی را میتوان با ایرفرایر بهتر از فر یا ماهیتابه آماده کرد. در شبکههای اجتماعی نیز هر روز دستورهای جدیدی برای پخت استیک، پیتزا، تخممرغ، کیک و حتی پاستا با ایرفرایر منتشر میشود.
به گزارش راهنماتو، اما آیا واقعاً این دستگاه برای همه غذاها بهترین انتخاب است؟ پاسخ متخصصان علوم غذایی و سرآشپزها منفی است. ایرفرایر در واقع یک فر کوچک با گردش سریع هوای داغ است و عملکرد آن برای بعضی غذاها فوقالعاده و برای برخی دیگر کاملاً معمولی یا حتی نامناسب است. شناخت این تفاوت باعث میشود هم نتیجه بهتری بگیرید و هم از خرید یا استفاده از این دستگاه انتظار غیرواقعبینانه نداشته باشید.
چرا بعضی غذاها در ایرفرایر خوشمزهتر میشوند؟
رمز موفقیت ایرفرایر در گردش سریع هوای بسیار داغ اطراف غذاست. این جریان مداوم هوا باعث میشود سطح مواد غذایی سریعتر رطوبت خود را از دست بدهد و واکنش «مایارد» بهتر اتفاق بیفتد؛ همان واکنش شیمیایی که مسئول ایجاد رنگ طلایی، بافت برشته و عطر دلپذیر در غذاهای سرخشده، نان و گوشت است.
به همین دلیل، غذاهایی که قرار است بیرونی ترد و درونی نرم داشته باشند، معمولاً بهترین نتیجه را در ایرفرایر میگیرند. نکته مهم این است که این دستگاه غذا را سرخ نمیکند؛ بلکه با هوای داغ همان حس تردی را با روغن بسیار کمتر ایجاد میکند.
این غذاها معمولاً در ایرفرایر بهتر از روشهای دیگر میشوند
اگر هدف شما داشتن غذایی ترد، طلایی و کمروغن است، ایرفرایر یکی از بهترین انتخابهاست. سیبزمینی خلالی و سیبزمینی تنوری شاید معروفترین نمونه باشند. در ایرفرایر، سیبزمینی با مقدار بسیار کمی روغن پوستهای برشته پیدا میکند، در حالی که داخل آن نرم باقی میماند. بسیاری از آزمایشهای آشپزی نشان دادهاند که برای تهیه سیبزمینی خانگی، ایرفرایر میتواند نتیجهای نزدیک به سرخکردن عمیق اما با چربی بسیار کمتر ایجاد کند.
بال و ران مرغ نیز از غذاهایی هستند که معمولاً در این دستگاه کیفیت بالایی پیدا میکنند. چربی طبیعی پوست مرغ هنگام پخت خارج میشود و پوست بدون نیاز به روغن زیاد، برشته و ترد میشود؛ در حالی که گوشت داخل همچنان آبدار باقی میماند.
سبزیجاتی مانند گلکلم، بروکلی، هویج، کدو، مارچوبه، فلفل دلمهای، بادمجان و جوانه بروکسل نیز در ایرفرایر طعم متفاوتی پیدا میکنند. حرارت بالا باعث کاراملی شدن قندهای طبیعی این سبزیجات میشود و شیرینی ملایم و عطر آنها را افزایش میدهد؛ اتفاقی که معمولاً در آبپز کردن رخ نمیدهد.
غذاهای نیمهآماده مانند ناگت، شنیتسل، سمبوسه، رولهای سوخاری، کراکت، سیبزمینی منجمد و فلافل نیز از جمله خوراکیهایی هستند که در ایرفرایر بافت تردتری نسبت به مایکروویو پیدا میکنند و معمولاً روغن بسیار کمتری نسبت به سرخ کردن نیاز دارند.
اما ایرفرایر برای همه غذاها معجزه نمیکند
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور میشود هر غذایی را میتوان در ایرفرایر بهتر پخت. در عمل چنین نیست.
غذاهای بسیار آبدار مانند خورشها، انواع سوپ، آش، آبگوشت یا غذاهایی که برای پخت به مایع زیاد نیاز دارند، اصولاً مناسب این دستگاه نیستند. عملکرد ایرفرایر بر پایه گردش هوای داغ است و نمیتواند جای قابلمه را بگیرد.
پاستا و برنج نیز معمولاً نتیجه مطلوبی در ایرفرایر ندارند، مگر اینکه از قبل پخته شده باشند و فقط برای گرم کردن یا ایجاد سطحی برشته استفاده شوند.
ماهیهای بسیار لطیف مانند قزلآلای نازک یا فیلههای ظریف نیز اگر زمان یا دمای مناسبی انتخاب نشود، ممکن است بیش از حد خشک شوند. همچنین استیکهای ضخیم حرفهای، هرچند در ایرفرایر قابل پخت هستند، اما بسیاری از سرآشپزها همچنان تابه چدنی یا گریل را برای ایجاد پوسته بهتر و کنترل دقیقتر دما ترجیح میدهند.
غذاهایی با خمیر بسیار روان مانند بعضی کیکها، پنکیک یا خمیر بنیه نیز در بسیاری از مدلهای ایرفرایر عملکرد خوبی ندارند، مگر اینکه از قالب مناسب استفاده شود.
آیا غذاهای ایرفرایر واقعاً سالمتر هستند؟
در بیشتر موارد، بله؛ اما نه به هر قیمتی.
مهمترین مزیت ایرفرایر این است که مقدار روغن مصرفی را بهشدت کاهش میدهد. در بسیاری از دستورهای غذایی، تنها یک تا دو قاشق چایخوری روغن برای ایجاد بافت ترد کافی است، در حالی که سرخ کردن عمیق ممکن است به چندین برابر روغن نیاز داشته باشد. این موضوع میتواند کالری نهایی غذا را کاهش دهد و میزان چربی مصرفی را کمتر کند.
از طرف دیگر، کاهش غوطهور شدن غذا در روغن داغ، احتمال تشکیل برخی ترکیبات نامطلوب ناشی از سرخ کردن طولانی را نیز کمتر میکند. البته این به معنای سالم بودن تمام غذاهای تهیهشده با ایرفرایر نیست. اگر مواد اولیه پرچرب، فرآوریشده یا سرشار از نمک باشند، صرف پخت در ایرفرایر ارزش غذایی آنها را تغییر نمیدهد.
به بیان ساده، ایرفرایر یک روش پخت سالمتر است، اما نمیتواند یک غذای ناسالم را به غذای سالم تبدیل کند.
چگونه بهترین نتیجه را از ایرفرایر بگیریم؟
بخش زیادی از نارضایتی کاربران به دلیل استفاده نادرست از دستگاه است. یکی از رایجترین اشتباهات، پر کردن بیش از حد سبد ایرفرایر است. وقتی مواد غذایی روی هم قرار بگیرند، جریان هوای داغ مختل میشود و به جای برشته شدن، غذا بخارپز خواهد شد.
تکان دادن سبد در میانه پخت، خشک کردن سطح مواد غذایی قبل از قرار دادن در دستگاه، استفاده از مقدار بسیار کم روغن برای غذاهای مناسب و گرم کردن اولیه دستگاه، همگی میتوانند کیفیت نهایی غذا را به شکل محسوسی افزایش دهند. همچنین هر مدل ایرفرایر ممکن است عملکرد متفاوتی داشته باشد؛ بنابراین بهتر است دما و زمان پخت را با توجه به دفترچه راهنما و تجربه خود تنظیم کنید.
