راهنماتو- اگر برای آخر هفته دنبال مقصدی متفاوت هستید، شاید بد نباشد این بار به‌جای جاده چالوس، کردان، لواسان یا روستاهای همیشگی اطراف تهران، مسیر جنوب و جنوب‌غرب پایتخت را انتخاب کنید. در این مسیر، روستاهایی وجود دارند که کمتر در فهرست مقصدهای معمول گردشگری قرار می‌گیرند؛ از آبادی‌های قدیمی دشت ورامین تا روستاهای کوهستانی و باغستانی اطراف کهک و قاهان در استان قم.
به گزارش راهنماتو، البته جنوب تهران را نباید با جنگل‌های انبوه شمال یا دره‌های سرسبز البرز مقایسه کرد. جذابیت این مسیر در تنوع چشم‌اندازهاست: جایی کوچه‌باغ و درختان پاییزی، جایی دره‌های سنگی و رودخانه‌های فصلی و جایی دیگر بافت تاریخی و سکوت دشت. همین تفاوت است که می‌تواند یک سفر یک‌روزه یا آخرهفته‌ای را به تجربه‌ای تازه تبدیل کند.
برای سفر در نیمه آبان و هفته‌های پیش رو، شش روستای زیر ارزش بررسی دارند. در انتخاب آن‌ها، علاوه بر زیبایی محیط، متفاوت بودن مقصد و امکان ترکیب روستاگردی با طبیعت‌گردی یا دیدن آثار تاریخی هم در نظر گرفته شده است.
۱. روستای خاوه؛ یک خیابان درختی و چند قرن تاریخ در جنوب ورامین
اگر قرار باشد از میان روستاهای جنوب تهران فقط یک مقصد را برای علاقه‌مندان به تاریخ و روستاگردی انتخاب کنیم، خاوه یکی از جدی‌ترین گزینه‌هاست. این روستا در شهرستان ورامین قرار دارد و برخلاف بسیاری از آبادی‌های دشت ورامین، هنوز بخش‌هایی از هویت تاریخی و معماری قدیمی خود را حفظ کرده است.
یکی از دیدنی‌ترین بخش‌های خاوه، خیابان ورودی درختی آن است؛ مسیری که شاخه‌های درختان زبان‌گنجشک در دو طرف به هم نزدیک می‌شوند و در فصل برگ‌ریزان، منظره‌ای متفاوت برای عکاسی به وجود می‌آورند. البته نباید انتظار جنگلی انبوه داشت؛ جذابیت اینجا بیشتر در ترکیب معماری روستایی، درختان قدیمی و فضای آرام آبادی است.
خاوه فقط یک مقصد طبیعت‌گردی نیست. قلعه تاریخی، آب‌انبار، آسیاب آبی، حمام‌های قدیمی، خانه‌های تاریخی و بقعه‌های روستا از جمله دیدنی‌هایی هستند که می‌توانند چند ساعت از برنامه سفر را به خود اختصاص دهند. فرش‌بافی نیز از هنرهای شناخته‌شده مردم این روستاست و طرح‌های محلی آن پیشینه قابل توجهی دارند.
مسیر پیشنهادی: از تهران به سمت ورامین و سپس جوادآباد حرکت کنید. خاوه در محدوده جنوبی شهرستان ورامین قرار دارد. برای این سفر، حدود ۷۰ تا ۹۰ کیلومتر رانندگی از مرکز تهران را به‌عنوان برآورد اولیه در نظر بگیرید؛ زمان واقعی به مبدأ و ترافیک بستگی دارد.
چرا در آبان برویم؟ چون هوای دشت ورامین در این فصل برای قدم‌زدن و بازدید از آثار تاریخی مناسب‌تر از تابستان است. اینجا بیشتر مقصدی برای تماشای بافت روستا و تجربه یک گردش تاریخی است تا دیدن جنگل‌های رنگارنگ پاییزی.
۲. روستای وشنوه؛ دره‌باغ‌های کوهستانی در جنوب قم
اگر تصور می‌کنید جنوب تهران و مناطق اطراف قم فقط دشت‌های خشک و زمین‌های کشاورزی هستند، وشنوه می‌تواند نظرتان را عوض کند. این روستا در منطقه کوهستانی جنوب‌شرقی قم قرار گرفته و طبیعت آن با دشت‌های اطراف ورامین تفاوت زیادی دارد.
در وشنوه، کوهستان، باغ‌های میوه و مسیرهای دره‌ای در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. باغ‌های گردو و بادام، رودخانه‌ای که از محدوده روستا می‌گذرد و چشم‌انداز ارتفاعات اطراف، مهم‌ترین ویژگی‌های طبیعی این منطقه هستند. سد وشنوه نیز از نقاطی است که می‌توان در برنامه بازدید از محدوده آن را در نظر گرفت.
یکی از جاذبه‌های شناخته‌شده این منطقه غار وشنوه است که به دلیل ساختار طبیعی و آثار فعالیت‌های معدنی قدیمی مورد توجه قرار گرفته است. البته بازدید از غار را نباید با یک پیاده‌روی ساده روستایی اشتباه گرفت؛ ورود به بخش‌های غار نیازمند بررسی شرایط دسترسی و همراهی فرد آشنا به مسیر است.
مسیر پیشنهادی: از تهران وارد آزادراه تهران–قم شوید و پس از رسیدن به محدوده قم، مسیر کهک و سپس وشنوه را دنبال کنید. برای رسیدن از مرکز تهران، حدود ۱۷۰ تا ۱۹۰ کیلومتر و نزدیک به ۲.۵ تا ۳.۵ ساعت رانندگی را در نظر بگیرید.
چرا در آبان برویم؟ باغ‌های این منطقه و درختان حاشیه مسیر در پاییز حال‌وهوای متفاوتی پیدا می‌کنند. البته با توجه به ارتفاع منطقه، ممکن است بخشی از برگ‌ها تا نیمه آبان ریخته باشند. اگر بارندگی اخیر رخ داده باشد، دره‌ها و مسیرهای خاکی هم می‌توانند جذاب‌تر شوند؛ البته باید از ورود به مسیرهای لغزنده و آبراهه‌ها در زمان بارندگی خودداری کرد.
۳. روستای بیدهند؛ جایی برای کشف یک دره کمترشناخته‌شده
بیدهند از آن روستاهایی است که شاید نامش به اندازه مقاصد معروف اطراف تهران شنیده نشده باشد، اما برای کسانی که از مقصدهای تکراری خسته شده‌اند، ارزش بررسی دارد.
این روستا در محدوده‌ای قرار گرفته که به دره‌باغ معروف است؛ پهنه‌ای با مجموعه‌ای از آبادی‌های باغستانی که در امتداد یکدیگر و در کنار بستر رودخانه فصلی شکل گرفته‌اند. در این محدوده، چشم‌انداز باغ‌ها و ارتفاعات اطراف، مهم‌تر از یک جاذبه منفرد گردشگری است.
یکی از نقاط دیدنی این محدوده، گردنه گروس در شمال بیدهند است. قرار گرفتن در ارتفاع و امکان تماشای چشم‌انداز گسترده اطراف، این بخش را به گزینه‌ای جالب برای عکاسی و طبیعت‌گردی تبدیل می‌کند.
بیدهند را می‌توان با بازدید از روستاهای همسایه نیز ترکیب کرد. ابرجس و کرمجگان در فاصله کمی از آن قرار دارند و همین موضوع امکان طراحی یک مسیر روستاگردی چندساعته را فراهم می‌کند.
مسیر پیشنهادی: تهران، آزادراه قم، محدوده کهک و سپس مسیر روستاهای بیدهند و کرمجگان. مسافت تقریبی از مرکز تهران ۱۷۰ تا ۱۹۰ کیلومتر است.
چرا در آبان برویم؟ ترکیب باغستان، دره و ارتفاعات، در این فصل چشم‌انداز متفاوتی ایجاد می‌کند. بیدهند به‌خصوص برای کسانی مناسب است که از نشستن در کافه و توقف کنار جاده لذت نمی‌برند و ترجیح می‌دهند بخشی از روز را به پیاده‌روی و کشف محیط اختصاص دهند.
۴. روستای کرمجگان؛ سفر به میان باغستان‌های جنوب قم
کرمجگان یکی دیگر از روستاهای باغستانی منطقه کهک است که در کنار بیدهند و ابرجس، مجموعه‌ای از چشم‌اندازهای طبیعی این بخش از استان قم را شکل می‌دهد.
تفاوت کرمجگان با مقصدهایی مثل خاوه در این است که اینجا بیشتر باید برای طبیعت و فضای روستایی وقت گذاشت. باغ‌ها، مسیرهای روستایی، ارتفاعات اطراف و بستر رودخانه فصلی، عناصر اصلی گردش در این محدوده هستند.
این روستا در منابع گردشگری استان قم در کنار بیدهند و ابرجس از مقصدهای شناخته‌شده طبیعت‌گردی معرفی شده است. قرارگیری این سه آبادی در یک محدوده جغرافیایی، امکان بازدید ترکیبی از آن‌ها را به وجود می‌آورد.
مسیر پیشنهادی: از تهران به قم و سپس کهک بروید و از آنجا مسیر کرمجگان را دنبال کنید. فاصله تقریبی از مرکز تهران حدود ۱۷۰ تا ۱۹۰ کیلومتر است.
چرا در آبان برویم؟ اگر به دنبال تماشای باغ‌های پاییزی و قدم‌زدن در محیطی آرام هستید، کرمجگان می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. در این فصل نباید انتظار سرسبزی بهار را داشت؛ اتفاقاً زیبایی روستا در تضاد رنگ باغ‌ها، خاک، کوهستان و درختان برگ‌ریز است.
۵. روستای ابرجس؛ یک مقصد کوچک در دل طبیعت باغستانی
ابرجس از آن روستاهایی است که جذابیتش را باید در جزئیات محیط پیدا کرد. این آبادی در امتداد همان محدوده باغستانی قرار گرفته که بیدهند و کرمجگان را هم در بر می‌گیرد؛ منطقه‌ای که در منابع گردشگری قم به نام دره‌باغ شناخته می‌شود.
در این محدوده، رودخانه فصلی و باغ‌های اطراف، چشم‌اندازی متفاوت از تصویر معمول مناطق مرکزی ایران ایجاد کرده‌اند. مسیر آبراهه از میان چند روستا عبور می‌کند و باغستان‌ها در امتداد آن شکل گرفته‌اند. در اطراف ابرجس نیز ارتفاعات و مسیرهای طبیعی برای پیاده‌روی و عکاسی وجود دارد.
نکته جالب این است که می‌توانید بازدید از ابرجس را به‌تنهایی برنامه‌ریزی نکنید؛ بلکه آن را بخشی از یک مسیر روستاگردی قرار دهید. فاصله کم این روستا با بیدهند و کرمجگان باعث می‌شود در یک روز فرصت دیدن سه فضای روستایی متفاوت را داشته باشید.
مسیر پیشنهادی: از تهران به سمت قم و کهک حرکت کنید و سپس وارد مسیر بیدهند، کرمجگان و ابرجس شوید. فاصله کلی تا این محدوده حدود ۱۷۰ تا ۱۹۰ کیلومتر از مرکز تهران است.
چرا در آبان برویم؟ ابرجس برای تماشای ترکیب باغستان و دره در روزهای خنک پاییزی مناسب است. با این حال، آب رودخانه فصلی و میزان جریان آن به بارندگی وابسته است؛ بنابراین نباید انتظار رودخانه‌ای پرآب در تمام روزهای سال داشت.
۶. روستای قاهان؛ مقصدی برای یک سفر جاده‌ای متفاوت
قاهان را باید یکی از متفاوت‌ترین انتخاب‌های این فهرست دانست؛ به‌خصوص برای کسانی که دوست دارند مقصد سفر فقط یک روستا نباشد و مسیر رسیدن به آن هم بخشی از جذابیت گردش باشد.
قاهان در منطقه‌ای کوهستانی قرار گرفته که مجموعه‌ای از روستاهای کوچک را در خود جای داده است. جاده‌های روستایی، دره‌های طبیعی، باغ‌ها و آبادی‌هایی که در امتداد یکدیگر قرار گرفته‌اند، این محدوده را به یکی از مسیرهای کمترشناخته‌شده طبیعت‌گردی استان قم تبدیل کرده‌اند.
از دیدنی‌های این محدوده می‌توان به دره قاهان، چند آبشار کوچک و بزرگ و ارتفاعات اطراف اشاره کرد. روستاهای نویس، جمزقان و اغلک نیز در نزدیکی قاهان قرار دارند و می‌توانند به برنامه سفر اضافه شوند.
جذابیت این منطقه فقط به طبیعت محدود نمی‌شود. بافت قدیمی روستاها، امامزاده‌ها و آثار تاریخی پراکنده در این محدوده هم برای کسانی که به ایران‌گردی روستایی علاقه دارند، دیدنی است.
مسیر پیشنهادی: از تهران به سمت ساوه و سپس محور سلفچگان و منطقه قاهان حرکت کنید. مسیر دقیق را با توجه به مقصد نهایی در نقشه مسیریاب بررسی کنید. برای رسیدن از مرکز تهران حدود ۱۵۰ تا ۱۸۰ کیلومتر رانندگی را به‌عنوان برآورد اولیه در نظر بگیرید.
چرا در آبان برویم؟ دره‌های قاهان در روزهای خنک پاییز حال‌وهوای خاصی دارند. از طرف دیگر، این منطقه نسبت به دشت‌های جنوبی تهران ارتفاع بیشتری دارد و ممکن است در آبان با سرمای محسوس، بارندگی یا حتی یخ‌زدگی موضعی مواجه شوید. بنابراین بهتر است برنامه را به ساعات روشن روز محدود کنید.
